İSTANBUL (AA) – Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. ABD hükümetinin, İran ile yaşanan çatışmalar sırasında tahliye edilen bazı büyükelçiliklerine diplomatlarını geri göndermeye hazırlandığının öne sürülmesi ve arabulucu ülkelerin taraflar arasındaki müzakerelerin yeniden başlayabileceğine ilişkin açıklamaları, olası bir anlaşmaya yönelik iyimserliği artırdı.
Söz konusu gelişmeler, enerji tedarikine ilişkin endişeleri azaltırken, petrol fiyatları yaklaşık bir ayın en sert günlük düşüşünü kaydetti. Petrol fiyatlarındaki gerilemenin enflasyon endişelerini hafifletmesiyle ABD tahvil faizlerinde de düşüş yaşandı. Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı dün yüzde 3,9 azalışla 88,6 dolara gerilerken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi de yaklaşık 7 baz puan düşüşle yüzde 4,63’e indi.
ABD’de enflasyon endişelerinin sürmesi, ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar bir kez daha faiz artırımına gidebileceğine yönelik beklentileri canlı tutarken, ülkede bugün açıklanacak büyüme ile bankanın fiyat artışları açısından dikkatle izlediği kişisel tüketim harcamaları verisi yatırımcıların odağına yerleşti.
Analistler, özellikle gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verisindeki olası bir yavaşlamanın Fed’in adımlarına yönelik öngörülerde değişikliğe yol açabileceğini belirterek, bunun sonucunda ise piyasada oynaklıkların artabileceğini kaydetti.
Öte yandan, piyasaların yönü açısından önem taşıyan bir diğer başlığı ise çip şirketi Nvidia’nın bugün açıklayacağı bilanço oluşturuyor.
Analistler, şirketin bilançosunun piyasalardaki yapay zeka temalı ralliyi test etmesinin beklendiğini ifade ederek, şirketten gelecek küçük bir olumsuzluğun dahi fiyatlamalar üzerinde belirgin etkilere yol açabileceği uyarısında bulundu. Üst üste 7 işlem gününde gerileyen Nvidia hisseleri, dün düşüş serisini sonlandırarak yüzde 2,2 değer kazandı.
Tarife gündemi kızışıyor
Ticaret tarafında ise Kanada yönetimi, ABD’nin birçok Kanada ürününe yönelik yüzde 50 gümrük vergisi getirmesine yanıt olarak yaklaşık 20 milyar dolarlık ABD ürününe 8 Eylül’den itibaren yüzde 15, 25 veya 50 misilleme tarifesi uygulanacağını bildirdi.
Kanada Maliye Bakanlığından yapılan açıklamada, karşı gümrük vergilerinin, ABD tarifelerinden en çok etkilenen çelik, süt ürünleri, beyaz eşya, tarım ekipmanları, kağıt ve elektronik gibi sektörlere odaklanacağı kaydedildi.
Açıklamada, daha önce yüzde 25’lik karşı gümrük vergisi uygulanan ABD’den ithal edilen çelik ve alüminyum ürünleri ile mobilya ve giyim eşyalarının yüzde 50 tarifeye tabi tutulacağı aktarıldı. Yüzde 25 gümrük vergisine tabi ürünler arasında ise ev aletleri, peynir gibi süt ürünleri, balık ve deniz ürünleri ile belirli çelik ve alüminyum türevi ürünlerin bulunduğu belirtildi.
Bu arada Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, küresel ekonominin İran savaşıyla tetiklenen enerji şokunu beklenenden daha iyi atlattığını, ancak yükselen tahvil faizleri ve durma noktasına gelen dezenflasyon sürecinin mali dengeleri zorladığını dile getirdi. Georgieva, Orta Doğu kaynaklı negatif enerji şoku ile yapay zeka yatırımlarının oluşturduğu büyüme rüzgarı arasında sert bir rekabet yaşandığını söyledi.
Makroekonomik veri tarafında, ABD’de Conference Board Tüketici Güven Endeksi, ağustosta 89,4 değerine inerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Ülkede S&P Cotality Case-Shiller Ulusal Konut Fiyat Endeksi, haziranda yıllık bazda yüzde 1,5 artış kaydetti. ABD’de yeni konut satışları, temmuzda aylık yüzde 10,5 azalarak beklentilerin altına indi.
