İSTANBUL (AA) – ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi temmuzda aylık yüzde 0,1 ve yıllık yüzde 3,4 artarak beklentilere paralel gerçekleşti. Yıllık enflasyon son 4 ayın en düşük seviyesine gerilerken çekirdek enflasyon da yıllık yüzde 2,5 ile şubat ayından bu yana en düşük seviyesini kaydetti.
ABD’de Üretici Fiyat Endeksi temmuzda aylık bazda değişmezken yıllık yüzde 4,7 artarak beklentilerin altında kaldı. Üretici enflasyonunun alt kalemlerinde enerji maliyetlerindeki düşüşün sürmesi dikkati çekti.
Perakende satışların temmuzda yüzde 0,6 azalması ise ekonomik faaliyette yavaşlamaya işaret etti.
Söz konusu verilerin ardından ABD Merkez Bankasının eylülde faiz artırımına gideceğine yönelik beklentiler zayıfladı.
Buna karşın Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, yüksek enflasyonla mücadele için faizlerin artırılması gerektiği yönündeki görüşünü yineledi.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık yüzde 4,70 seviyesine yükselirken dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,7 seviyesine çıktı.
Analistler, uzun vadeli tahvil faizleri ile dolardaki sınırlı yükselişin, enflasyon verilerinin emtia fiyatlarına sağladığı desteği kısmen sınırladığını kaydetti.
Değerli metaller karışık seyretti
Değerli metallerde, ABD’de açıklanan enflasyon ve perakende satış verilerinin para politikasına ilişkin beklentiler üzerindeki etkisiyle karışık bir seyir izlendi.
Enflasyonun hız kestiğine işaret eden veriler ve perakende satışlardaki düşüş, ABD Merkez Bankasının eylülde faiz artırmayacağına yönelik beklentileri güçlendirerek altın ve gümüş fiyatlarını destekledi.
Buna karşın, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizindeki yükseliş ve dolar endeksinin haftayı sınırlı artışla tamamlaması, faiz getirisi bulunmayan değerli metallerde yükselişi sınırladı. Hammack’ın faiz artırımı çağrısı da para politikasına ilişkin belirsizliklerin sürdüğüne işaret etti.
Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 1,8 ve altında yüzde 0,8 artarken paladyumda yüzde 4,7 ve platinde yüzde 0,1 geriledi.
Baz metallerde arz ve talep beklentileri izlendi
Baz metallerde arz endişeleri ile Çin’deki talep görünümüne ilişkin belirsizlikler fiyatlamaların ayrışmasına neden oldu.
Çin’de tüketici enflasyonunun temmuzda yıllık yüzde 0,5 ile beklentilerin altında kalması ve üretici fiyatlarındaki yıllık artışın yüzde 3,5’e yavaşlaması, iç talebin gücüne ilişkin endişeleri artırdı.
Bakır fiyatları, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin bakır ve kobalt konsantresi ihracatını yasaklamasının ardından rafine metal arzına ilişkin endişelerin artmasıyla yükseldi. Londra Metal Borsası’ndaki bakır stoklarının hafta boyunca gerilemesi de fiyatlardaki artışı destekledi.
Çinkoda, Çin’in bazı üretim bölgelerinde etkili olan şiddetli yağış ve sellerin maden ve izabe faaliyetlerini aksatabileceğine yönelik endişeler öne çıktı.
Alüminyum fiyatları ise Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Al Taweelah izabe tesisinde üretimin kademeli olarak artırılacağına yönelik açıklamaların Körfez Bölgesi’ndeki arz endişelerini azaltmasıyla geriledi. Avustralya’nın en büyük alüminyum tesisinin faaliyetlerini sürdürmesi için finansman sağlanması da arz görünümünü destekledi.
Baz metallerde tezgah üstü piyasada geçen hafta libre bazında fiyatlar çinkoda yüzde 1,2, bakırda yüzde 0,5 ve kurşunda yüzde 0,2 artarken alüminyumda yüzde 1,3 ve nikelde yüzde 1,2 geriledi.
Petrolde çelişkili açıklamalar oynaklığı artırdı
Petrol fiyatlarında Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleri ile ABD ve İran’dan gelen çelişkili açıklamalar oynaklığın artmasına neden oldu.
