İSTANBUL (AA) – Rusya-Ukrayna Savaşı’nın kalıcı olarak sona erebileceği umutları buğday fiyatlarında geri çekilmeye neden oldu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesi ile Ukrayna’nın aralarında anlaşmaya varması gerektiğini ve bunun için şans bulunduğunu belirterek, “Nihayetinde sorun, çatışma tarafları arasında çözülmeli.” dedi. Putin’in Ukrayna ile barış anlaşması ihtimalinden söz etmesi, buğday piyasasında sert düşüşü tetikledi.
Barış sağlanması ihtimali Rusya ve Ukrayna’nın tahıl ihracatında rahatlamaya yönelik iyimserlikleri besledi ancak ortada henüz atılmış net bir adım olmaması tedirginliğin sürmesine yol açıyor. Bu harekette kar satışı etkilerinin olabileceği ihtimali de değerlendiriliyor.
Buğdayın temmuz ayında 7,95 dolarla Şubat 2023’ten sonraki en yüksek seviyeye ulaşan kile fiyatı, şu sıralarda 7,53 dolar seviyesinde bulunuyor.
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, son dönemde buğday fiyatlarında ciddi bir toparlanma görüldüğünü söyledi.
Bu yükselişin arkasında birden fazla faktör bulunduğunu belirten Ergezen, özellikle Karadeniz’deki saldırılar ve artan jeopolitik risklerin yanı sıra ABD/İsrail-İran Savaşı, taşımacılık maliyetlerindeki artış, akaryakıt ve gübre fiyatlarındaki yükselişin tarım emtiaları üzerinde baskı oluşturduğunu dile getirdi.
Ergezen, Rusya ve Ukrayna’nın dünya buğday ticaretinin yaklaşık yüzde 30’unu gerçekleştirdiğine dikkati çekerek, Karadeniz’deki gelişmelerin küresel buğday arzı açısından taşıdığı öneme işaret etti.
Türkiye’nin girişimleriyle oluşturulan tahıl koridorunun devreye girmesinin buğday piyasasındaki arz baskısını azalttığını belirten Ergezen, ancak Karadeniz’de yeniden başlayan saldırılar ve artan gerilimin buğday fiyatlarının yukarı yönlü hareket etmesine neden olduğunu dile getirdi.
Hava koşullarının da arz görünümünde önemli bir risk unsuru olduğunu söyleyen Ergezen, El Nino etkisinin daha sıcak ve kurak hava koşullarını beraberinde getirdiğini, bunun da rekoltede düşüş endişelerini artırdığını ifade etti.
“Son dönemde yaşanan geri çekilmeyi kar satışları olarak değerlendiriyorum”
Zafer Ergezen, bu hafta buğday fiyatlarında bir miktar gerileme görüldüğünü belirterek, bunda talep dinamiklerinden ziyade jeopolitik risklerdeki gerilemenin etkili olduğunu söyledi.
Özellikle Karadeniz’de tahıl ticaretinin devam edeceğine yönelik beklentilerin güçlenmesinin piyasada kar satışlarını beraberinde getirdiğini ifade eden Ergezen, “Son dönemde yaşanan geri çekilmeyi kar satışları olarak değerlendiriyorum. Ancak genel tablo içinde riskler devam ediyor.” dedi.
Ergezen, enerji ve gübre fiyatları başta olmak üzere genel üretim maliyetlerinin yükselmeye devam ettiğini, bunun da buğdayın üretim maliyetlerini yukarı çektiğini söyledi.
El Nino etkisinin de arz tarafındaki riskleri canlı tuttuğunu belirten Ergezen, bu etkinin 2027’nin başlarına kadar devam etmesinin beklendiğini dile getirdi.
Ergezen, Karadeniz’deki risklerin azalmasının kısa vadede fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceğini ancak küresel tarım emtiaları açısından maliyet baskısının sürdüğünü ifade etti.
ABD/İsrail-İran Savaşı’nın devam etmesi, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi ve buna bağlı olarak gübre, taşımacılık ve sigortacılık maliyetlerinin yüksek kalmasının tarım emtiaları üzerinde baskı oluşturduğunu vurgulayan Ergezen, bu gelişmelerin özellikle buğday fiyatları açısından ilave riskler yarattığını kaydetti.
Ergezen, Karadeniz ticaretine ilişkin gelişmeler ile hava koşullarından kaynaklanan arz risklerinin fiyatlamalarda etkili olmaya devam edeceğini belirterek, kısa vadeli geri çekilmelere rağmen buğday fiyatlarının gelecek dönemde güçlü kalmasını beklediğini söyledi.
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
