İSTANBUL (AA) – Orta Doğu’da kalıcı barış görüşmeleri kapsamında ABD ile İran’ın yakın zamanda uzlaşı sağlayacağına ilişkin artan beklentiler varlık fiyatlarına yansıdı. Jeopolitik risklerin azalacağına yönelik beklentilerin, şirket bilançolarından alınan olumlu sinyallerle birleşmesiyle New York borsasında rekor kapanışlar görüldü.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent dün, CNBC televizyonunda katıldığı yayında İran ile müzakerelerin sürdüğünü belirterek, Hürmüz Boğazı’nın açılmasına ilişkin bir anlaşmaya varılması ihtimali için bugünü işaret etti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Hürmüz Boğazı konusunda İran ile varılacak muhtemel bir anlaşma konusunda, “Bu süreçte ilerleme olduğunu ancak nihayetlendirilmediğini söyleyebilirim, umarım en yakın zamanda olur.” ifadelerini kullandı.
Söz konusu açıklamalar Hürmüz Boğazı’nın açılması konusundaki umutları tazelerken, petrol fiyatları ve tahvil getirilerini aşağı çekti. Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı dün yüzde 5,5 düşüşle 79,4 dolara inerek yaklaşık son bir ayın en düşük seviyesini gördü.
Analistler, Orta Doğu’da tansiyonun yatışmasıyla petrol fiyatlarında görülen geri çekilmenin, ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar bir kez faiz artırabileceğine yönelik beklentileri zayıflattığını belirtti.
Bu gelişmeyle para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in eylül toplantısında politika faizini 25 baz puan artırma ihtimali yüzde 56’ya indiğini ifade eden analistler, söz konusu adımın ekim toplantısında atılabileceğine yönelik beklentinin ise yüzde 83’e düştüğünü aktardı.
ABD’de geçen hafta enflasyon göstergelerinin yavaşlamaya işaret etmesinin ardından, bugün açıklanacak ADP özel sektör istihdamı verileri iş gücü piyasasının gidişatını yansıtacak.
Analistler, söz konusu verilerde Fed’in gelecek dönemde atacağı adımlara yönelik ipuçları aranacağını belirterek, asıl net mesajın cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisinden alınabileceğini kaydetti.
Öte yandan ABD’de 25 eyalet, ülkenin 60 ticaret ortağından ithal edilen ürünlere gümrük vergisi getiren ABD Başkanı Donald Trump yönetimine karşı dava açtı.
Dava dilekçesinde, Trump yönetiminin 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. Bölümü kapsamında uygulamaya koyduğu tarifelerde yasal yetkisini aştığı ve İdari Usul Yasası’nı ihlal ettiği savunuldu.
Başsavcılar, söz konusu tarifelerin gerçek bir gerekçeye dayanmadığını, iddia edilen zorla çalıştırma uygulamalarını hedef almak amacıyla tasarlanmadığını ve daha önce mahkemeler tarafından yasaya aykırı bulunan tarifeleri yeniden uygulamaya koyma amacı taşıdığını ileri sürdü.
SpaceX gelirini yüzde 92 artırdı
Öte yandan, bilanço sezonunda açıklanan güçlü finansal sonuçlar da piyasaları destekledi. SpaceX, haziran ayındaki halka arzının ardından ilk bilançosunu açıkladı. Buna göre uzay, havacılık ve yapay zeka şirketi SpaceX, gelirini bu yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 92 artışla 7,81 milyar dolara taşıdı.
Segmentler bazında incelendiğinde, SpaceX’in bağlantı alanından elde ettiği gelir yıllık yüzde 66 artarak 4,29 milyar dolara çıktı. Yapay zeka segmentindeki geliri yıllık yüzde 247 artışla 2,56 milyar dolara yükselirken uzay ve fırlatma hizmetlerinden elde ettiği gelir ise yüzde 29 artarak 962 milyon dolar oldu.
Yazılım şirketi Palantir Technologies de ikinci çeyrek gelirinin yıllık bazda yüzde 93 artarak 1,9 milyar dolara ulaştığını bildirirken, yıllık gelir tahminini yukarı yönlü revize etti. Şirketin hisseleri günü yüzde 29,5 yükselişle tamamladı.
Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de JOLTS açık iş sayısı, haziranda 7 milyon 359 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.
Tahvil faizleri geri çekildi, altın yükseldi
Bu gelişmelerle dün yaklaşık 6 baz puan azalışla yüzde 4,62’ye inen ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yeni günde yüzde 4,61’de seyrediyor. ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi de son 19 yılın zirvesini gördüğü seviyeden geri çekilmeye devam ediyor.
ABD 30 yıllık tahvil getirisi dün yaklaşık 5 baz puan düşüşle yüzde 5,18’e gerilerken yeni günde de aşağı yönlü hareketini sürdürerek yüzde 5,16’ya çekildi.
Fed’in şahin duruşuna ilişkin beklentilerin zayıflaması ve Orta Doğu’da yeni bir anlaşma umutlarıyla dolar endeksi kritik eşik olan 100 seviyesinden aşağı sarktı. Endeks, dün yüzde 0,1 düşüşle 99,9 seviyesinde günü tamamlarken yeni günde yatay seyrediyor.
