İSTANBUL (AA) – Anadolu Ajansının (AA) “Asırlık Mektepler” dosya haberinin bu bölümünde, 1872’de kurulan lisenin savaş yıllarından Cumhuriyet’e uzanan kurumsal dönüşümü ve köklü okul gelenekleri ele alındı.
Modern eğitim sisteminin temellerinin atıldığı Mehmed Esad Safvet Paşa döneminde, 1869’da hazırlanan Maarif-i Umumiye Nizamnamesi’yle bugünkü lise karşılığı kabul edilen idadiler içinde ana dilde eğitim veren ilk sivil lise Vefa oldu.
İlk yıllarında Mekteb-i Mülkiye bünyesinde faaliyet gösteren okul, 1881’de Mütercim Rüştü Paşa Konağı’na taşındı. Okul, 1900 yılında bulunduğu semtten dolayı “Vefa İdadisi” adını aldı.
Sultani statüsüne 1914’te yükselen okulun Balkan Savaşları’nda çok sayıda öğrencisi ve öğretmeni cepheye gönüllü gitti. Çanakkale Savaşı’nda da okulun son sınıf öğrencileri askeri üniformalarıyla okul bahçesinde toplanarak marşlar eşliğinde cepheye uğurlandı ve okul uzun süre mezun veremedi.
Tevhid-i Tedrisat Kanunu’yla 1924’te “Vefa Erkek Lisesi” adını alan kurum, bir süre ortaokul statüsünde faaliyet gösterse de 1933’te mezunlarının girişimiyle yeniden lise statüsüne kavuştu ve tarihi binasına döndü.
Kentin ilk akşam liselerinden biri 1958’de okul bünyesinde açıldı. 1978’e kadar faaliyet gösteren Vefa Akşam Lisesi yaklaşık 5 bin mezun verdi.
Semtin demografik yapısındaki değişim ve mezunların girişimleri sonucunda okul 1990’da Anadolu lisesine dönüştürüldü. 2001’de ise tarihi kimliğine vurgu için adındaki “Anadolu” ibaresi kaldırılarak “Vefa Lisesi” ismini yeniden aldı.
1999 yılında meydana gelen depremde hasar gören tarihi binalar, mezunların ve kamu desteğinin katkısıyla restore edilip, yeniden eğitime kazandırıldı. Ardından hayata geçirilen “21. Yüzyıla Uyum Projesi”yle okulun fiziki altyapısı ve teknolojik donanımı modernize edildi.
2006-2007 eğitim öğretim yılından itibaren “hazırlık+4 yıl” olmak üzere toplam 5 yıllık eğitim modeline geçen okuldaki tüm sınıf, atölye ve laboratuvarlar multimedya destekli eğitim sistemi kapsamında teknolojik ekipmanlarla donatıldı.
Tarihi kampüsü ve köklü gelenekleriyle yaşayan okul kültürü
Bugün 4 bin 481 metrekarelik kampüste eğitim veren okulun yerleşkesinde ana bina, tarihi Mütercim Rüştü Paşa Konağı ve kız öğrenci pansiyonu bulunuyor. Osmanlı’nın önemli mimarlarından Mimar Kemalettin tarafından tasarlanan pansiyon binasında 112 öğrenci kalabiliyor.
Kampüs içinde ayrıca 1715’te inşa edilen Şehit Ali Paşa Kütüphanesi ile Şehzade Camisi’nin tabhane ve develik bölümleri de eğitim amaçlı kullanılıyor. Son yıllarda bu alanlar kütüphane, kültür merkezi, konferans salonu ve derslik olarak işlev kazanırken tabhanedeki kütüphane tarihçi ve yazar Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın adıyla hizmet veriyor.
Köklü eğitim mirasını güçlü geleneklerle de yaşatan lisede rozet takma ve mezuniyet töreni, kariyer günü, bahar festivali, boza günü ile kültür haftası gibi etkinlikler düzenleniyor.
Başbakanlardan bakanlara, şairlerden akademisyenlere, gazetecilerden sanatçılara kadar Türkiye’nin düşünce, kültür, siyaset ve sanat hayatına yön veren çok sayıda ismi yetiştiren Vefa Lisesi’nin mezunları arasında Şemsettin Günaltay, Hasan Ali Yücel, Mehmet Akif Ersoy, Yahya Kemal Beyatlı, Peyami Safa, Sıddık Sami Onar, Uğur Dündar, Kemal Sunal, Şener Şen, Müjdat Gezen, Gazanfer Özcan ve Erol Büyükburç gibi hafızalara kazınan isimler de yer alıyor.
Osmanlı’dan Cumhuriyet’e, savaş yıllarından dijital çağa uzanan 154 yıllık geçmişiyle Vefa Lisesi, Türkiye’nin eğitim tarihinde hafızası güçlü simge okullarından biri olmayı sürdürüyor.
“Türkiye’nin en saygın eğitim kurumlarından bir tanesi”
Okul müdürü Ahmet Kavut, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 1872’de Mekteb-i Mülkiye İdadisi olarak başlayan okulun, Türk eğitim tarihinde “ana dilde eğitim veren ilk sivil lise” ünvanını taşıdığını söyledi.
Bir süre sonra “Vefa Mekteb-i Sultanisi” olarak isimlendirilen okulun 1924’te “Vefa Erkek Lisesi”, 1933 yılında ise “Vefa Lisesi” adını aldığını belirten Kavut, “154 yıllık köklü geçmişi ile bilim, sevgi ve hoşgörü ilkeleri doğrultusunda eğitim veren okulumuz Türkiye’nin en saygın eğitim kurumlarından birisidir.” dedi.
Okulda şu an 730 öğrencinin eğitim gördüğünü anlatan Kavut, “120 kontenjanımızla öğrencilerimizi hazırlık sınıfında okulumuza alıyoruz. 1+4 yıl, İngilizce hazırlık sınıfı olan, Anadolu Lisesi statüsünde eğitim vermekteyiz. Öğrencilerimiz kendi tercihleriyle ağırlıklı olarak sayısal branşta eğitim alıyorlar. Mezun oldukları zaman da yine ağırlıklı olarak tıp fakülteleri ve mühendislik fakültelerini tercih ediyorlar.” diye konuştu.
Kavut, Cumhuriyet döneminden itibaren pek çok bilinen ve tarihi şahsiyetin okuldan mezun olduğuna dikkati çekerek, mezunlar arasında Hasan Ali Yücel, Yahya Kemal Beyatlı, Peyami Safa ve Reşat Nuri Güntekin’in de bulunduğunu vurguladı.
Okul, geleneksel günleriyle de biliniyor
Öğrencilerin okul hayatında, akademik çalışmaların yanında pek çok sosyal ve kültürel çalışma da yaptığını belirten Kavut, şunları kaydetti:
“Geleneksel günlerimiz var. Mezunlarımızın düzenlediği Boza Günümüz, öğrencilerimizin okula adım attıkları ilk sene okula aidiyet kazandıkları, geleneksel olarak yaptığımız Rozet Günümüz, Kemal Sunal Haftamız, Kemal Sunal Ödülümüz, Kariyer Günlerimiz, yine sosyal ve kültürel alanda, sportif alanda, öğrencilerimizi geliştirecek pek çok geleneksel faaliyetimiz bulunmaktadır. Bize emanet edilen bu başarılı öğrencilerimizi çok daha ileriye, başarılarını daha üst seviyelere taşımak için de hem sorumluluk hissediyoruz hem de büyük bir mutluluk duyuyoruz.”
Muhabir: Hamdi Dindirek, Gökçe Karaköse
