İSTANBUL (AA) – Anadolu Ajansının (AA) “Bir Nefes Bin Zehir” başlıklı dosyasının bu haberinde, tütün ve tütün mamullerinin kalp damar sağlığı üzerindeki etkileri ele alındı.
Mehmet Akif Ersoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Cafer Panç, AA muhabirine, sigaranın toplumda sık kullanılan çok zararlı bir madde olduğunu, toplumun genelde sigaranın akciğerle ilgili bulgularını bildiğini ancak kardiyolog olarak sigaranın çok daha önemli dramatik sonuçlarıyla karşılaşabildiklerini söyledi.
Sigaranın kalp damar hastalıklarında ciddi bir risk faktörü olduğunu belirten Panç, “Dünyada kardiyovasküler hastalıklar yani kalp ve damar hastalıkları, ölüm nedenlerinin başında geliyor. Her yıl yaklaşık 20 milyon kişi kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hayatını kaybediyor. Sigara ise yılda yaklaşık 7 milyon ölüme neden oluyor. Kalp ve damar hastalıklarında sigara kullanımının kalp krizi ve inme riskini 2 ila 4 kat artırdığını biliyoruz.” dedi.
Panç, sigaranın birçok mekanizmayla damarlara hasar verdiğini vurgulayarak, “Öncelikle damarın iç duvarına hasar vererek endotel hasar dediğimiz durumu gerçekleştiriyor ki bu damar sertliğinin başlangıcını oluşturan bir mekanizma. Aynı zamanda damar içerisinde inflamasyonu, iltihabi dokuyu artırıyor. Bu da damar sertliğini artıran bir durum.” diye konuştu.
“Sigaranın zararlı etkileri ve damar hasarı ilk kullanımdan itibaren başlıyor”
Sigaranın düzenli ve uzun süreli kullanımının yanı sıra tek bir sigaranın bile damar yatağına hasar oluşturabildiğine dikkati çeken Panç, şöyle devam etti:
“Bir tane sigara 20 sigaranın 20’de biri kadar hasar veriyor değil, çok daha fazlasını yapıyor. Aslında bir tane sigara bile bir paket sigaranın oluşturduğu riskin yüzde 40-50’sini oluşturabiliyor tek başına. Sigaranın zararlı etkileri ve damar hasarı ilk kullanımdan itibaren başlıyor. Çalışmalarda 40 yaş öncesinde sigara bırakıldığında, sigaraya bağlı risklerin yüzde 80-90 azaldığı gösterilmiş. Bu da önemli bir bulgu aslında, ne kadar erken bırakırsak o kadar vücudumuz için faydalı oluyor.”
Panç, nargile, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin de kalp ve damar hastalıkları açısından risk oluşturduğunu belirterek, nikotin bağımlılığının kardiyovasküler hastalıklar açısından risk teşkil ettiğini söyledi.
Elektronik sigaralardan çıkan aerosollerin de toksik maddeler içerdiğine dikkati çeken Panç, bu maddelerin kalp ve damar sağlığı üzerinde olumsuz etkilere yol açabileceğini ifade etti.
Doç. Dr. Panç, kalp ve damar sağlığının korunması için bu ürünlerin tamamından uzak durulması gerektiğini kaydetti.
Pasif içicilerde kalp damar hastalıkları riski yüzde 50 artıyor
Dünyada sigara kaynaklı rahatsızlıklardan hayatını kaybeden 7 milyon kişiden 1,5 milyona yakınının pasif içicilerden oluştuğunu söyleyen Panç, “Pasif içicilerde kalp damar hastalıklarının yüzde 40 ila 50 oranda hiç sigaraya maruz kalmayanlara göre arttığını biliyoruz.” dedi.
Panç, sigaranın bırakılmasıyla zararlı etkilerin zamanla azaldığını ifade etti.
Kalp hızının dakikalar içerisinde normale döndüğünü belirten Panç, 1 ila 2 yılda kalp damar hastalıkları riskinin belirgin şekilde azalmaya başladığını, 3-5 yılda sigaraya bağlı risklerin neredeyse yarıya düştüğünü bildirdi.
Panç, 13 ila 15 yılda ise sigaraya bağlı risklerin, neredeyse hiç sigara içmemiş birinin risk düzeyine kadar gerilediğini kaydetti.
Uzun yıllardır sigara kullanan kişilerin de sigarayı bırakmanın faydalarını görebileceğine işaret eden Panç, sigaranın ne kadar süredir kullanıldığından bağımsız olarak en kısa sürede bırakılması gerektiğini vurguladı.
Panç, kalp damar sağlığını korumak için tek bir sigara dahi tüketilmemesi gerektiğini ifade etti.
“Sigarayı kullanmaya başlar başlamaz kalp hızımız ilk 20 dakikada yükselmeye başlar”
Mehmet Akif Ersoy Kalp Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ömer Taşbulak ise sigara ve tütün kullanımının kardiyovasküler hastalıkların temel sebeplerinden biri olduğunu söyledi.
Taşbulak, koroner kalp, perifer arter ve beyin damarlarını ilgilendiren karotid şah damarı hastalıklarının doğrudan sigara kullanımıyla ilişkili olduğuna dikkati çekerek, “Sigarayı kullanmaya başlar başlamaz kalp hızımız ve tansiyonumuz ilk 20 dakikada yükselmeye başlar.” dedi.
Sigaranın damar duvarlarının iç yüzeyinde bulunan endotel hücrelerine direkt toksik etki yaratarak kardiyovasküler hastalıkların sürecini başlattığını ifade eden Taşbulak, “İlk sigara kullanımından başlayarak yıllar içinde bir birikim şeklinde ilgili organlarımızda ciddi kalıcı hasarlar oluşturabilmektedir.” diye konuştu.
Taşbulak, sigaranın damar duvarındaki kolesterol birikintileri ve diğer etkenlerle birleştiğinde aterosklerotik plakları aktif hale getirebildiğini anlatarak, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu durum, günün birinde bu aterosklerotik plaklar kalpteki damarlarda yırtılırsa kalp krizine, beyin damarlarında yırtılırsa inmeye ve diğer organlarımızda da aynı şekilde o organ hasarını başlatmış oluyor. Nargile, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin sigaradan hiçbir farkı yoktur. Aynı şekilde toksinli, sıcak ve zehirli dumanı içimize çekiyoruz. Bu zehirli duman aynı şekilde damar sistemimize ulaşmış oluyor. Bu ürünler damarların iç yüzeyindeki endotel hücrelere direkt toksik etki yaratıyor ve aterosklerotik kalp hastalıklarının sürecine sigarada olduğu gibi katkı sağlıyor.”
Taşbulak, nargilenin normal sigara kullanımından çok daha yoğun bir duman maruziyetine neden olduğunu, elektronik sigaraların ise kullanım kolaylığı nedeniyle normal sigaradan çok daha sık kullanılabildiğini ifade etti.
Doç. Dr. Taşbulak, pasif içiciliğin de uzun yıllar maruziyet halinde kalp damar hastalıkları riskini artırdığını belirterek, çocuklar, yaşlılar ve kalp damar hastalığı bulunanların tütün dumanına maruz kalmasının da olumsuz sonuçlara yol açtığını kaydetti.
Taşbulak, “Hiçbir zaman sigarayı bırakmak için geç değil. Tabii ki önemli olan en başından hiç içmemek ama kalp damar hastalığınız geliştikten sonra veya inme geçirdikten sonra bile sigarayı bıraktığınız zaman unutmayın ki bu süreç devam eden bir süreç.” ifadelerini kullandı.
Muhabir: Hikmet Faruk Başer