Bu gelişmeler ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yeni günde yatay seyirle yüzde 4,65 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 98,9’da seyrediyor.
Doların değerlenmesi ve kar satışlarının etkisiyle altının ons fiyatı yüzde 0,4 düşüşle 4 bin 641 dolardan alıcı buluyor. Ekim vadeli Brent petrol ise yüzde 2,6 azalışla varil başına 86,3 dolardan işlem görüyor.
Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,32, Nasdaq endeksi yüzde 0,66 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,30 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Avrupa borsaları Fransa hariç pozitif seyretti
Avrupa borsalarında dün Fransa hariç alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, Orta Doğu’ya ilişkin gelişmelerde olumlu haber akışıyla enerji maliyetlerinin gerileyebileceğine yönelik iyimserlikler ve Almanya’da açıklanan makroekonomik veriler fiyatlamalarda etkili oldu.
Bölgede dün açıklanan verilere göre Almanya’da, 2. çeyreğe ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,3, yıllık ise yüzde 1 yükselerek beklentilerin üzerinde arttı. Bu veri, Almanya’nın Orta Doğu kaynaklı enerji şokunu beklentilerden daha iyi yönettiğini gösterdi.
ABD ve İran arasındaki gerginlikten kaynaklanan tedarik sıkıntılarına karşın ülkede fabrika üretimi ve ihracat son aylarda artış gösterdi.
Merkezi Münih’te bulunan Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo) tarafından açıklanan Almanya İş Ortamı Güven Endeksi, ağustosta beklentileri aşarak 88,8 puana yükseldi ve üst üste 4. ayında da artış kaydetti.
Öte yandan Fransa’da lüks moda ve aksesuar şirketlerinin hisselerindeki değer kaybı dikkati çekti. Analistler, Avrupa’da yaşam maliyetinin artması, ABD-İran geriliminin bölge turizmini olumsuz etkilemesi ve talep yavaşlaması gibi etmenlerin lüks tüketimi zorladığını belirtti.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,29, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,34 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,61 yükselirken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,16 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Asya borsaları pozitif seyrediyor
ABD ve Avrupa’da artan risk iştahı yeni işlem gününde Asya tarafında taşınırken, bölge piyasalarında alıcılı bir seyir gözlendi. Asya borsalarında teknoloji ve yarı iletken hisseleri Nvidia’nın bilançosundan önce toparlandı.
Bölge piyasalarındaki toparlanmada başı Güney Kore’deki yarı iletken şirketleri çekti. Yarı iletken şirketi SK Hynix’in hisseleri yüzde 2,5, Samsung Electronics yüzde 2,9, Hanmi Semicon hisseleri yüzde 1,2 değer kazandı.
Çin’deki teknoloji hisselerinde de yükseliş gözlenirken, Çin’in en büyük yarı iletken üreticisi Uluslararası Yarı İletken İmalat Şirketi (SMIC) hisseleri yüzde 4,8 arttı.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,8 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,6 yükseldi.
– Türkiye’nin kredi risk primi yaklaşık 6,5 ayın en düşük seviyesinde
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,19 değer kaybederek 14.473,42 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,24 yükseldi.
Öte yandan bugün, Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), Orta Doğu’da jeopolitik risklerin azalabileceği beklentileri ve yurt içinde likidite yönetimine ilişkin atılan adımların etkisiyle 217 baz puana inerek 18 Şubat’tan bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Dolar/TL dünü 48,0920’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,1170’ten işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD’de kişisel tüketim harcamaları ve büyüme başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.300 puanın destek, 14.600 ve 14.700 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları
15.30 ABD, temmuz ayı kişisel gelirler
15.30 ABD, temmuz ayı kişisel harcamalar
15.30 ABD, temmuz ayı kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi
15.30 ABD, temmuz ayı dayanıklı mal siparişleri
15.30 ABD, 2. Çeyrek yıllıklandırılmış gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
