ANKARA/BAĞDAT (AA) – Zeydi, yayımladığı açıklamada, uluslararası koalisyonun Irak’taki görevinin sona ermesini ve güçlerinin kara, hava ve deniz yoluyla tamamen ve nihai olarak ülkeden ayrılmasını “büyük bir ulusal başarı” olarak nitelendirdi.
“1 Ekim 2026, tam egemenliğin ve silahın devlet kontrolüne alınmasının başlangıcı olacak.” ifadelerini kullanan Zeydi, Irak’ın tam egemenliğinin sağlanmasının ardından ülkenin önündeki en önemli gündemlerden birinin devlet kontrolü dışındaki silahlar meselesi olduğunu belirtti.
Yol haritası, 30 Haziran 2027’yi geçmeyecek şekilde uygulanacak
Zeydi, bu konuda anayasal yükümlülüklere uyulacağını, açık bir yol haritası ile takvim belirleneceğini ifade etti.
Bu yol haritasının 30 Haziran 2027’yi geçmeyecek şekilde uygulanacağını belirten Zeydi, savaş ve barış kararının anayasal kurumların yetkisinde olduğunu ve bunun dışında herhangi bir askeri eyleme izin verilmeyeceğini kaydetti.
Irak hükümetinin, ülkede bulunan yabancı silahlı grupların silahlarını tamamen bırakmasını sağlayacağını belirten Zeydi, bunun ülkenin güvenliği, istikrarı ve sınırlarının kontrolünü koruyacak şekilde gerçekleştirileceğini ifade etti.
Zeydi ayrıca Irak topraklarının ve hava sahasının komşu ülkelerin güvenliğini tehdit edecek herhangi bir eylem için kullanılmasına izin vermeyeceklerini vurguladı ve başka ülkelerin topraklarının veya hava sahalarının da Irak’a yönelik saldırılarda kullanılmasına karşı olduklarını belirtti.
Zeydi’den “hava savunma sistemi” ve “Haşdi Şabi” vurgusu
Irak Başbakanı Zeydi, hükümetin güvenlik kurumlarının kapasitesini güçlendirmek amacıyla kapsamlı bir hava savunma sistemi satın alacağını ve bunun Irak’ın hava egemenliğinin güçlendirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Zeydi ayrıca Haşdi Şabi’ye ilişkin bir yasa çıkarılacağını, kurumun güvenlik sistemi içindeki konumunun yasal şekilde belirlenerek Silahlı Kuvvetler komutası altında güvenlik yapılanmasının ayrılmaz bir parçası olarak düzenleneceğini bildirdi.
Irak hükümeti daha önce de 1 Ekim’i “Irak Egemenlik Günü” olarak kutlama hazırlıkları başlatmıştı. Başbakan Zeydi, 23 Eylül’de devlet kurumlarına bu kapsamda resmi ve toplumsal etkinlikler düzenlenmesi talimatı vermişti.
Irak, ülkedeki tüm silahlı grupların Haziran 2027’ye kadar silahsızlandırılmasını öngören plan hazırlıyor
Yerel basındaki haberlere göre, Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, ülkedeki silahlı grupların silahsızlandırılmasına ilişkin taslak planın önümüzdeki günlerde kamuoyuna açıklanacağını duyurdu.
Bakan Hüseyin, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin çekilmesinin ardından söz konusu gruplara ait silahların devlet kontrolünde toplanması sürecinin Haziran 2027’ye kadar tamamlanmasının hedeflendiğini kaydetti.
Silahsızlandırma sürecinin Irak’ın iç meselesi olduğunu kaydeden Hüseyin, bu konunun diğer ülkeleri ilgilendirmediğini savundu.
Irak’ta Ketaib Hizbullah, koalisyon misyonunun sona ermesinin ardından askeri operasyonları durdurdu
Irak’taki Şii milis grubu Ketaib Hizbullah tarafından yapılan yazılı açıklamaya göre, grubun Genel Sekreteri Ebu Hüseyin el-Humeydevi, Irak’taki mensuplarına tüm askeri operasyonları ve hareketli lojistik faaliyetleri durdurmaları yönünde talimat verdi.
Humeydevi, hükümete ait hava savunma sistemleri tamamlanıncaya kadar Irak hava sahasını ihlal eden ve “düşman” olarak nitelendirilen uçakların hedef alınmasını ise bu kararın dışında tuttu.
Irak’taki silahlı grupların silahlarının devlet kontrolüne alınmasına ilişkin hükümetin yürüttüğü çalışmaların yanı sıra yeni bir süreç başlatılması çağrısında bulunan Humeydevi, tüm tarafların haklarını güvence altına alacak “sağlam ve düzenli bir anlaşma” için yeni müzakereler yürütüleceğini belirtti.
Irak’ta 2014’te terör örgütü DEAŞ’a karşı başlatılan uluslararası koalisyon misyonunun sona ermesiyle güvenlik sorumluluğu Irak güçlerine devredilirken, Bağdat yönetimi ülkedeki tüm silahların devlet kontrolünde toplanmasına yönelik çalışmalarını sürdürüyor.
ABD, İngiltere ile birlikte öncülük ettiği koalisyon güçleriyle Irak’ı işgal etmişti
ABD ordusu, Mart 2003’te İngiltere ile birlikte öncülük ettiği koalisyon güçleriyle Irak’ı işgal etmişti.
Irak’ın devrik lideri Saddam Hüseyin’in biyolojik silahlar ürettiği iddiasıyla başlatılan işgal, sivillere büyük bedeller ödetmiş ve ülkeye ekonomik, siyasi ve güvenlik alanlarında kaos getirmişti.
ABD ordusu, 18 Aralık 2011’de muharip birliklerini tamamen çektiğini ilan etmiş ancak üslerdeki varlığını sürdürmüştü.
Terör örgütü DEAŞ’ın ortaya çıkmasıyla birlikte ABD, Haziran 2014’te yeniden Irak’a girerek askeri varlığını koalisyon güçleriyle artırmaya başlamıştı.
ABD ile Irak, 2024 yılında askeri güçlerin Irak’tan çekilmesi konusunda anlaşmaya varmıştı.
Irak Başbakanı’nın Askeri Sözcüsü Sabah en-Numan, AA’ya yaptığı açıklamada, 30 Eylül’ün uluslararası koalisyonun Irak’taki misyonunun sona erdirileceği, koalisyon karargahının kapatılacağı gün olduğunu belirtmişti.
Muhabir: Haydar Karaalp, Halil İbrahim Medet
