İSTANBUL (AA) – Tofan, İstanbul’da Türkiye-Moldova ilişkilerini, ekonomik işbirliğini, enerji alanındaki yatırımları, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın bölgeye etkilerini Anadolu Ajansı (AA) muhabirine değerlendirdi.
Türkiye ile Moldova arasındaki ilişkilerin mevcut durumunu “mükemmel” olarak nitelendiren Tofan, “Bence mükemmel ilişkilere sahibiz. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a ülkemize gösterdiği ilgi ve bize böylesine iyi bir ortak olduğu için çok minnettarım.” ifadelerini kullandı.
İlişkilerin ekonomik ve kültürel alanlarda da geliştiğini belirten Tofan, Moldova’da faaliyet gösteren Türk şirketlerinin ülke ekonomisine önemli katkı sağladığını dile getirdi.
Türk şirketlerinin Moldova’ya yatırım isteğinin fazla olduğunu aktaran Tofan, “Moldova’da yatırım yapan yaklaşık 1200 Türk şirketi var. Türkiye’den Moldova’ya karlı yatırımlar için gelen işletmeleri görmekten mutluyuz.” diye konuştu.
Tofan, Türk şirketlerinin yol inşaatı, enerji, konaklama ve sağlık turizmi gibi birçok sektörde faaliyet gösterdiğini belirterek, “Türkiye’den Moldova’ya daha fazla yatırım görmek isteriz.” dedi.
“Moldova, Türkiye için Avrupa Birliği’ne açılan bir platform olabilir”
İstanbul ziyaretinin özel bir ziyaret olduğunu vurgulayan Tofan, “Büyük oğluma Boğaz’ı birlikte yüzerek geçeceğimize söz vermiştim. Babanın, oğluna verdiği sözü tutması gerektiğini düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.
İstanbul’da iş dünyası temsilcileriyle görüşmeler de yapmaya karar verdiğini anlatan Tofan, Türk yatırımcıları Moldova’ya yatırım yapmaya davet etti.
Tofan, “Moldova, Avrupa Birliği (AB) entegrasyonu yolunda ilerliyor. Ülke çok hızlı hareket ediyor ve bence Moldova, Avrupa Birliği’ne açılan bir pencere, Türkiye’den gelen işletmeler için bir ihracat platformu olabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
Ticaret hedefi 2 milyar dolar
Türkiye ile Moldova arasındaki karşılıklı ticaret hacminin yaklaşık 1 milyar dolara ulaştığını belirten Tofan, bu rakamın Moldova’nın gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 5’ine karşılık geldiğini ve bu nedenle Türkiye’nin çok önemli bir ticaret ortağı olduğunu söyledi.
Tofan, Türkiye’nin bölgedeki güçlü sanayi ülkelerinden biri olduğuna işaret ederek, “Türkiye’den birçok şey ithal ediyoruz çünkü Türkiye bölgede bir sanayi devi.” dedi.
Türk sanayisinin Moldova’da üretim yaparak AB pazarına açılabileceğini dile getiren Tofan, “Bu sanayilerden daha fazlasını Moldova’ya getirmek istiyoruz. Böylece bu sektörler, Avrupa Birliği ve diğer ortaklarla serbest ticaret anlaşmasından yararlanarak Moldova’yı Avrupa Birliği’ne ihracat için bir platform olarak kullanabilsinler.” diye konuştu.
Ticaret hacmine ilişkin hedeflerini paylaşan Tofan, “Ben iş dünyasından gelen biriyim. Çok iddialı hedefleri severim, bu nedenle karşılıklı ticaretimizi en az iki katına çıkararak 2 milyar dolara ulaşmayı hedeflemeliyiz.” ifadelerini kullandı.
Bu hedefe ulaşmak için yıllık yaklaşık yüzde 20-25 büyümenin yeterli olacağını belirten Tofan, “Karşılıklı ticaret hacmimizi yaklaşık yüzde 24 büyütürsek iki yıl içinde bu hacmi iki katına çıkarabiliriz. Bunun iddialı bir hedef olduğunu düşünüyorum ancak kesinlikle ulaşabileceğimiz bir hedef.” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’nin Moldova’daki rolü ve Gagauzya vurgusu
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Moldova’yı da etkilediğini belirten Tofan, “Rusya’nın Ukrayna’daki saldırgan savaşını şiddetle kınıyoruz. Bu çatışmada, tarafsız bir ülke olmamıza ve bu tarafsızlığımızı korumamıza rağmen, açıkça Ukrayna’nın yanındayız.” diye konuştu.
