İSTANBUL (AA) – Orta Doğu’da gerilimin tırmanması, ABD’de açıklanan enflasyon verilerinin enflasyonist baskıların gücünü koruduğuna işaret etmesi, Fed’e ilişkin faiz artırım beklentilerini yükseltti.
Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler neticesinde yüksek seyreden enerji fiyatları, dünya genelinde enflasyonist baskıların sürmesine yol açarken yükselen tahvil faizleri ve dolara talebin artması, emtia piyasaları üzerinde bu hafta baskı oluşturdu.
ABD’nin 10 yıllık tahvil getirisi, hafta içinde yüzde 5’e yaklaşarak Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti.
Açıklanan makroekonomik verilere göre ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ağustosta aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 3,4 ile beklentilere paralel arttı.
Gıda ve enerji fiyatlarının dışlandığı çekirdek TÜFE ise aylık bazda yüzde 0,3 ile beklentilerin üzerinde yükselirken yıllık bazda yüzde 2,4 arttı. ABD’de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise ağustosta aylık bazda yüzde 0,4 ile beklentiler dahilinde, yıllık bazda ise yüzde 5,4 ile tahminlerin üzerinde artış gösterdi.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in gelecek haftaki faiz kararı toplantısında yüzde 87 ihtimalle faiz artırımına gitmesi bekleniyor.
Değerli metaller yatırımcısını üzdü
Dolar endeksindeki güçlenme ve yükselen tahvil faizleri, değerli metal fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.
Diğer taraftan Avrupa Merkez Bankasının (ECB) Orta Doğu’daki çatışmanın başlamasından bu yana ikinci kez politika faiz oranlarını artırmasının ardından enflasyon risklerine de dikkati çekti.
Bankanın sıkı para politikasına devam edebileceğine yönelik öngörüler de değerli metallerdeki düşüşte etkili oldu.
Analistler, özellikle altın için uzun vadeli beklentilerin iyimser olmasına karşın şu anki jeopolitik ve makroekonomik gelişmelerin altın fiyatlarını aşağı yönlü etkilediğini söyledi.
Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar paladyumda yüzde 6,3, gümüşte yüzde 2,6, platinde yüzde 1,2 ve altında yüzde 0,4 geriledi.
Baz metallerde ise tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar nikelde yüzde 2,2, çinkoda yüzde 1,8, bakırda yüzde 1,6, kurşunda yüzde 0,8 ve alüminyumda yüzde 0,2 azaldı.
Bu arada, ABD’nin ithal ettiği rafine bakıra gümrük tarifesi uygulayacağına yönelik haber akışıyla bu hafta 6,81 dolarla rekor seviyeye yaklaşan bakırın libresi, daha sonra bu tarifelerin ertelenebileceğine yönelik haberlerle bu seviyeden düşüşe geçerek 6,47 dolar seviyelerine indi.
Jeopolitik risklerle petrol fiyatları sert yükseldi
Enerji tarafındaki gelişmelere bakıldığında haftalık bazda spot piyasada Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,6 artarken doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı da yüzde 3 azaldı.
ABD ile İran arasında tırmanan gerilimin küresel petrol arzında aksamalara yol açabileceği endişesi petrol fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Orta Doğu’daki petrol arzında yaşanan kesintilerin etkisiyle bu yıl ve gelecek yıla ilişkin petrol fiyatı tahminlerini yukarı yönlü revize etti.
EIA’nın eylül ayına ilişkin “Kısa Dönem Enerji Görünümü” raporuna göre, uluslararası referans kabul edilen Brent türü ham petrolün ortalama varil fiyatı ağustosta 91 dolara yükseldi.
Brent petrolün varil fiyatı, 106,2 dolarla 20 Mayıs’tan bu yana en yüksek seviyeyi test ederken Umman ve İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişi geçici olarak yönetecek bir anlaşma olabileceğine yönelik haber akışıyla cuma günü 101,7 dolar seviyelerinde dengelendi.
ABD’de doğal gaz stoklarının artması ise fiyatlarda düşüşe neden oldu.
Rusya ile Ukrayna arasındaki barış umutları buğday fiyatlarını geriletti
Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar soya fasulyesinde yüzde 0,8 ve mısırda yüzde 0,9, buğdayda yüzde 1,1 geriledi. Pirincin yüz libre başına fiyatı ise yüzde 1,4 yükseldi.
13,3525 dolarla Aralık 2023’ten bu yana en yüksek seviyeyi gören soya fasulyesinin kile başına fiyatı, bu seviyeden gelen kar satışlarıyla 13 doların altına indi.
ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 6 artarken kahvede yüzde 3,8 ve pamukta yüzde 0,2 geriledi. Kakaonun ton başına fiyatı ise yüzde 4,4 düştü.
Rusya ile Ukrayna arasında barış olması için atılan adımlarla buğdayda arz endişelerinin azalması fiyatları geriletti. Çin’den gelen yoğun talep soya fasulyesi fiyatlarını yükseltirken soya fasulyesinde daha sonra kar satışları görüldü.
Diğer taraftan El Nino hava olayından kaynaklı arz endişeleri şeker fiyatlarında sert yükselişlere neden oluyor. Hindistan’daki güçlü iç talep ve Avrupa Birliği’nde beklenen üretim azalışı da şeker fiyatlarını destekliyor.
Brezilya’da 2027’de üretimin artacağına yönelik öngörüler ise kahve fiyatlarında düşüşe yol açtı.
Fildişi Sahili’ndeki kakao üretimindeki düşüşe rağmen küresel fazlanın devam edebileceğine yönelik tahminler fiyatları geriletti.
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
