İSTANBUL (AA) – Orta Doğu’da tansiyonun yüksek seyrini koruması dünya genelinde enflasyonun yeniden ivme kazanabileceği kaygısını artırıyor.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a düzenledikleri son saldırılarına ilişkin yaptığı açıklamada, saldırıların sekizinci gecesinde İran’ın askeri kıyı gözetleme ve hava savunma tesisleri, deniz kuvvetleri ile füze ve insansız hava aracı depolama alanlarının vurulduğunu belirtti.
İran tarafı ise ABD’nin yapımı süren Darhovin Nükleer Enerji Santrali’ni hedef aldığını açıklayarak, söz konusu saldırıyı “tehlikeli bir girişim” olarak nitelendirdi.
Bölgede petrol sevkiyatının önemli güzergahlarından olan Hürmüz Boğazı’nın savaşın gölgesinde kalması ve diğer ticaret yollarına ilişkin olası müdahale riskleri petrol fiyatlarının tırmanmasına yol açtı. Boğazda petrol taşıyan tankerlerin vurulduğu yönündeki haber akışı küresel enerji arzına yönelik endişeleri artırarak fiyatlardaki yükselişi destekledi.
Çatışmaların daha da şiddetlenerek bir kara harekatına dönüşebileceğine yönelik endişeler, piyasalarda arka plandaki risk unsurlarından biri olmayı sürdürüyor.
Diğer taraftan ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile bu hafta ateşkes sağlanamaması halinde gerilimin tırmanmasına hazırlıklı olunması yönünde arabulucu ülkelere mesaj ilettiği iddiaları, jeopolitik risklerin artabileceğine dair endişeleri körükledi.
Yaşanan gelişmelerle Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerindeki azalış dikkati çekerken petrol fiyatlarındaki yükseliş göze çarpıyor. Brent petrolün varil fiyatı 88,9 dolara çıkarak 12 Haziran’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Petrol fiyatlarındaki artışla enflasyon korkularının tetiklenmesi, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikalarına yönelik beklenti oluşumunu zorluyor. Para piyasalarında, Fed’in eylül ayında politika faizini 25 baz puan artıracağına ilişkin tahminler yüzde 70 ile fiyatlanırken bankanın gelecek 12 ayda iki faiz artışı yapabileceği öngörülüyor.
Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack cuma günü, ısrarcı biçimde yüksek seyreden enflasyonun daha büyük endişe kaynağı olduğunu belirtti.
Hammack, “Para politikası hedeflerimiz arasında bir çatışma yok. Enflasyon çok yüksek. İş gücü piyasası, benim için maksimum istihdam seviyesine oldukça yakın bir noktada.” değerlendirmesinde bulundu.
Analistler, bu hafta ABD’de açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin ülkede iş gücü piyasası ve tüketici talebine yönelik bilgi vereceğini belirtti.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesinde bulunurken dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 100,7’de seyrediyor. Orta Doğu’daki gelişmelerin etkisiyle altının ons fiyatı haftaya düşüşle başladı. Altının ons fiyatı yüzde 0,2 değer kaybıyla 4 bin 10 dolarda işlem görüyor.
ABD’de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.
İngiltere’de Başbakan Burnham ilk konuşmasını yapacak
Avrupa’da vadeli işlem piyasalarında, endeks vadeli kontratlar haftaya karışık seyirle başladı. Bölgede bugün Orta Doğu’daki gelişmelerin paralelinde siyasi gelişmeler ve makroekonomik veriler piyasaların yönü üzerinde etkili olacak.
İngiltere’de Andy Burnham’ın bugün başbakan olarak ilk konuşmasını yapması bekleniyor. Burnham’ın vereceği mesajlarda ülke ekonomisinin nasıl yol alacağına ilişkin sinyaller aranacak.
Öte yandan bu hafta Avrupa Merkez Bankasının (ECB) para politikası kararları ve sonrasında ECB Başkanı Christine Lagarde’ın yapacağı sözle yönlendirmeler yakından takip edilecek. ECB’nin bu toplantıda faizleri sabit bırakması beklenirken, eylül toplantısında ise faiz artışı yapması öngörülüyor.
Asya’da işlem hacmi düşük kaldı
Asya tarafında Çin ve Hong Kong borsalarında alıcılı seyir izlenirken, yapay zeka ve teknoloji ağırlıklı Güney Kore’de Kospi endeksi negatif bir görünüm veriyor. Bölgede Orta Doğu’daki gelişmeler de yakından takip ediliyor.
Güney Kore’de teknoloji öncülüğünde düşüşler dikkati çekerken, SK Hynix hisseleri yüzde 2,3, Samsung Electronics hisseleri yüzde 4, LG Electronics hisseleri yüzde 4,9 ve Hanmi Semicon hisseleri yüzde 8,7 geriledi.
Çin’de geliştirilen yapay zeka dil modellerinin düşük maliyetlerle de yüksek performans sunulabileceğini ortaya koyması, sektörde halihazırdaki yüksek değerlemelere ilişkin endişelerin sürmesine neden oluyor.
Analistler, geçen hafta yapay zeka ve çip şirketi hisselerinde öne çıkan yüksek değerleme endişelerinin yeni haftada da etkisini sürdürebileceği konusunda uyarıda bulundu.
Öte yandan Japonya’da piyasalar Denizcilik Günü dolayısıyla bugünü kapalı geçirecek. Ülke borsalarında işlem yapılmaması küresel piyasalarda işlem hacminin düşük seyretmesine neden oldu.
Bu arada Çin’de kredi faiz oranları sabit bırakıldı. Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi, 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3’te, 5 yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,5’te sabit tuttu.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,8 düşerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,2 yükseldi.
Yurt içinde gözler piyasa katılımcıları anketi sonuçlarında
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,90 değer kaybederek 13.981,05 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,3 düştü.
Dolar/TL cuma gününü 47,1580’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 47,1750’den işlem görüyor.
Bu arada uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’nin kredi notunu “BB-” olarak teyit ederken, kredi notu görünümünü “durağan” olarak korudu.
Analistler, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) piyasa katılımcıları anketi, uluslararası yatırım pozisyonu ve yurt dışı ÜFE, yurt dışında Almanya’da ÜFE, ABD’de öncü endeksin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
09.00 Almanya, haziran ayı üretici fiyat endeksi
10.00 Türkiye, temmuz ayı piyasa katılımcıları anketi
10.00 Türkiye, mayıs ayı uluslararası yatırım pozisyonu
10.00 Türkiye, haziran ayı yurt dışı üretici fiyat endeksi
17.00 ABD, haziran ayı öncü endeks
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
