ANKARA (AA) – Türkiye’nin, Türk Devletleri Teşkilatı’na (TDT) üye ülkeler Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan ile son 5 yılda karşılıklı ticareti 72,2 milyar dolar olurken, bu ülkelerle serbest bölgelerden yapay zekaya kadar birçok alanda işbirlikleri derinleşiyor.
AA muhabirinin derlediği bilgiye göre teşkilat, Türk dünyasındaki devletler arasındaki ortak bağları jeopolitik, ekonomik ve güvenlik alanında ortaklıklara dönüştürmek amacıyla 3 Ekim 2009’da “Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi” olarak kuruldu. 2021 yılında TDT adını alan teşkilatın “Türk Dünyası 2040 Vizyon Belgesi” doğrultusunda üye ülkelerin, siyasi, ekonomik, kültürel ve toplumsal olarak entegre olmuş güçlü bir bölgesel güce dönüştürülmesi hedefleniyor.
Bu kapsamda teşkilatın orta ve uzun vadeli amaçları arasında üye devletler arasında emtia, sermaye, hizmet, teknoloji ve insan kaynaklarının serbest dolaşımının kademeli olarak sağlanmasından Orta Koridor’un dünyanın en hızlı, güvenli ve ucuz lojistik hattı haline getirilmesine kadar hedefler yer alıyor.
TDT ayrıca yenilenebilir enerji ve akıllı şebeke teknolojilerinde ortak yatırımlar yapılmasını, bölgesel ve küresel krizlerde üye ülkelerin birlikte hareket etmesini stratejik öncelikleri arasında görüyor.
Türkiye, dış ticarette 10,9 milyar dolar fazla sağladı
Türkiye’nin, teşkilata üye ülkelerle karşılıklı ticareti son yıllarda istikrarlı artış gösterirken, yatırımlar ve yeni işbirliği alanları da gelişiyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2021-2025 döneminde Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’a toplam ihracat 41,6 milyar dolar oldu. Aynı dönemde bu ülkelerden toplam ithalat 30,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Böylelikle Türkiye’nin söz konusu ülkelerle son 5 yıldaki ticaret hacmi 72,2 milyar dolara ulaştı. Bu dönemde Türkiye, üye ülkelerle yaptığı dış ticarette 10,9 milyar dolarlık fazla elde etti.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre ise bu yılın 9 ayında ilgili ülkelere yapılan ihracat 4,8 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.
En fazla ihracat Azerbaycan’a yapıldı
Türkiye’nin, son 5 yılda en fazla dış satım yaptığı ülke 13,7 milyar dolarla Azerbaycan oldu. Bu dönemde Kazakistan’a 12,4 milyar dolar, Özbekistan’a 9,9 milyar dolar, Kırgızistan’a 5,6 milyar dolar ihracat gerçekleştirildi.
Aynı dönemde en fazla dış alım ise 16,7 milyar dolarla Kazakistan’dan yapıldı. Azerbaycan’dan 6,2 milyar dolarlık, Özbekistan’dan 6,9 milyar dolarlık, Kırgızistan’dan 951,9 milyon dolarlık ithalat kayıtlara geçti.
Orta Koridor ticari ilişkileri güçlendiriyor
Türkiye ile Azerbaycan arasında halihazırda savunma, enerji, ulaşım, medya ve teknoloji gibi birçok alanda ortak çalışmalar bulunuyor. Bu kapsamda, Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı, iki ülke arasındaki ulaştırma işbirliğinin önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
Türkiye ile Kazakistan ise tarihi bağlarını son yıllarda özellikle Orta Koridor sayesinde stratejik bir ekonomik ortaklığa dönüştürürken, karşılıklı işbirlikleri yapay zeka, inovasyon ve uzay faaliyetlerinden madenciliğe kadar birçok alanda gelişiyor.
Kırgızistan ve Özbekistan ile ilişkiler de Orta Koridor ve uluslararası ulaşım hatları, enerji, madencilik, serbest bölgeler, dijital ticaret ve karşılıklı yatırımlar üzerinden derinleştiriliyor.
Muhabir: Seda Tolmaç