Dolardaki değer kaybı ve tahvil faizlerindeki gevşemeden destek bulan altının ons fiyatı ise yüzde 1,4 artışla 4 bin 135 dolardan alıcı buluyor.
Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,79, Nasdaq endeksi yüzde 2,59 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,71 yükseldi. Dow Jones ve S&P 500 endeksleri tarihi zirvelerde kapanış gerçekleştirdi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Avrupa borsaları pozitif seyretti
Avrupa borsaları dün alıcılı bir seyir öne çıkarken, gözler bugün bölgede açıklanacak üretici enflasyonu verilerine çevrildi.
Orta Doğu’ya ilişkin endişelerin hafiflemesi ve Hürmüz Boğazı’nın sağlıklı şekilde trafiğe açılabileceğine yönelik iyimserlikler bölge piyasalarında risk iştahını destekledi.
Öte yandan dün açıklanan finansal sonuçlara göre, İngiliz enerji şirketi bp’nin yılın ikinci çeyreğindeki karı yıllık bazda yaklaşık yüzde 150 artarak 5,7 milyar dolara çıktı. Şirketin karındaki artışta Orta Doğu’daki savaş sonrası yaşanan enerji krizi nedeniyle artan petrol fiyatları belirleyici rol oynadı.
Bankacılık tarafında ise HSBC’nin vergi öncesi karı ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 80 artışla 10,1 milyar dolar oldu.
Bölgede dün açıklanan makroekonomik verilerde Avro Bölgesi’nde imalat sanayi PMI, temmuzda son 4,5 yılın en hızlı artışıyla 51,9 puana yükseldi. İngiltere’de imalat PMI temmuzda son 4 ayın en düşüğüne gerileyerek 51,9 puan oldu. İmalat PMI haziranda 52,5 puan olmuştu.
Bunlara ek olarak Avrupa Birliği (AB) Komisyonu’nun İçişleri ve Göçten Sorumlu Üyesi Magnus Brunner, İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Sebte’deki gelişmelerin AB’yi “sınadığını” ancak durumun kısa sürede kontrol altına alınmasıyla sınamanın atlatıldığını, bundan böyle gerekli derslerin çıkarılması gerektiğini kaydetti.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,2, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,61, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,26 ve Almanya’da DAX 40 endeksi de yüzde 0,77 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif seyirle başladı.
Japonya’da tahvil faizleri gevşedi
ABD ve Avrupa borsalarında artan risk iştahı yeni günde Asya tarafına da büyük ölçüde taşındı. Bölge piyasaları Hong Kong hariç pozitif bir görünüm veriyor.
Ayrıca petrol fiyatlarındaki gerilemeyle enflasyonist baskıların hafifleyeceğine yönelik beklentiler Japonya’da tahvil talebini destekliyor. Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan düşüşle yüzde 2,80’e indi.
Öte yandan Japonya Merkez Bankası (BoJ) 15-16 Haziran’daki toplantısının tutanaklarını yayımladı. Tutanaklarda üyelerin, Orta Doğu’daki durumla ilgili belirsizliklere dikkat çektiği ancak piyasa duyarlılığının kısmen yapay zeka ile ilgili firmaların güçlü performansından dolayı iyileştiği görüşünü paylaştıklarını bildirildi.
Ayrıca üyelerin geleceğe yönelik beklentiler konusunda ise, Orta Doğu’daki durum gibi faktörlerin etkisiyle ekonomilerin bir süreliğine baskı altında kalmasının beklendiği konusunda hemfikir oldukları bilgisi yer aldı.
Bölgede bugün açıklanan verilere göre Japonya’da, temmuzda hizmet sektörü Satınalma Yönetici Endeksi (PMI) 51,2, bileşik PMI 52,7 olarak gerçekleşti. Çin’de RatingDog hizmet sektörü PMI temmuzda 50,4, bileşik PMI 50,8 oldu.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,5, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 4,6, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,4 yükseldi. Hong Kong’da Hang Seng endeksi yatay seyretti.
VİOP’ta BIST 30 endeksi akşam seansında yükseldi
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,07 değer kazanarak 13.687,93 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,16 yükseldi.
Diğer yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Temmuz Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı. TCMB, temmuz ayında aylık bazda tüketici enflasyonunun ana eğiliminin bir önceki aya kıyasla gerilediğini bildirdi.
Dolar/TL dünü 47,5340’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,5730’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise dünya genelinde PMI verileri ve ABD’de ADP özel sektör istihdamının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.900 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.55 Almanya, temmuz ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
11.00 Avro Bölgesi, temmuz ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
11.30 İngiltere, temmuz ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
12.00 Avro Bölgesi, haziran ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)
14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları
15.15 ABD, temmuz ayı ADP özel sektör istihdamı
16.45 ABD, temmuz ayı hizmet sektörü/bileşik PMI
17.00 ABD, temmuz ayı ISM hizmet sektörü PMI
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
