ANKARA (AA) – ABD’de çocukların ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yarattığı suçlamasıyla teknoloji şirketi ve sosyal medya şirketi Meta’ya karşı açılan “en büyük davalardan birinin” yarın California eyaletinde görülmesi bekleniyor.
ABD basınındaki haberlere göre, Meta’ya karşı dava açan 29 eyaletten California, Colorado, Kentucky ve New Jersey, yarın görülecek duruşmada davacı taraf olarak yer alacak. Diğer 25 eyaletin duruşmalarının ileri bir tarihte görüleceği ifade ediliyor.
California’nın Oakland kentinde görülecek davanın sosyal medya platformlarında çocukların güvenliğine ilişkin Meta’ya karşı açılan “en büyük davalardan biri” olduğu değerlendiriliyor.
Davada, Instagram, Facebook gibi sosyal medya platformlarının çatı şirketi olan Meta, gençlerin ruh sağlığını olumsuz etkilemek ve sosyal medya platformlarını çocukları bağımlı hale getirecek şekilde tasarlamakla suçlanıyor.
Dava dosyasında, 13 yaşın altındaki çocukların verilerinin, velilerinin bilgisi dışında toplandığı ve bunun federal hukuku ihlal ettiği, Meta’nın gelişmiş teknolojilerle dikkatini çektiği ve “kandırdığı” gençleri kendi maddi gelirini artırmak için kullandığı ifade ediliyor.
Eyalet başsavcıları, 1,4 trilyon dolara ulaşabilecek kapsamlı maddi tazminat taleplerinin yanı sıra Meta’nın Facebook ve Instagram’ı işletme şeklinde değişiklikler talep ediyor.
Bu değişiklikler, genç kullanıcılar için ebeveynlerinin onayının alınmasını, “dopamin manipülasyonu içeren algoritmalarını değiştirmesini”, kişinin fotoğraflarda görünüşünü değiştiren filtrelerin kaldırılmasını, video içeriklerinin otomatik oynatılmamasını, birden çok hesap oluşturmanın önlenmesini, Instagram’daki hikayeler gibi belli bir süre sonra kaybolan içerik paylaşımının sonlandırılmasını içeriyor.
Meta davayı kaybederse “büyük sonuçlarla” karşılaşabilir
ABD basınındaki haberlerde, bu yıl gençlere ve çocuklara zarar verdiği gerekçesiyle 2 davayı kaybeden Meta’nın, bu davayı da kaybetmesi halinde “büyük sonuçlarla” karşılaşacağı yorumu yer alıyor.
Daha önceki yasal süreçlerde 2,4 milyar dolarlık masrafları nedeniyle geçen ay kar kaybı yaşadığını açıklayan Meta’nın, 29 eyalet tarafından açılan davaları kaybetmesi ve 1,4 trilyon dolara kadar para cezası ödemek zorunda kalması halinde “iflasa” sürüklenebileceği ve eyalet mülkiyeti haline gelebileceği belirtiliyor.
ABC News’e konuşan Hukuk Profesörü James Grimmelmann, Meta’nın davayı kaybetmesi halinde mahkemenin, para cezası konusunda “geniş takdir yetkisi” olsa da bu miktarın 1,4 trilyon dolara yakın olma ihtimalinin düşük olduğunu ifade etti.
Grimmelmann, bu miktarda para cezasının “Meta’yı iflasa sürükleyeceğini, firmanın eyalet mülkiyeti haline gelmesine yol açabileceğini ve bu durumun gerçekleşme ihtimalinin pek mümkün olmadığını” belirtti.
Meta’dan yapılan açıklamada, delillerin firmanın gençleri desteklediğini ortaya koyacağı savunularak iddiaların reddedildiği aktarıldı.
Öte yandan, Meta’nın California Kuzey Bölge Mahkemesine 6 Temmuz’da yaptığı başvuruda, “Tüketici haklarının korunmasına yönelik yaptırımların tarihinde bu büyüklükte bir yaptırımın eşi benzeri görülmemiştir.” ifadesine yer verildi.
Meta, “çocukların güvenliği” endişesiyle gündemde
ABD’nin New Mexico eyaletinde, 7 Ağustos’ta bir yargıç, sosyal medya şirketi Meta’nın, çocukların ruh sağlığı krizindeki sorumluluğu nedeniyle 567 milyon dolar tazminat ödemesine hükmetti.
Meta çatısı altındaki sosyal medya platformu Instagram, Eylül 2024’te, çocuk ve gençlerin platformu kullanımını kısıtlayan ve güvenlik tedbirleri içeren “Teen Accounts (Genç Hesapları)” uygulamasını tanıtmıştı.
Instagram platformunda, 8 Nisan 2025’te 16 yaş altı kullanıcıların ebeveyn izni olmadan “canlı yayın” özelliğini kullanamayacağı ve özel mesajlarda “otomatik bulanıklaştırma” özelliğini kapatamayacağı duyurulmuştu.
Muhabir: Aynur Şeyma Asan