Pakistan hükümetinden kaynaklar, ABD ile İran’ın 17 Ağustos’ta sona erecek 60 günlük ateşkesi uzatma konusunda anlaştığını bildirdi. İranlı üst düzey bir yetkilinin ise ateşkesin uzatılmasına ilişkin görüşme yapılmadığını açıklaması diplomatik sürece ilişkin belirsizlikleri artırdı.
ABD yönetiminin İran’a yönelik deniz ablukasını süresiz sürdürebileceğine ilişkin açıklamaları, görüşmelerde kalıcı ilerleme sağlanamaması ve Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yönelik saldırıların sürmesi küresel petrol arzına ilişkin endişeleri güçlendirdi.
Rusya’nın Novorossiysk limanındaki enerji ihracat altyapısına yönelik saldırılar da petrol fiyatlarını destekledi.
Buna karşın, ABD’de ticari ham petrol stoklarının 7 Ağustos’ta sona eren haftada 17,4 milyon varil artması ve küresel petrol talebi tahminlerinin aşağı yönlü güncellenmesi fiyatlardaki yükselişi sınırladı.
Doğal gazda yüksek üretim ve depolardaki gaz miktarının beş yıllık ortalamanın üzerinde bulunması fiyatları baskıladı.
ABD’de doğal gaz stokları artarken, ABD’nin Teksas eyaletinde bulunan ve ülkenin önemli sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracat terminallerinden biri olan Freeport LNG tesisindeki bakım çalışmaları da LNG ihracatına yönelik doğal gaz talebini azalttı.
Bununla birlikte, haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7 artarken, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 2,2 geriledi.
Tarım emtialarında WASDE raporu belirleyici oldu
Tarım emtialarında ABD Tarım Bakanlığının ağustos ayı WASDE raporu ile Karadeniz’de tahıl sevkiyatını tehdit eden saldırıların etkisi öne çıktı.
Buğday fiyatları, Ukrayna’nın Rusya’nın Novorossiysk limanına düzenlediği saldırının ardından önemli tahıl terminallerinde faaliyetlerin durmasıyla yükseldi. Rusya’nın Ukrayna’nın İzmail Limanı’na yönelik saldırısı da Karadeniz’den tahıl sevkiyatının aksayabileceğine yönelik endişeleri artırdı.
ABD Tarım Bakanlığının ülkedeki buğday üretimi ve dönem sonu stoklarına ilişkin tahminlerini düşürmesi de fiyatları destekledi.
Mısırda ABD Tarım Bakanlığının dönüm başına verim tahminini 183 kileden 180,7 kileye indirmesi ve dönem sonu stok beklentisini aşağı yönlü güncellemesi öne çıktı. Hasat edilecek alan tahmininin artırılması ise fiyatlardaki yükselişi sınırladı.
Soya fasulyesinde verim tahmininin düşürülmesi ve güçlü işleme talebi fiyatları desteklerken ekim alanındaki artış nedeniyle üretim tahmininin yükseltilmesi daha güçlü bir yükselişi engelledi.
Pirinçte ABD Tarım Bakanlığının üretim tahminini artırması ve dönem sonu stok beklentisini yükseltmesi fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.
Pamukta ABD üretim ve verim tahminlerinin düşürülmesi ile olumsuz hava koşullarının mahsul kalitesini zayıflatması fiyatları destekledi.
Şeker fiyatları, Brezilya’da haziran ayı şeker üretiminin yıllık yüzde 15 azalması ve şeker kamışının daha büyük bölümünün etanol üretimine yönlendirilmesiyle yükseldi.
Kahvede Brezilya’daki kuru havanın hasadı hızlandırması ve ülkenin temmuz ayı kahve ihracatının yıllık yüzde 9,9 artması fiyatları baskılarken, düşük borsa stokları kayıpları sınırladı.
Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 7,7, mısırda yüzde 4,7 ve soya fasulyesinde yüzde 1,3 artarken, pirinçte yüzde 1,7 geriledi.
ABD’deki Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 0,9 ve pamukta yüzde 0,4 artarken kahvede yüzde 1,2 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 1,9 düşüşle tamamladı.
Muhabir: Tunahan Kükürt
