ANKARA (AA) – İsveç Parlamentosunda 349 sandalye bulunuyor, ülkede kayıtlı 8 milyondan fazla seçmen 21 bölgesel meclis ve 290 belediye meclis üyesini de belirleyecek.
Pazar günkü seçim, İsveç’in 7 Mart 2024’te NATO üyesi olmasının ardından savunma ve güvenlik politikalarını yeniden gündeme getirirken göç, refah ve ekonomi, seçim kampanyalarında öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.
Anketlerde sol ve sağ blokların yüzdeleri oldukça yakın
İsveç’te seçim öncesi yapılan son anketler, muhalefetteki merkez sol blokta bulunan eski Başbakan Magdalena Andersson liderliğindeki Sosyal Demokratların bir dönem aradan sonra yeniden iktidara gelme ihtimaline işaret ediyor.
Anketlerde Sosyal Demokratlar dahil sol blokta bulunan Merkez Parti (Centerpartiet), Yeşiller Partisi ve Sol Partinin (Vansterpartiet) yüzde 50,3 oyla ilk sırada yer aldıkları ifade ediliyor.
İktidardaki sağ blok partileri Ilımlı Muhafazakar Parti, Hristiyan Demokratlar, Liberaller ve mevcut hükümete dışarıdan destek veren İsveç Demokratlarının ise oylarının yüzde 47,7 olduğu belirtiliyor.
En son 2022’de düzenlenen seçimde yüzde 20,5 oyla ikinci parti konumunda olan ancak hükümete dışarıdan destek verme kararı alan Jimmie Akesson liderliğindeki İsveç Demokratları, ülke siyasetinde önemli konumda bulunuyor.
Anket sonuçlarına göre seçimin sol ile sağ bloklar arasında “başa baş” mücadeleyle geçeceği yorumları yapıldı.
İsveç Demokratlarının rolü
Analizlerde de mevcut hükümette resmi olarak yer almayan İsveç Demokratlarının pazar günkü seçim sonrası ilk kez hükümete doğrudan katılmasının mümkün olduğu ifade edildi.
Göç karşıtı ve milliyetçi çizgisiyle tanınan İsveç Demokratları, 2022 seçimlerinin ardından imzalanan “Tidö Anlaşması” ile Başbakan ve Ilımlı Muhafazakar Parti Lideri Ulf Kristersson’un koalisyon hükümetine parlamento desteği sağladı.
İsveç’teki seçimde 2021-2022’de ilk kadın başbakan olarak görev yapan 59 yaşındaki Andersson ile 2022’de başbakanlık görevine gelen 62 yaşındaki Kristersson arasındaki rekabetin yanı sıra İsveç Demokratlarının seçim sonrası konumunun da belirleyici olacağı belirtildi.
Seçime günler kala Andersson ile Kristersson, İsveç Devlet Televizyonuna çıkarak karşılıklı seçim vaatlerini konuştu.
Seçimin sonucu İsveç’in Filistin tutumunu da etkileyebilir
İsveç’teki genel seçimin ülkenin Filistin’e yönelik tutumunda da önemli rol oynayabileceği ifade edildi.
İsveç, 2014’te Filistin’i tanıyan AB ülkelerinden biri olarak o dönem İsrail’e Avrupa’da daha eleştirel yaklaşan çizgide ilerlerdi.
Mecvut sağ hükümet, Gazze’de soykırım suçu işleyen İsrail’e yönelik daha temkinli tutum sergilemeye başlarken AB’den gelen açıklamaları destekleyenler arasında yer aldı.
İsveç Demokratları lideri Akesson, daha önce ülkesinin Filistin’i tanıma kararını geri çekmesi ve İsrail’e daha ılımlı yaklaşım sergilemesi gerektiği yönünde açıklamalar yaptı. Bunun üzerine, İsveç Demokratlarının olası sağ hükümete dahil olmasıyla bu adımların hükümet politikası haline gelmesinden endişe edildiği belirtildi.
Buna karşılık, Sosyal Demokratlar öncülüğündeki sol blokun ise Filistin’e insani yardımların artırılması ve işgal altındaki Filistin topraklarını gasbeden İsrail yerleşimlerine yönelik daha sert adımların atılması gerektiğini savunduğu kaydedildi.
Sol blokta bulunan Sol Parti ve Yeşillerin, İsrail’e yönelik daha sert yaptırımların uygulanması ve uluslararası hukuk mekanizmalarına daha fazla destek verilmesine vurgu yaptığına işaret edildi.
Seçimde Rusya’dan müdahale uyarısı
İsveç’te 13 Eylül’de yapılacak seçim öncesi Rusya tehdidi ve seçimlere yönelik olası dış müdahale tartışmaları da seçim sürecinin önemli başlıkları arasında yer aldı.
Andersson, özellikle sağ blokun en güçlü partilerinden İsveç Demokratları içindeki bazı kişilerin “Rusya yanlısı propaganda ile bağlantılarına” dikkati çekerek, partinin hükümete girmesinin ulusal güvenlik açısından risk oluşturabileceğini savundu.
İsveç Demokratları lideri Akesson ise partide Rusya yanlısı kişilerin olmadığını ifade etti.
İsveç’te en son 2022’de yapılan seçimde katılım oranı yüzde 84 olmuştu.
Muhabir: Lejla Bıogradlıja Aksan
