ANKARA (AA) – Veri Merkezi ve Hiper Ölçekleyiciler Stratejik Danışmanı Guy Massey tarafından LinkedIn üzerinden yayımlanan küresel veri merkezi haritasına göre dünya genelindeki veri merkezi sayısı eylül sonu itibarıyla 12 bin 259’a ulaştı.
Dünya genelindeki veri merkezlerinin yaklaşık yüzde 40’ı ABD’de bulunurken, bunu yüzde 4,6 ile Birleşik Krallık, yüzde 4,3 ile Almanya, yüzde 3,2 ile Fransa ve yüzde 3,1 ile Çin takip etti.
Veri merkezleri, dijital bilgilerin depolandığı, işlendiği ve internet üzerinden erişilebilir hale getirildiği, çok sayıda sunucu ve ağ ekipmanından oluşan tesisler. Bulut bilişim ise verilerin ve yazılımların kişisel cihazlar yerine internet üzerinden erişilebilen uzak sunucularda depolanmasını ve kullanılmasını sağlayan teknoloji olarak dünyada yaygın olarak kullanılıyor.
Son yıllarda popülaritesi ve kullanımı yaygınlaşan yapay zeka ise büyük miktarda veriyi analiz ederek öğrenme, tahmin, karar verme ve içerik üretme gibi insan zekasıyla ilişkilendirilen görevleri yerine getirebilen teknolojiler bütünü olarak görülüyor.
Tüm bu teknolojilerdeki hızlı büyüme, dünya genelindeki veri merkezlerini devasa enerji tüketicilerine dönüştürürken, enerji depolama sistemleri bu tesislere kesintisiz elektrik arzının sağlanmasında kritik rol üstleniyor.
Elektrik kesintisi baskıları sabit depolama sistemlerini zorunlu kılıyor
Pil Batarya Üreticileri ve Tedarikçileri Derneği (PİLDER) Başkanı Kadem Usta, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yapay zeka ve bulut bilişim devriminin dünya çapındaki veri merkezlerini devasa birer enerji tüketicisi haline getirdiğini bildirdi.
Devasa sektördeki en net değişimin söz konusu tesislerin 7 gün 24 saat kesintisiz çalışması olduğunu dile getiren Usta, “Kesintisiz elektrik bu teknolojiler için hayati önem taşıyor, ancak mevcut elektrik şebekeleri bu anlık ve devasa güç talebine her zaman ayak uyduramıyor. Şebekeye bağlanma sürelerinin uzaması ve kesintisizlik baskısı, Sabit Enerji Depolama Sistemlerini (BESS) zorunlu kılıyor.” diye konuştu.
Usta, yapay zeka destekli veri merkezlerinin yarattığı bu eşi benzeri görülmemiş enerji açlığının elektrikli araç devriminden sonra küresel batarya endüstrisini büyüten en büyük ikinci itici güç olduğuna işaret ederek, şöyle konuştu:
“Bu ‘ikinci itici gücün’ yarattığı baskıyı küresel üretim rakamlarında çarpıcı bir şekilde görüyoruz. 2023’te 1,05 teravatsaat, 2024’te ise 1,6 teravatsaat olan küresel lityum-iyon batarya üretimi, 2025’te muazzam bir sıçramayla 2,3 teravatsaat seviyesine ulaştı. Daha da önemlisi, üretilen bu 2,3 teravatsaatlik devasa kapasitenin artık yüzde 20’si doğrudan enerji depolama (ESS) bataryalarından oluşuyor.”
Usta, batarya sektörünün artık sadece yollardaki araçları yürüten bir sanayi olmaktan çıktığını, tüm dijital dünyanın, internetin ve yapay zekanın kesintisiz çalışmasını sağlayan stratejik bir üretim devine dönüştüğünü ifade etti.
İşin kimyasının da önemli olduğunu vurgulayan Usta, veri merkezleri gibi devasa tesislerde maliyet ve yangın güvenliğinin söz konusu teknolojiler için en kritik unsurlar olduğunu aktardı.
Geçen yılki 2,3 teravatsaatlik küresel üretimin yüzde 65’inin yüksek termal güvenliğe sahip LFP (Lityum Demir Fosfat) bataryalardan oluştuğunu belirten Usta, “Bugün küresel batarya üretiminin yüzde 86’sının (1980 gigavatsaat) Çin’de gerçekleştiği bu tabloda, veri merkezlerinin bitmek bilmeyen enerji iştahı tüm dünyadaki üretim hatlarını ve tedarik zincirlerini baştan aşağı yeniden şekillendiriyor. Özetle, dijital verinin akmaya devam etmesi için batarya üretiminin durmaksızın büyümesi gereken yepyeni bir çağın içindeyiz.” değerlendirmesinde bulundu.
Muhabir: Gülşen Çağatay, Fuat Kabakcı
