İSTANBUL (AA) – Dünya genelinde önde gelen merkez bankalarının şahin politikalarını sürdürebileceği endişesi, ABD’de beklenmedik şekilde azalan tarım dışı istihdam verisiyle bir miktar azaldı.
Fed’in piyasa tarafından fiyatlanan ölçüde faiz artırmayacağı, özellikle enflasyon verilerinde yavaşlama görülmesi halinde para politikasında daha güvercin bir duruşa yönelebileceği beklentileri risk iştahını destekledi.
Geçen hafta ABD’de tarım dışı sektörlerde istihdam temmuzda 23 bin kişi azaldı. Piyasa beklentileri, tarım dışı istihdamın bu dönemde 85 bin kişi artması yönündeydi. Özel sektör istihdamı da temmuzda 44 bin kişi artarak tahminlerin altında gerçekleşti.
Verinin ardından para piyasalarında yıl sonuna kadar Fed’e yönelik faiz artışı beklentileri zayıfladı. Bankanın eylül toplantısında politika duruşunu değiştirmeyeceği ihtimali yüzde 53’e yükselirken, olası bir faiz artırımı ihtimali ekim ayı için yüzde 71, aralık ayı için de yüzde 83 ile fiyatlanıyor.
Analistler, haziran ayında başlayan Dünya Kupası organizasyonunun temmuz ayında sona ermesinin ardından özellikle hizmet sektöründe istihdamın gerilemesinin, tarım dışı istihdamdaki düşüşün önemli nedenlerinden biri olabileceğinin göz ardı edilmemesi gerektiğini kaydetti.
Söz konusu gelişmeler pay piyasalarında risk iştahını artırırken, gözler bu hafta ABD’de açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi. Analistler, enflasyonda olası bir yavaşlamanın Fed’in para politikasına ilişkin şahin beklentileri daha da zayıflatabileceğine işaret ederek, veri öncesinde ve sonrasında piyasalarda oynaklığın artabileceğini belirtti.
Trump’tan savaşa ilişkin ekonomi mesajı
Jeopolitik gelişmeler tarafında ise piyasalar haftaya düşük askeri gerilimle başladı. Orta Doğu’da kalıcı sükunet ve istikrarı sağlayacak bir anlaşmanın henüz sağlanamamış olması, jeopolitik risklerin varlık fiyatları üzerindeki etkisinin devam etmesine neden oluyor.
ABD yönetimi, İran’a karşı yeni bir askeri operasyonu şimdilik arka plana iterek savaş kaynaklı ekonomik baskının sonuç vermesini bekliyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran’la devam eden müzakere süreciyle ilgili, önceki tutumunun aksine, ilişkileri sessizce yürütmeyi benimsediklerini söyledi. Trump, İran’la sadece yarı müzakere halinde olduklarını belirterek, “İran’ı, yüksek enflasyonu ve parasızlığını sadece izliyoruz.” ifadelerini kullandı.
İran’ın ekonomik olarak “çok kötü durumda” olduğunu ve askerlerinin maaşlarını ödeyecek parası olmadığını vurgulayan Trump, ABD’nin deniz ablukasının İran rejiminin ekonomik krizini daha da kötüleştirdiğini söyledi.
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği geçen hafta toparlanma gösterse de savaş öncesi seviyelerin belirgin şekilde altında seyretmeye devam ederken, petrol arzına ilişkin endişelerin sürmesine ve fiyatların yüksek seviyelerde seyretmesine neden oluyor.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi sınırlı yükselişle yüzde 4,66’da, dolar endeksi Orta Doğu’daki gerilimlerin tamamen sonlanmaması nedeniyle yüzde 0,2 artışla 99,7 seviyesinde haftaya başladı.
Altının ons fiyatı ise geçen haftaki alıcılı seyrine karşın yeni haftaya negatif başladı. Ons altın yüzde 0,1 düşüşle 4 bin 336 dolardan işlem görürken, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,4 artışla 83,9 dolarda seyrediyor.
ABD’de vadeli işlem piyasalarında, endeks vadeli kontratlar haftaya karışık başladı.
Avrupa borsaları haftaya karışık başladı
Geçen hafta pozitif seyreden Avrupa borsaları, haftaya karışık bir görünümle adım atıyor. Bölgede endeks vadeli kontratlar karışık seyrederken, bu hafta Avro Bölgesi’nde önemli veriler yakından takip edilecek.
Bu hafta çarşamba Almanya’da enflasyon, perşembe İngiltere’de büyüme, sanayi üretimi, Avro Bölgesi’nde sanayi üretimi, cuma Avro Bölgesi’nde büyüme verileri yatırımcıların odağında yer alacak. Bölgede ekonomik aktivitenin hızlandığına işaret eden veriler geçen hafta piyasaları desteklemişti.
Yeni haftada Orta Doğu’ya ilişkin gelişmeler de dikkatle takip edilecek.
Öte yandan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, PATRİOT hava savunma sisteminde kullanılan füzeleri ABD’den her ay alacaklarını söyledi.
Japonya’da cari işlemler 1,5 yıl sonra ilk kez açık verdi
ABD ve Avrupa borsalarındaki risk iştahının yeni haftada Asya tarafına da taşınmasıyla bölgede pozitif bir seyir öne çıkıyor. Bölge piyasalarında yarı iletken sektöründeki toparlanma göze çarparken, Orta Doğu’ya barış getirecek müzakerelerde henüz olumlu bir gelişme olmaması piyasalarda risk iştahını baskılıyor.
Öte yandan Çin’de beklentilerin altından gelen enflasyon verileri, ülkede deflasyonist etkilerin yeniden ortaya çıkabileceğine işaret etti. Çin’de enflasyon temmuzda yıllık bazda yüzde 0,5 ile tahminlerin altında kaldı. Ülkede üretici fiyatları da aynı dönemde yüzde 3,5 ile beklentilerin altında yükseliş gösterdi.
Analistler, söz konusu verilerin, Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin petrol fiyatlarını yukarı itmesiyle teknik anlamda deflasyon patikasından çıkan Çin ekonomisinin yeniden bu alana doğru yönelebileceğine ilişkin endişeleri artırdığını belirtti.
Öte yandan Japonya’da cari denge haziran ayında beklentilerin aksine 92,3 milyar yen (584,51 milyon dolar) açık kaydetti. Ülkede yaklaşık 1,5 yılın ardından cari denge eksi tarafta gerçekleşti.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,8, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,6 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükseldi.
Yurt içinde gözler Enflasyon Raporu’nda olacak
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,14 değer kaybederek 13.779,39 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,41 yükseldi.
Yurt içinde temmuz ayında beklentilerin altında gerçekleşen enflasyon verisinin ardından bu hafta gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) düzenleyeceği yılın 3’üncü Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısına çevrildi.
Dolar/TL cuma gününü 47,6990’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 47,7160’tan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde sentix yatırımcı güven endeksi verilerinin teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.700 ve 13.600 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, haziran ayı sanayi üretimi
11.30 Avro Bölgesi, ağustos ayı sentix yatırımcı güven endeksi
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
