İSTANBUL (AA) – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca (TCMB) açıklanan ödemeler dengesi verilerine göre, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı temmuz ayında 5 milyar 579 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Yıllıklandırılmış verilere göre temmuz ayında cari açık yaklaşık 40,7 milyar dolar olurken, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi de 77,2 milyar dolar açık verdi.
Aynı dönemde hizmetler dengesi 63,5 milyar dolar fazla verirken, birincil gelir dengesi 25,2 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,9 milyar dolar açık verdi.
Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler temmuz ayında 8 milyar 228 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Bu kalem altında taşımacılık hizmetlerinden 2 milyar 893 milyon dolarlık, seyahat kaleminden ise 5 milyar 968 milyon dolarlık net gelir elde edildi.
Temmuzda yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’ye yaptığı doğrudan yatırımlar arttı
TCMB tarafından açıklanan ödemeler dengesi verilerine göre, yıllıklandırılmış cari açığın finansmanına net portföy yatırımları 6 milyar dolar, krediler 50,9 milyar dolar ve ticari krediler 400 milyon dolar katkı verirken, finansal türevler 5,1 milyar dolar, net doğrudan yatırımlar 300 milyon dolar, net efektif ve mevduatlar 22,5 milyar dolar negatif yönlü etki yaptı.
Merkez Bankasının döviz cinsinden net rezerv azalışı 31,5 milyar dolar oldu.
Temmuz ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net çıkışlar 514 milyon dolar olarak kaydedildi. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’ye toplam doğrudan yatırımları 1 milyar 154 milyon dolar, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları ise 640 milyon dolar arttı.
Gayrimenkul yatırımları incelendiğinde, yurt içi yerleşiklerin yurt dışında 169 milyon dolarlık gayrimenkul alımı, yurt dışı yerleşiklerin ise Türkiye’de 322 milyon dolarlık net gayrimenkul alımı yaptığı görüldü.
Portföy yatırımları temmuz ayında 5 milyar 841 milyon dolarlık net giriş kaydetti.
Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 1 milyar 969 milyon dolar, DİBS piyasasında ise 2 milyar 368 milyon dolar net alış yaptığı görüldü.
Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, yurt dışı yerleşiklerin bankaların ihraçlarında 914 milyon dolarlık ve Genel Hükümet ihraçlarında 1 milyar 710 milyon dolarlık net alış, diğer sektör ihraçlarında ise 172 milyon dolarlık net satış yaptığı tespit edildi.
Yurt dışından kredi kullanımlarında temmuz ayında bankalar 1 milyar 713 milyon dolar, diğer sektörler ise 1 milyar 998 milyon dolar net kullanım gerçekleştirirken, Genel Hükümet 130 milyon dolar net geri ödeme yaptı.
Diğer yatırımlar altında, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları, Türk lirası cinsinden 74 milyon dolar ve yabancı para cinsinden 1 milyar 605 milyon dolar olmak üzere toplam 1 milyar 679 milyon dolarlık net artış kaydetti.
Resmi rezervlerde bu ay 14 milyar 252 milyon dolarlık net artış oldu.
Ticaret Bakanı Bolat, ödemeler dengesi verilerini değerlendirdi
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, yazılı açıklamasında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan temmuz ayına ilişkin ödemeler dengesi verilerini değerlendirdi.
Türkiye’nin cari işlemler hesabında temmuzda 36 milyon dolarlık fazla verildiğine dikkati çeken Bolat, yıllıklandırılmış cari açığın 40,7 milyar dolar olduğunu bildirdi.
Bolat, yıllıklandırılmış altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında 27,8 milyar dolar fazla verildiğine işaret etti.
Hizmet ihracatının temmuzda yıllıklandırılmış bazda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,2 artışla 124,7 milyar dolara ulaştığını vurgulayan Bolat, yıllıklandırılmış bazda seyahat gelirlerinin söz konusu dönemde 60,3 milyar dolar, taşımacılık gelirlerinin ise 43,7 milyar dolar olduğunu kaydetti.
“İhracattaki dayanıklı görünüm, cari işlemler dengesini desteklemeyi sürdürecek”
Bolat, jeopolitik gerilimlerin yeniden tırmanmasıyla fiyatlardaki artan oynaklığın, cari işlemler açığı üzerindeki yukarı yönlü risklerin sürdüğüne işaret ettiğini aktardı.
Yılın kalanında ihracattaki dayanıklı görünümün cari işlemler dengesini desteklemeyi sürdürmesinin beklendiğini belirten Bolat, şu ifadeleri kullandı:
“Cari işlemler açığının milli gelire oranının tarihsel ortalamaların altında seyretmesi öngörülüyor. OVP kapsamında, cari işlemler açığının önümüzdeki dönemde kademeli olarak azaltılması hedeflenmektedir. Programda, 2026 yılında 47,5 milyar dolar ve GSYH’nin yüzde 2,6’sı seviyesinde gerçekleşmesi öngörülen cari işlemler açığının, 2027’de de 38,5 milyar dolara ve GSYH’nin yüzde 1,9’una gerilemesi, izleyen dönemde ise bu iyileşmenin devam ederek cari açığın GSYH’ye oranının 2028’de yüzde 1,8’e, 2029’da yüzde 1,6’ya düşmesi öngörülmektedir. Program döneminde ihracattaki artışın sürmesi ile turizm ve seyahat gelirlerindeki yükselişin cari dengedeki iyileşmeyi desteklemesi beklenmektedir.”
“Kazanımların kalıcı hale getirilmesi temel önceliğimiz”
Bolat, OVP’ye göre ihracatın 2029’da 316 milyar dolara yükselmesinin öngörüldüğünü, aynı dönemde turizm gelirlerinin 78,5 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini bildirdi.
Mal ihracatını ise gelecek yıl 292 milyar dolara yükseltmeyi hedeflediklerine dikkati çeken Bolat, şunları kaydetti:
“İhracatımızın ulaştığı seviye ve önümüzdeki döneme ilişkin görünüm, bu hedefe ulaşabileceğimize olan inancımızı güçlendirmektedir. Mal ve hizmetlerde katma değerli ihracata ve üretime dönük politikalarımızla programın son yılı olan 2029’da mal ve hizmetler ihracatı toplamını 450 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz. Bakanlık olarak ihracat destekleri, ticaret diplomasisi, pazar ve ürün çeşitlendirmesi ile ihracatı güçlendirmeye yönelik çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Mal ve hizmet ihracatındaki kazanımların kalıcı hale getirilmesi ve dış ticaret dengesinin cari işlemler dengesine sürdürülebilir katkı sağlaması temel önceliğimiz olmaya devam edecektir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu ‘yüksek katma değerli ve rekabetçi ihracat’ vizyonu kapsamında ülkemizi dünya ihracat liginde üst sıralara taşımak üzere gayretle çalışmalarımızı sürdürüyoruz.”
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
