ANKARA (AA) – Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, temmuzda 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında, tüketici fiyatları yüzde 31,9, yurt içi üretici fiyatları yüzde 27,54 yükseldi.
Aylık bazda TÜFE yüzde 1,78, Yİ-ÜFE yüzde 1,52 artış gösterdi.
TÜFE, temmuzda geçen yılın aralık ayına göre yüzde 19,86, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 31,75 yükseliş kaydetti.
Temmuz ayı enflasyon verilerinin açıklanmasıyla kira artış oranı da belli oldu. Ağustosta ev ve iş yerleri için uygulanacak kira artış oranı yüzde 31,9 olarak belirlendi.
Beklentiler
AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, temmuzda TÜFE’nin yüzde 1,82 artacağını öngörmüştü. Bu ortalamaya göre yıllık enflasyonun yüzde 31,8 olacağı hesaplanmıştı.
TÜFE ve Yİ-ÜFE oranları şöyle:
Yİ-ÜFE temmuzda bir önceki aya kıyasla yüzde 1,52, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 17,86, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27,83 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 27,54 yükseldi.
Sanayinin 4 sektörünün yıllık değişimleri incelendiğinde, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 41,81, imalatta yüzde 28,96, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 11,69 ve su temininde yüzde 28,85 artış gerçekleşti.
Ana sanayi gruplarının yıllık değişimlerine bakıldığında, ara mallarında yüzde 26,79, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 26,57, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 32,46, enerjide yüzde 26,62 ve sermaye mallarında yüzde 21,28 yükseliş kaydedildi.
Sanayinin 4 sektörünün aylık değişimlerinde ise madencilik ve taş ocakçılığı yüzde 4,22 gerilerken imalatta yüzde 1,06, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 9,65 ve su temininde yüzde 1,49 artış görüldü.
Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerine bakıldığında, ara malında yüzde 0,81, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,4, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,33, enerjide yüzde 4,83 ve sermaye mallarında yüzde 1,09 yükseliş oldu.
TÜFE’de temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1,78, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 19,86, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 31,75 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 31,9 artış görüldü.
Ana harcama grupları itibarıyla temmuzda bir önceki aya göre düşüş gösteren grup yüzde 3,93 ile giyim ve ayakkabı oldu. Söz konusu dönemde, en yüksek artışın yaşandığı ana grup ise yüzde 10,74 ile sağlık olarak hesaplandı.
En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimlerine bakıldığında, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 1,61, ulaştırmada yüzde 2,59 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 2,25 artış gerçekleşti.
İlgili ana grupların aylık değişime katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 0,4, ulaştırmada yüzde 0,44 ve konutta yüzde 0,27 artış şeklinde oldu.
Yıllık değişimler
Temmuzda, geçen yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup, yüzde 16,48 ile giyim ve ayakkabı olarak kayıtlara geçti. Geçen yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 44,18 ile eğitim olarak tespit edildi.
En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimlerine bakıldığında, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 37,53, ulaştırmada yüzde 30,83 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 40,32 artış görüldü.
İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 8,94, ulaştırmada yüzde 5,22 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 5,21 artış yönünde oldu.
Endekste kapsanan 174 alt sınıftan 50’sinde düşüş gerçekleşirken 7 alt sınıfın endeksinde değişim olmadı, 117 alt sınıfın endeksinde ise artış kaydedildi.
Sektörlere ve alt gruplara göre aylık ve yıllık değişimler şöyle:
Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri
İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE’deki değişim, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1,66, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 18,78, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,98 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 31,28 artış şeklinde oldu.
Özel kapsamlı tüketici fiyatları endeksi göstergelerine bakıldığında, temmuzda aylık bazda en az yükseliş yüzde 1,39 ile “Yönetilen-yönlendirilen fiyatlar hariç TÜFE” göstergesinde oldu.
Yıllık bazda en yüksek artış ise yüzde 32,2 ile “Mevsimlik ürünler hariç TÜFE” göstergesinde kaydedildi.
Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri şöyle:
Temmuzda fiyatı en çok artan ve azalan ürünler
Temmuzda yüzde 50,42 olan ayaktan tedavi edici ve rehabilite edici hizmetlerdeki fiyat artışını, yüzde 25,87 ile taze veya soğutulmuş diğer sebzeler (soğan, sarımsak, havuç, mantar, zeytin gibi) ve yüzde 21,63 ile yumrulu sebzeler kategorileri izledi.
Temmuzda fiyatı en çok artış gösteren diğer ürünler arasında yüzde 14,53 ile meyvesi yenen taze veya soğutulmuş sebzeler (domates, biber, salatalık, kabak gibi), yüzde 12,34 ile tanısal görüntüleme hizmetleri ve medikal (tıbbi) laboratuvar hizmetleri, yüzde 10,94 ile kişisel ulaşım araçlarının sürücüsüz olarak kiralanması, yüzde 9,96 ile çay ve demlenerek hazırlanan diğer bitkisel ürünler yer aldı.
En çok taze diğer meyveler ucuzladı
Geçen ay en fazla fiyat düşüşü, yüzde 20,44 ile taze diğer meyveler kategorisinde gerçekleşti. Bunu, yüzde 12,97 ile taze turunçgiller, yüzde 11,76 ile taze hurma, incir ve diğer tropikal meyveler, yüzde 10,99 ile yumurtalar, yüzde 10,29 ile taze veya soğutulmuş yeşil yapraklı veya saplı sebzeler, yüzde 5,38 ile kadın ve kız çocuk giysileri, yüzde 3,82 ile diğer giyim eşyaları ve yüzde 3,66 erkek ve erkek çocuk giysileri takip etti.
TÜİK’in tüketici fiyatları endeksine göre, temmuzda aylık bazda fiyatları en fazla artan ürünler ile bunların bir önceki aya göre değişim oranları şöyle:
Temmuzda fiyatı en fazla düşen seçilmiş maddeler ile bir önceki aya göre değişim oranları ise şöyle:
Muhabir: Zeynep Duyar, Doğukan Gürel, Mehmet Can Toptaş, Serhat Tutak
