İSTANBUL (AA) – Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı İstanbul Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü bünyesindeki Etiler Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi’nde, mutfak atıklarından olan limon kabuklarının yeniden değerlendirilmesi ve gıda israfının azaltılmasına katkı sağlanması amacıyla çalışma gerçekleştirildi.
Uluslararası Gıda Kaybı ve İsrafı Farkındalık Günü kapsamında hayata geçirilen çalışmada huzurevi sakinleri, kullanılan limonlardan geriye kalan kabukları toplayıp ayrıştırdı. Biriktirilen kabuklar huzurevi sakinleri tarafından Biruni Üniversitesi laboratuvarına götürüldü ve burada yeniden değerlendirildi.
Limon kabukları farklı ürünlere dönüştürülürken, huzurevi sakinleri de atıkların toplanmasından laboratuvardaki üretim aşamasına kadar sürecin aktif parçası oldu.
Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü işbirliğinde yapılan projede huzurevi sakinleri, öğretim üyelerinden süreç hakkında bilgi aldıktan sonra beyaz önlüklerini ve eldivenlerini giyerek laboratuvardaki dönüşüm sürecine katıldı.
Limon kabukları laboratuvarda su buharı yöntemiyle uçucu yağa ve hidrosole ayrıştırıldı. Yaklaşık 2,5-3 saat süren işlemin ardından elde edilen ürünler huzurevinin ortak alanlarında aromaterapi amacıyla kullanılıyor.
Etiler Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürü Kerem Kaymaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, çalışmayla gıda israfının önlenmesine katkı sağlamayı ve huzurevi sakinlerinin üretkenliklerini sürdürmelerini amaçladıklarını belirtti.
“Yaşlılarımızın doğaya karşı sorumluluklarından biri”
Kaymaz, küresel alanda en büyük sıkıntılardan birinin gıda israfı olduğunu aktararak, “Emine Erdoğan Hanımefendi’nin Sıfır Atık vizyonuyla ülkemizde tam olarak bu bilinci inşa etmeye çalışmaktayız. Sayın Bakanımız Mahinur Özdemir Göktaş’ın liderliğinde Etiler Huzurevi olarak bizler de bu ulusal vizyona destek veriyoruz. Mutfağımızdan çıkan limon kabuklarını burada, üniversitemizle işbirliği içerisinde yüzde 100 doğal limon yağına ve hidrosole dönüştürüyoruz. Bunu da kuruluşumuzun ortak alanlarında aromaterapi amacıyla kullanıyoruz. Yaşlılarımızın gençlere bırakabileceği en güzel miraslardan biri doğadır. Bu da yaşlılarımızın doğaya karşı olan sorumluluklarından biri.” ifadelerini kullandı.
Huzurevi sakinlerinin projeyi sevinçle karşıladığını, atıkları kendileri toplayıp süreçte aktif rol aldıklarını aktaran Kaymaz, önlükleri giyerek laboratuvardaki süreçlere eşlik ettiklerini anlattı.
Kaymaz, sakinlerin çalışmaya katılırken yaşadığı heyecana ilişkin, “Sakinlerimiz bugün okula yeni başlayan çocuklar kadar heyecanlıydılar. Önce neler yapacaklarını öğrendiler. Daha sonra bir şeyler üretmek için bir adım attılar. Hepsi çok mutluydu, çok heyecanlıydı. Bildiğimiz kadarıyla kamusal anlamda bu atıkların dönüştürülmesi projesi ilk defa Etiler Huzurevinde gerçekleşiyor. Özel sektörde, fabrikalar tarafından bunun yapıldığını biliyoruz ama kamusal anlamda bir ilk olduğu bilinmekte.” diye konuştu.
Limon kabuklarından elde edilen limon yağının, yapılan klinik çalışmalarda stresi azalttığı ve zihinsel işlevleri desteklediğinin belirlendiğini kaydeden Kaymaz, projedeki amaçlarının hem aromaterapi hem doğaya katkı sağlamak olduğunu dile getirdi.
“Çok değerli bir atık dönüştürme işlemi gerçekleştirdik”
Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Merve Tokpunar, çalışmanın üniversitenin Beslenme ve Diyetetik Bölümü öncülüğünde Eczacılık Fakültesi ve Kimya Mühendisliği Bölümü işbirliğiyle yürütüldüğünü belirtti.
Limon kabuklarının özellikleri nedeniyle kompostlaştırmaya uygun olmadığını aktaran Tokpunar, şöyle devam etti:
“Turunçgillerin asiditesi yüksek ve antimikrobiyal özellik barındırdığı için kompostlaştırma, yani gübreleştirme işlemine uygun değil. Çok verimli bir gübreleştirme elde edilemiyor. Bu sebeple biz de huzurevi sakinlerimizin getirdiği atık formatında olan ürünlerimizi burada su buharı yöntemiyle uçucu yağına ve hidrosolüne ayrıştırmış olduk. Özellikle uçucu yağı buhurdanlığa döküp oda kokusu olarak kullanabilecekler. Hidrosol kısmını da bu haliyle değil ama çeşitli işlemlerden geçirildikten, seyreltildikten sonra tonik veya oda spreyi olarak kullanabilecekler. Bu şekilde çok değerli bir atık dönüştürme işlemi gerçekleştirdik.”
Tokpunar, huzurevi sakinlerinin çalışmadaki rolünün kendileri için önemine değinerek, “Evet, en önemlisi de oydu bizim için. Hem onların mutlu olması hem de topluma katkı sağlamak bizi de çok mutlu etti. Son ürünü elde edebilmemiz için yaklaşık 2,5-3 saat beklememiz gerekiyor. Sonunda da onları cam şişelere alıp kendilerine sunacağız.” diye konuştu.
Sakinlerin laboratuvardaki heyecanından söz eden Tokpunar, “Bazıları zaten eczacılık mezunuymuş. Özellikle beyaz önlükleri giyerken ilk heyecanları çok dikkatimi çekti. Bu da bize ayrıca dokundu, iyi anlamda. Biz de heyecanlıyız zaten bu proje için. Bunu işbirliği içinde yürütmek her iki taraf için güzel bir şey oldu aslında.” değerlendirmesinde bulundu.
Muhabir: Şaduman Türkay
