İSTANBUL (AA) – Beden temizliğinin yanında sosyal hayat ve geleneklerin kesiştiği mekan olarak da değerlendirilen, kültürü ve özgün mimarisiyle dünya literatürüne giren Türk hamamları, her yıl yerli ve yabancı yüz binlerce misafiri ağırlıyor.
Tarihi ve kültürel dokusuyla hamam meraklıları için dünyanın en zengin şehirlerinden olan İstanbul, asırlık yüzlerce hamamı içinde bulunduruyor.
Fetihle birlikte inşa edilen ve bugün varlığını sürdüren asırlık hamamlar, “hamam sefası” isteyenlerin uğrak mekanı olarak hizmet veriyor.
Ancak nüfus ve turist sayısındaki artışla birlikte müşteri sayısı da artan birçok tarihi hamam, hissedarlar arasındaki anlaşmazlıklar, çağa ayak uyduramama ve işletmeci bulunamaması sebebiyle kapanma noktasına geldi.
“Satılık hamam ilanları hissedar sayısının fazlalığından kaynaklanıyor”
İstanbul Hamam, Sıhhi Banyo, Kaplıca, Sauna ve Masaj Salonu İşletmecileri Esnaf Odası Başkanı Kalyon, AA muhabirine, Türk hamam kültürünü, tarihi hamamların özelliklerini ve şehirdeki hamamların durumunu anlattı.
Kalyon, insanlık tarihinde temizliğin önemini anlatarak, hamamların temizlik alışkanlığına kültür katarak katkı sağladığını söyledi.
İstanbul’un fethinin ardından bölgede hamam sayılarının önceki dönemlere göre hızla arttığını belirten Kalyon, tarihi hamamların çoğunlukla Fatih’in Suriçi bölgesinde bulunduğunu ifade etti.
Kalyon, tarihi hamamların genellikle kubbeli olduğunu ve akustiğinin modernlerden farklı olduğunu dile getirdi.
İstanbul’da son yıllarda özellikle tarihi hamamların satışa çıkarıldığına dikkati çeken Kalyon, “satılık hamam” ilanları ya da afişlerine sıkça rastlanılmasının hissedar sayısının fazlalığından kaynaklandığını vurguladı.
Hissedarı fazla olan hamamlarda anlaşmazlıkların yaşanabildiğini ve bu gibi yerlerin işletmeci bulmakta zorlandığını aktaran Kalyon, “Satılık hamam sayısının artmasının sebebi, ailelerin anlaşamaması. Artık nesilden gelen bu tarihi hamamların hissedarları çoğalıyor, hissedarlar da işletmeci bulamıyor. Hissedarlardan ölenler oluyor. Bu sefer de satmak istiyorlar.” ifadelerini kullandı.
Kalyon, kentte 2 bine yakın hamam bulunduğunun altını çizerek, şunları söyledi:
“İstanbul’da şu an tarihi hamamlardan 20-25, modern hamamlardan 150’ye yakın üyemiz bulunmaktadır. Aslında üyelerimizin az olmasının sebebi, şirketlerin odamıza kayıt olmamasından dolayı. Genel manada İstanbul’da otellerde hamamlar, modern hamamlar, SPA’lar var. Bu şekilde 1500-2 bine kadar İstanbul’da çalışan mevcut hamam var. Bazı tarihi hamamlar da süreç içinde yok oldu. İstanbul’da 200’e yakın tarihi hamam statüsünde mekan gözükmektedir ama zamanla yol geçmiştir, yıkılmıştır, terk edilmiştir. Hamam sayısı bu şekilde azalmıştır.”
“Son zamanlarda Çinliler, Koreliler merak salmaya başladı”
Hem tarihi hem de modern hamamlarda müşteri sayılarının her geçen yıl arttığını aktaran Kalyon, turizme yönelik çalışan hamamların müşteri sayılarının daha fazla olduğunu anlattı.
Hamam tercihinde belirgin şekilde rol oynayan öncelikli başlıklara dikkati çeken Kalyon, konum, büyüklük ve yapı şeklinin müşterilerin tercihine etki ettiğini vurguladı.
Kalyon, hamamı “sağlıklı yaşamın olmazsa olmazlarından” şeklinde tanımlayarak, “Hamam şifadır. Hamama gelen müşteri dinlenmeye geliyor, kesesini, masajını yaptırıyor, saunada terliyor, rahatlıyor, havuzda yüzüyor. Memnun olarak buradan gidiyor.” dedi.
Hamamların ülke ekonomisine ciddi katkı sunduğunu dile getiren Kalyon, “Tarihi hamamlar turistlere hizmet ediyor. Ruslar, Almanlar, İngilizler, Yunanlar, Mısırlılar, Suudi Arabistanlılar geliyor. Son zamanlarda Çinliler, Koreliler merak salmaya başladı. Yerli vatandaşlarımız da havuz, kese ve masaj için tercih ediyor. Vatandaşımız ‘şifa’ dediğimiz olayı evde bulamıyor.” diye konuştu.
Kalyon, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği verilerine göre İstanbul Hamam, Sıhhi Banyo, Kaplıca, Sauna ve Masaj Salonu İşletmecileri Esnaf Odasının üye sayısı en hızlı azalan ve halihazırda en az üyesi bulunan odaların başında geldiğini kaydetti.
Bunun çeşitli sebeplerinin bulunduğunu aktaran Kalyon, “Vergi mükellefiyetindeki konulardan dolayı şirket olanlar Ticaret Odasına kayıt oluyor, şirket olanlar bize kaydolmuyor. Şu anda genellikle şirketlerin açmış oldukları hamamlar turizme yatkın şirketler, oteller, müesseseler… 3-5 ortak yan yana gelip şirket kuruyor. Onlar da bize üye olmuyorlar.” bilgisini verdi.
Muhabir: Kaan Bozdoğan
