BRATİSLAVA (AA) – OECD tarafından 15 yaş grubunda örgün eğitime devam eden öğrencilerin fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarını değerlendirmek ve ülkeleri karşılaştırabilmek amacıyla üç yılda bir gerçekleştirilen PISA 2025 sonuçları, dünyayla eş zamanlı olarak açıklandı.
Toplam 91 ülkenin katıldığı PISA 2025’te OECD ülkeleri arasında puanını en fazla artıran ülke olan Türkiye, fen bilimleri alanında da dikkat çekici bir başarıya imza attı.
PISA araştırmasında her döngüde farklı bir alan “ağırlıklı alan” olarak değerlendiriliyor. Bu yılın “ağırlıklı alanı” fen bilimleri olarak belirlendi. Türkiye, PISA araştırmasında fen bilimleri alanında istikrarlı artış gösteren ülkeler arasında yer aldı.
PISA 2018 ve PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında, OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin fen bilimleri alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye’nin ortalama puanında 2022’ye kıyasla 18 puan, 2018’e kıyasla 26 puan artış görüldü.
PISA 2025’te fen bilimleri alanı performansında OECD ortalaması 482, tüm ülkeler ortalaması 443, Türkiye ortalaması ise 494 puan oldu. Türkiye, bu puanla tüm ülkelere ve OECD üyesi ülkelere ait ortalamanın üstünde yer aldı.
Öte yandan PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleriyle arasındaki puan farkını kapatan Türkiye, bu puan farkını kendi lehine 12 puan yükseltti.
Okuma becerilerinde Türkiye’nin puanı, ortalamanın 52 puan üzerinde
PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD üyesi ülkeler ve tüm ülkelerin okuma becerileri alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye’nin ortalama puanında 2022’ye kıyasla 16 puan artış görüldü.
PISA 2025’te okuma becerileri alanında OECD ortalaması 461, tüm ülkeler ortalaması 420, Türkiye ortalaması ise 472 puan oldu. Türkiye, elde ettiği bu puanla tüm ülkelere ve OECD ülkelerine ait ortalamanın üstünde yer aldı.
Raporda, PISA döngülerinde okuma becerileri alanındaki performans değişimi konusunda, “PISA 2018 ve PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin okuma becerileri puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye’nin ortalama puanında artış görülmüştür.” ifadesine yer verildi.
Okuma becerilerinde 2018’de OECD üyesi ülkelerin ortalamasının 21 puan gerisinde olan Türkiye, PISA 2025’te bu farkı kapatarak 11 puan öne geçti. Türkiye ile tüm ülkelerin ortalaması arasındaki fark, 2018’de 13 puanken 2025’te 52 puana yükseldi.
Matematik alanında tüm ülkeler ortalamasının üzerinde
PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD üyesi ülkeler ve tüm ülkelerin matematik alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye’nin ortalama puanında 2022’ye kıyasla 9 puan artış görüldü.
Matematik alanında PISA 2025’te OECD ortalaması 463, tüm ülkeler ortalaması 429 olurken, Türkiye ortalaması ise 462 puana ulaştı ve Türkiye bu puanla tüm ülkeler ortalamasının üstünde yer aldı.
Matematikte OECD üyesi ülkeler ve tüm ülkelerin ortalama puanları ile Türkiye’nin ortalama puanı arasındaki farka bakıldığında ülkenin her döngüde, OECD üyesi ülkelerin puan ortalamasıyla arasındaki farkı kapattığı belirlendi. 2025 sonuçlarına göre Türkiye, OECD üyesi ülkeler ortalamasını yakalarken, tüm ülkeler ortalamasının 33 puan üzerine çıkmış oldu.
Üst düzey öğrencilerin oranı, PISA tarihindeki en yüksek seviyede
PISA’da asgari performans düzeyine ulaşan öğrencilerin oranındaki artış, eğitim sisteminin tüm öğrencilere temel becerileri kazandırmadaki başarısını, üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranındaki artış ise öğrencilerin hızla değişen, karmaşık ve belirsiz bir geleceğe hazırlanma düzeyini gösteriyor.
PISA 2025 verilerine göre Türkiye, fen bilimlerinde üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranında ilk kez OECD ortalamasını geride bıraktı. 2022’de yüzde 4 olan bu oran, 2025’te yüzde 7,4’e yükselerek OECD ortalaması olan yüzde 7,2’nin üzerine çıktı.
Okuma becerilerinde de önemli bir yükseliş kaydedildi. Üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı 2022’de yüzde 1,9’dan 2025’te yüzde 4,2’ye yükseldi. Matematikte ise üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı yüzde 5,4’ten yüzde 7,9’a yükseldi.
Türkiye, 2025’te fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının üçünde de asgari performans düzeyine ulaşan öğrencilerin oranını artırdı. Aynı zamanda Türkiye’de üç alanda da hem asgari hem de üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı, PISA tarihindeki en yüksek seviyeye ulaştı.
Fiziki ve sosyal öğrenme ortamı OECD’den daha iyi
Raporda, “Ayrıca PISA’da fiziksel ve sosyal öğrenme ortamlarına ilişkin anketlerden elde edilen veriler, Türkiye’deki fiziki ve sosyal öğrenme ortamının OECD’den daha iyi olduğunu gösterdi. Bu da 2003 yılından itibaren eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması ve öğrenme ortamlarının iyileştirilmesi yönünde atılan adımların olumlu sonuç verdiğinin bir göstergesidir.” değerlendirmesi yapıldı.
Türkiye’de eğitim personeli eksikliği ve niteliğindeki iyileşme oranlarının OECD ortalamasından daha yüksek olduğu görüldü. Bu sebeple OECD’ye kıyasla Türkiye’de eğitim personeli yetersizliği ve niteliğinden dolayı eğitimin daha az düzeyde etkilendiği rapora yansıdı.
Muhabir: Buğrahan Ayhan
