İSTANBUL (AA) – Jeopolitik gelişmeler, ABD’deki ekonomik veriler ile ekonomi yönetiminden gelen açıklamalar piyasaların yönü üzerinde etkili oluyor.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller’ın ekonomik verilerin enflasyon baskılarının hafiflediğini teyit etmesi halinde bu ayki para politikası toplantısında faiz oranlarının sabit tutulmasını destekleyebileceğine işaret etmesi, Fed’in faiz artırımına gideceğine ilişkin öngörülerin zayıflamasını sağladı.
Açıklama sonrası Fed’in eylül ayında faiz artırımına gideceğine yönelik öngörüler yüzde 70 seviyelerinden yüzde 50 seviyelerine kadar geriledi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,78’de, dün 4 bin 500 doların üzerini test eden altının onsu bugün önceki kapanışın hemen üzerinde 4 bin 474 dolardan işlem görüyor.
Fed’in sıkı para politikasına gideceğine yönelik endişelerin hafiflemesi ve tahvil faizlerinin gevşemesi küresel piyasalardaki risk iştahını destekledi. Bu gelişmelerle bugün mayıs ayından bu yana ilk defa 82 bin doların üzerini test eden bitcoin ise 81 bin dolar seviyesinde dengelendi.
Öte yandan, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında, “Fed’in faizleri düşürmesi gerektiğine” inandıklarını söyledi. İran konusunda ise Vance, askeri, ekonomik ve diplomatik “tüm seçeneklerin” masada olduğunu, Tahran’la “süresiz bir savaş” peşinde olmadıklarını belirtti.
Ticaret cephesinde ise Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD ile olası bir ticaret anlaşmasına ilişkin, masaya oturup anlaşmayı yapmaya hazır olduklarını söyledi. İki ülkenin de yararına olacak bir anlaşmanın mümkün olduğunu söyleyen Carney, ancak böyle bir anlaşmada “istikrar ve güvenilirliğin şart olduğunu” kaydetti.
ABD Başkanı Donald Trump da Kanada ile aralarındaki gerilime ilişkin Carney’i suçlarken, Kanada ekonomisinin çökebileceğini savundu.
Orta Doğu kaynaklı devam eden jeopolitik risklerin etkisiyle kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,2 artışla 95,7 dolar seviyesinde, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99 seviyesinde seyrediyor.
Analistler, bugün açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olabileceğini ve yatırımcılara Fed’in bundan sonraki politikalarına ilişkin olarak ipucu verebileceğini söyledi.
New York borsası pozitif seyretti
New York borsası, Fed’in bu ay faiz artışına gidebileceğine yönelik beklentilerin zayıflamasıyla dün pozitif seyretti. Makroekonomik veri tarafında, ABD’de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 29 Ağustos ile biten haftada 206 bine çıkarak piyasa beklentisinin hafif üzerinde gerçekleşti.
Ülkenin dış ticaret açığı, temmuzda aylık bazda yüzde 24,4 artarak 88,6 milyar dolara çıkarken, 16 ayın en yüksek seviyesini gördü. Analistler, ülkede dış ticaret açığında görülen yükselişin yapay zeka harcamalarından kaynaklandığını söyledi.
ABD’de tarım dışı iş gücü verimliliği, bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,4 ile tahminlere paralel arttı. Fed’in takip ettiği enflasyon göstergelerinden biri olan birim emek maliyeti de ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,2 arttı.
ABD’de Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), ağustosta 55,4 ile beklentilerin üzerine çıkarken sektördeki büyümenin hızlandığına işaret etti.
Nvidia’nın yapay zeka geliştirme platformu Hugging Face’i 12,93 milyar dolara satın almak üzere anlaşmaya vardığını duyurmasının ardından şirketin hisseleri yüzde 1,8 arttı.
ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.
Avrupa borsaları pozitif seyretti
Avrupa borsaları da söz konusu gelişmelerin etkisiyle dün pozitif seyretti.
Dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi’nde temmuz ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık yüzde 1,6, yıllık yüzde 5,8 artarak beklentileri aşarken, haziran ayına göre hızlandı.
Analistler, Hürmüz Boğazı’ndan kaynaklı tedarik sıkıntılarından dolayı artan enerji maliyetlerinin Avrupa’daki üretici fiyatlarında görüldüğünü vurguladı.
Öte yandan Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in gelecek hafta gerçekleşecek Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz kararı toplantısı öncesinde banka yetkilileriyle bir araya gelmesi bekleniyor.
Bu arada, İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başekonomisti Huw Pill, ABD/İsrail-İran Savaşı nedeniyle artan enflasyon karşısında BoE’nin politika faizini hızlı şekilde yükseltmesinin, ilerleyen dönemde daha agresif faiz artırımlarına duyulabilecek ihtiyacı azaltabileceğini belirtti.
Söz konusu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,7, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,63, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,07 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,88 yükseldi.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Asya borsaları pozitif seyrediyor
Asya borsaları da teknoloji hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle pozitif seyrediyor. Fed’e ilişkin faiz artırım beklentilerinin gerilemesi teknoloji hisselerini pozitif etkiliyor.
Japonya borsasında işlem gören Softbank Group’un hisseleri yüzde 9,5, Güney Kore borsasında işlem gören SK Hynix’in hisseleri yüzde 4,1, Samsung Electronics’in hisseleri yüzde 2,5, Hong Kong borsasında işlem gören Baidu’nun hisseleri yüzde 4 değer kazandı.
Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güç kazanmasıyla 155,3 seviyesine gerilerek bir ayın en düşük seviyesini gören dolar/yen paritesi 156 seviyesinin üzerinde dengelendi.
Diğer taraftan Pekin yönetimi, ABD’nin, “İran’la bağlantılı oldukları” gerekçesiyle Çin vatandaşlarına ve şirketlerine getirdiği yaptırımları kaldırma çağrısında bulundu.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,9, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,1 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 yükseldi.
Borsa günü düşüşle tamamladı
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,84 değer kaybederek 13.932,46 puandan tamamladı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ağustosta aylık bazda yüzde 1,84, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 2,57 artış gösterdi. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 31,51, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 27,95 olarak kayıtlara geçti.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat dün akşam seansında yüzde 0,04 arttı.
Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 48,3210’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 48,4200’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kurunun, yurt dışında ise ABD’de istihdam verileri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.000 ve 14.100 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
12.00 Avro Bölgesi, temmuz ayı perakende satışlar
14.30 Türkiye, ağustos ayı reel efektif döviz kuru
15.30 ABD, ağustos ayı tarım dışı istihdam
15.30 ABD, ağustos ayı işsizlik oranı
15.30 ABD, ağustos ayı ortalama saatlik kazançlar
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
