İSTANBUL (AA) – Ana kubbedeki restorasyonun güvenli koşullarda sürdürülebilmesi amacıyla kurulan geçici çelik çatının yüksek güvenlik standartlarına sahip koruyucu brandayla kaplanmasına başlandı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya’nın ibadete açılışının 6. yılı dolayısıyla NSosyal’deki hesabından yaptığı açıklamada, gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin bilgi verdi.
Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin yeniden ibadete açılışının 6. yılını kutlayan Ersoy, Ayasofya’nın Fatih Sultan Mehmet’in emaneti ve İstanbul’un fethinin en büyük nişanesi olduğunu belirterek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın tarihi kararıyla mabedin yeniden asli hüviyetine kavuştuğunu kaydetti.
Ayasofya’nın ana kubbesinde yapılacak çalışmaya ilişkin bilgi de veren Ersoy, bilim heyeti rehberliğinde yürütülen uygulamayla tarihi yapının iklim koşullarına karşı korunduğunu, mozaiklerin güvence altına alındığını ve tüm çalışmaların özgün dokuya zarar verilmeden büyük hassasiyetle sürdürüldüğünü aktardı.
Bakan Ersoy, “Medeniyetimizin en kıymetli miraslarından Ayasofya’yı bilimsel koruma anlayışıyla gelecek nesillere en güçlü şekilde aktarmaya kararlılıkla devam edeceğiz. Fatih’in emaneti Ayasofya, ezanla, duayla ve tüm ihtişamıyla ilelebet yaşamaya devam edecek.” ifadelerini kullandı.
Ana kubbede güçlendirme ihtiyacı belirlendi
Tarihi ve mimari özellikleriyle dünya kültür mirasının en önemli eserleri arasında yer alan Ayasofya’da yapılan kapsamlı analiz ve incelemelerde, kubbenin güçlendirilmesi gerektiği tespit edildi. Kubbedeki kurşun örtünün onarılması ve kapsamlı güçlendirme uygulamalarının gerçekleştirilebilmesi için mevcut kurşun kaplamaların sökülerek onarılması veya yenilenmesi zorunluluğu ortaya çıktı.
Kubbenin dış yüzeyindeki güçlendirme çalışmalarıyla eş zamanlı olarak iç yüzeyde bulunan mozaik süslemelerin konservasyon, restorasyon ve güçlendirme işlemlerinin de bütüncül, sağlıklı ve güvenli şekilde yürütülmesi planlandı.
Yapılacak uygulamaların hassasiyeti nedeniyle kubbenin kurşun örtüsü kaldırılırken, yapının mevsimsel hava şartlarından etkilenmemesi ve iç kısımda bulunan mozaiklerin zarar görmemesi için koruma tedbirleri değerlendirildi. Gerçekleştirilen bilim heyeti toplantılarında, kubbe yüzeyinin geçici olarak kapatılması gerektiği kararlaştırıldı.
Bu doğrultuda kubbenin üzerinin geçici çelik konstrüksiyon ve uygun nitelikte koruyucu brandayla kapatılmasının ardından imalatlara başlanması uygun bulundu.
Brandayla kaplama işlemine başlandı
Ana kubbenin gelecek nesillere güvenle aktarılması amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında alanın dış etkenlerden korunması için kurulan geçici çelik çatının brandayla kapatılması aşamasına gelindi. Kubbe üzerindeki restorasyon çalışmalarının iklim koşullarından etkilenmeden ve güvenli ortamda sürdürülebilmesi amacıyla geçici çelik çatının koruyucu brandayla kaplanması işlemine başlandı.
Proje kapsamında kullanılacak koruma örtüsü, alanında uzman akademisyenler ile koruma uzmanlarından oluşan Bilim Heyeti tarafından gerçekleştirilen detaylı teknik incelemeler sonucunda belirlendi. Kubbenin kurşun görünümüyle uyum sağlaması amacıyla gri renkte seçilen branda, yangın risklerine karşı en yüksek güvenlik standartlarını karşılayan alev yürütmez malzemeden üretildi.
Uygulama öncesi kubbenin mevcut yük dengesi ve geçici çelik konstrüksiyonun taşıma kapasitesi dikkate alınarak mimari ve mühendislik gereklilikleri doğrultusunda ağırlık ve rüzgar yüküne ilişkin hesaplamalar tamamlandı.
Geçici koruma uygulaması, tarihi yapının özgün dokusuna ve malzeme bütünlüğüne zarar vermeyecek şekilde titizlikle planlandı. Uygulama sayesinde hem kubbenin iç ve dış yüzeylerinde yürütülecek restorasyon çalışmaları hava koşullarından korunacak hem de çalışma alanındaki iş güvenliği en üst seviyede tutulacak.
Restorasyon süreci boyunca Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, ibadete ve ziyaretçilere açık olmaya devam edecek.
Muhabir: Aişe Hümeyra Akgün
