İSTANBUL (AA) – Anadolu Ajansının “Asırlık Mektepler” dosyasının bu bölümünde, Şemsipaşa İlkokulunun geçmişi ele alındı. Okulun tarihçesi, 1731’de Eski Ayazma Sarayı’nın müştemilatındaki boş alana kurulan Humbaracı Kışlası’na dayanıyor. Bu alanda 1734’te “Mühendishane-i Hümayun” açılırken, 1758’de Sultan 3. Mustafa tarafından yaptırılan Ayazma Camisi’nin inşasıyla birlikte Mühendishane’nin yerine “Ayazma Sıbyan Mektebi” kuruldu.
İki katlı taş örme ve dış cephesi ahşap olarak inşa edilen okul, uzun yıllar “Ayazma Sıbyan Mektebi” adıyla eğitim verdi. Girişindeki kitabede de yapının Sultan 3. Mustafa tarafından 1758’de yaptırıldığı belirtiliyordu.
Okul, 1842’de aynı binada “Üsküdar Mekteb-i İbtidaiyesi” adıyla eğitim vermeye başladı. Türk resim sanatının öncü isimlerinden Şeker Ahmet Paşa da bu okulun mezunları arasında yer aldı.
Tarihi bina Kemaleddin Bey tarafından yeniden inşa edildi
Zamanla harap duruma gelen okul binasının yeniden yapılması için dönemin padişahı Sultan 5. Mehmet’in mabeyincisi ve aynı zamanda okul mezunu Mehmet Tevfik Bey girişimde bulundu.
Bunun üzerine Evkaf Nazırı Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi’nin öncülüğünde dönemin önemli mimarlarından Mimar Kemaleddin Bey tarafından okulun bugünkü binası inşa edildi.
1913’te başlayan yeniden yapım çalışmaları Evkaf-ı Hümayun tarafından finanse edilirken, okul girişindeki Osmanlıca kitabede yapının “Müdafaa-i Milliye parasıyla yeniden yaptırılan Ayazma Vakıf İbtidai Mektebi” olduğu ifadesi yer aldı.
Cumhuriyet döneminde de eğitim faaliyetlerini sürdüren okulun fiziki yapısı zaman içinde genişletildi. 1953’te dönemin okul müdürü Akif Güner’in girişimiyle İstanbul Belediyesi’nden satın alınan basmahane harabelerinin bulunduğu alana ek bina inşa edildi. 1975’te ise okulun bir bölümünde Üsküdar Ortaokulu eğitim vermeye başladı.
2012’de yürürlüğe giren 4+4+4 eğitim sistemi kapsamında kurum, “Şemsipaşa İlkokulu” ve “Şemsipaşa Ortaokulu” olarak iki ayrı okul şeklinde faaliyet göstermeye devam etti.
Üç asra yaklaşan geçmişiyle Şemsipaşa İlkokulu, Osmanlı eğitim geleneğinden günümüz eğitim sistemine uzanan tarihsel birikimini yaşatmayı sürdürüyor.
“Tarih kokusu içinize siniyor”
Şemsipaşa İlkokulu Müdür Yardımcısı Mehmet Yamaç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, okulun hizmete açılmasının üzerinden 268 yıl geçtiğini ve okulun 1758’de 3. Mustafa tarafından “Üsküdar Ayazma Sıbyan Mektebi” adıyla açıldığını söyledi.
Daha öncesinde 1731’de binanın askeri amaçlı “Humbaracı Ocağı” olarak kullanılmaya başlandığını dile getiren Yamaç, “Daha sonra 1758’de yanındaki Ayazma Camisi’yle beraber Ayazma Sıbyan Mektebi olarak başlamış.” dedi.
Okulun ilk yapıldığında iki katlı taş bir bina olduğunu belirten Yamaç, “Zamanla yıkılmalar olunca 1913’te Sultan V. Mehmet’in mabeyincisi Mehmet Tevfik Bey, o da okulumuzdan mezun, durumu görünce Sultan’a arz etmiş. 1913’te şu andaki mevcut binamız yapılmış.” ifadelerini kullandı.
Yamaç, okulun yıllar içinde Ayazma İlkokulu, Cumhuriyet İlkokulu ve Üsküdar Ortaokulu gibi farklı isimlerle anıldığını, en son yapılan değişiklikle de 2014’ten itibaren isminin Şemsipaşa İlkokulu olarak devam ettiğini söyledi.
Okulun küçük olduğunu ve sadece ilkokul bünyesinde eğitim verdiğini belirten Yamaç, “Bünyesinde ana sınıfı yok, sadece ilkokul. 1, 2, 3 ve 4. sınıflar, bir tane de özel eğitim sınıfımız olmak üzere toplam 9 sınıfımız var. 225 öğrencimiz var. Okulumuz tam gün eğitim yapmakta, sabah 9.00-14.30 arasında eğitim yapmakta. Okul çıkışında kulüp faaliyetlerimiz de var, daha çok sosyal aktivite şeklinde, akıl oyunları, robotik kodlama, satranç gibi. Okulumuz 2 binadan mevcut. Yan tarafta bir sundurma dediğimiz alan var. Orada da akıl oyunları sınıfı, yaşam beceri atölyemiz var, laboratuvarımız var, konferans salonumuz var. Orada da bu faaliyetlerimize devam etmekteyiz.” şeklinde konuştu.
Böylesine tarihi ve köklü geçmişe sahip bir okulda görev yapmanın güzel bir duygu olduğuna dikkati çeken Yamaç, “Üsküdar zaten bir tarih şehri. Bu tarihi şehrin içinde tarihi mekanda çalışıyoruz, binaya girdiğiniz zaman o havayı hissediyorsunuz. Eski bina olduğu için tavanları yüksek, havadar, geniş. O tarih kokusu içinize siniyor. Böyle bir okulda, kurumda çalışmak hem öğretmenlerimiz için hem bizim için tabii artı bir değer. Çok memnunuz okulumuzdan da, öğrencilerimizden de.” ifadelerini kullandı.
Muhabir: Hamdi Dindirek, Gökçe Karaköse
