MUĞLA (AA) – Kabuğundaki kırıklar nedeniyle 2019’da yaralı halde bulunan ve Muğla’nın Ortaca ilçesindeki İztuzu Kumsalı’na yuvaladığı tespit edilen anaç caretta caretta, Deniz Kaplumbağaları Araştırma Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezindeki (DEKAMER) tedavisinin ardından takılan uydu takip cihazıyla izlenmeye başlandı.
Yaklaşık 4 yıl boyunca takip edilen “Tuba”nın, bu süreçte Akdeniz Havzası’ndaki çok sayıda ülkenin kıyılarını dolaşarak yaklaşık 25 bin kilometre yol kat ettiği belirlendi.
Uydu takip cihazının bataryasının kullanım ömrünü tamamlamasının ardından caretta carettadan bir süre sinyal alınamadı.
Kırıklarından tanındı
Geçen yıl ağustosta yeniden İztuzu’na yuvalamak için gelen “Tuba”, üzerindeki karakteristik kabuk kırıklarından tanındı.
Merkeze alınarak sağlık kontrolleri yapılan caretta carettanın durumunun iyi olduğu belirlendi. Bunun üzerine geçen yıl ağustos ayının sonlarında yeni bir uydu takip cihazı takılan kaplumbağa yeniden denize bırakıldı.
Yeni cihazdan alınan verilere göre “Tuba”, önce Türkiye kıyılarında hareket etti, ardından Yunanistan kıyılarına doğru açıldı. Daha sonra yeniden kuzeye yönelen caretta caretta, Aydın’ın Kuşadası ilçesi açıklarından güneye doğru ilerleyerek Bodrum açıklarında yaşamını sürdürmeye başladı.
“Tuba”nın uzun süredir Bodrum açıklarından sinyal verdiği ve bölgedeki hareketliliğinin devam ettiği belirlendi.
Muhtemelen bol besin bulduğu bir alanı mesken edindi
DEKAMER’de proje asistanı olarak görev yapan biyolog Fatih Polat, AA muhabirine, “Tuba”nın Bodrum açıklarında bulunmasının, bölgede beslenme açısından uygun koşullar olduğuna işaret ettiğini söyledi.
Kaplumbağanın yolculuğunun şu ana kadar sorunsuz devam ettiğini bildiren Polat, uydu cihazının aktif şekilde sinyal göndermeyi sürdürdüğünü kaydetti.
Caretta carettaların her yıl yuvalamadığına dikkati çeken Polat, “‘Tuba’nın 2026 yuvalama sezonunda İztuzu’nda görülmemesi olağan. ‘Tuba’ya 2027 veya 2028 yılındaki yuvalama sezonunda yeniden İztuzu Kumsalı’nda rast geleceğimize inanıyoruz.” dedi.
Denizlerdeki yaşam alanları da takip ediliyor
Polat, uydu takip cihazlarının yalnızca “Tuba”nın değil farklı caretta carettaların denizdeki yaşamlarını anlamaya da katkı sağladığını belirtti.
Cihazlardan elde edilen veriler sayesinde kaplumbağaların göç yolları, beslenme alanları ve denizde kullandıkları yaşam alanları hakkında önemli bilgi elde edildiğini anlatan Polat, “Caretta carettaların korunması yalnızca karadaki yuvaların korunmasıyla sınırlı değil. Deniz ortamındaki hareketlerin de takip edilmesi koruma çalışmalarının doğru planlanabilmesi açısından büyük önem taşıyor.” diye konuştu.
Sıcaklık göç yollarını belirliyor
Polat, caretta carettaların göç eden canlılar olduğunu, deniz suyu sıcaklığının da göç hareketlerinde önemli faktörler arasında yer aldığını kaydetti.
Kuzey yarımkürede ve Türkiye kıyılarında kış mevsiminin gelmesiyle deniz suyu sıcaklıklarının düşmesi üzerine “Tuba”nın daha sıcak sulara, Afrika kıyılarına ve bu bölgedeki göç güzergahlarına doğru hareket etmesinin beklendiğini kaydeden Polat, “Tuba”nın bu bölgelerde bir süre kaldıktan sonra ilkbaharda ya da sonraki ilkbaharda yeniden kuzeye dönmesinin öngörüldüğünü dile getirdi.
Polat, “Tuba”nın yeni uydu takip cihazının ne kadar süre aktif kalacağının ise kullanım koşullarına bağlı olduğunu sözlerine ekledi.
Muhabir: Durmuş Genç