Tofan, “Aslında Türkiye’nin bölgemizde daha fazla yer almasını istiyoruz.” dedi.
Gagauzların Türkiye ile köprü olduğunu ve onların ulusal kimliklerini korumalarının önemli olduğunu vurgulayan Tofan, “Gagauz azınlığı Moldova’da Türkçe konuşan, bizim için çok değerli bir azınlık. Bence bu Moldova için çok önemli bir değer. Onların Gagauz dilini, Türk dili olan bu dili konuşmalarını istiyoruz.” ifadelerini kullandı.
Moldova Başbakanı Tofan, “İşte bu nedenle, Türkiye’nin Moldova’da, özellikle de Gagauzya-Türkiye köprüsünü kurarak daha güçlü bir jeopolitik duruş sergilemesini ancak olumlu karşılayabiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.
Enerji alanında Türk yatırımlarına davet
Moldova’nın yenilenebilir enerji alanında hızlı ilerleme kaydettiğinin altını çizen Tofan, ülkede yenilenebilir kaynaklardan elde edilen enerjinin toplam üretimdeki payının yüzde 30’u geçtiğini söyledi.
Türk şirketlerinin Moldova’nın enerji sektörüne yatırım yaptığını aktaran Tofan, daha fazla Türk şirketini bu alanda yatırım yapmaya davet etti.
Tofan, Moldova’nın bölgeye enerji ihracatı konusunda güvenilir bir ortak olabileceğini belirterek, “Bölgede elektrik açığı var. Moldova’nın çok cazip mevzuatı ve düzenleyici kurumların çok hızlı karar alma süreci, Türkiye’den gelen işletmelerin Moldova’da yenilenebilir enerji santralleri kurmaları ve Ukrayna da dahil olmak üzere bölgeye enerji ihraç etmeleri için elverişli bir ortam yaratıyor.” diye konuştu.
Türk turistlere Moldova daveti
Moldova Başbakanı Tofan, Türkiye’den daha fazla turistin Moldova’yı ve özellikle Gagauzya bölgesini ziyaret etmesini istedi.
Gagauzya’nın Türkiye ile önemli bir köprü olduğuna işaret eden Tofan, “Bence burası (Gagauzya), Moldova’nın çok güzel bir parçası. Orada Türkçe konuşuluyor, bu yüzden Türkiye’den gelenlerin Gagauzya halkını anlayabileceğinden eminim.” ifadelerini kullandı.
Moldova’dan her yıl yaklaşık 400 bin kişinin tatil için Türkiye’yi tercih ettiğini dile getiren Tofan, Türk turistleri de Moldova’nın güzelliklerini görmeye davet etti.
Türk vatandaşlarının Moldova’ya girişindeki sorunlar çözülecek
Türk vatandaşlarının Moldova’ya girişlerinde zaman zaman yaşanan sorunlara ilişkin soruya yanıt veren Tofan, bu durumdan üzüntü duyduğunu söyledi.
Bölgedeki çatışma ortamı nedeniyle güvenlik konusunda dikkatli davranmak zorunda olduklarını kaydeden Tofan, “Bunun nedeni, halen bir çatışma bölgesinde olduğumuz ve Rus çıkarlarını temsil etmeye çalışan çok sayıda insan olduğu göz önüne alındığında dikkatli olmamız gerektiğidir ve ne yazık ki, Türkiye’den gelen birçok meşru turist de etkileniyor.” ifadelerini kullandı.
Tofan, güvenlik güçlerine ve sınır polisine insanların haklarına saygı gösterilmesi yönünde mesaj verdiğini anlatarak, “İnsanlara azami saygı göstermeli ve bu talihsiz olayları en aza indirmeliyiz.” dedi.
Türk vatandaşlarının Moldova’ya girişinde karşılaştığı sorunların çözüleceğini ifade eden Tofan, “Türkiye’den gelen meşru ve iyi niyetli insanların Moldova’ya seyahat edebilmesi ve ülkemizin güzelliklerini görebilmesi için bunu düzelteceğiz.” diye konuştu.
Muhabir: Muhammet Tarhan
