GAZZE (AA) – Dünyanın Gazze’deki soykırımı görmesini engellemek isteyen İsrail, bölgedeki gazetecileri kasıtlı olarak hedef aldı; kiminin evine, kiminin ailesine, kiminin ise doğrudan kendisine saldırı düzenledi.
Gazze’deki gazeteciler evlerini, çalışma alanlarını ve aile fertlerini kaybetti; birçoğu haberciliği sürdürebilmek için bombardıman bölgeleri, yerinden edilenlerin sığındığı çadırlar ve hastaneler arasında mekik dokudu.
Bu zorlu şartlara ve İsrail’in yabancı gazetecilerin girişine yönelik aralıksız engellemelerine rağmen gazeteciler, Gazze’de yaşananları aktaran temel saha kaynağı olmayı sürdürdü.
İsrail, 8 Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de sürdürdüğü soykırımda 74 binden fazla Filistinliyi öldürdü, 175 binden fazlasını yaraladı ve altyapının yaklaşık yüzde 90’ını tahrip etti.
Uluslararası hukuka göre korunması gereken dokunulmazlık kapsamındaki sağlık çalışanları, arama kurtarma görevlileri ve gazeteciler de İsrail’in Gazze’deki soykırımında hedef oldu.
263 gazeteci hayatını kaybetti
İsrail’in Gazze’deki soykırımı 3. yılını doldururken Gazze’deki Hükümetin Medya Ofisi Müdürü İsmail es-Sevabite, AA muhabirine açıklamalarda bulundu.
Medya Ofisi Müdürü Sevabite, İsrail’in Gazze’de sürdürdüğü saldırılarda 263 gazeteci ve basın mensubunun hayatını kaybettiğini belirtti.
Sevabite, 50 gazetecinin gözaltına alındığını ve bunlardan 23’ünün İsrail hapishanelerinde halen esir olarak tutulduğunu aktardı.
Nidal Suheyl el-Vahidi, Heysem Cemal Abdulvahid ve Ahmed Isam el-Ağa isimli 3 gazetecinin kayıp olduğunu ifade eden Sevabite; İsrail saldırılarının 16 uydu kanalı merkezi, 11 radyo kuruluşu, 12 gazete ve dergi bürosu, 23 dijital medya kuruluşu, 27 matbaa ile medya alanındaki 5 sendika ve insan hakları kurumunda yıkıma neden olduğunu açıkladı.
Sevabite; ofisler, ekipmanlar, yayın araçları ve teknik cihazlar dahil olmak üzere medya sektörünün uğradığı zararın yaklaşık 1 milyar dolar olarak hesaplandığını bildirdi.
Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ) ise 7 Eylül’de yaptığı açıklamada, Gazze’de öldürülen gazeteci sayısının modern gazetecilik tarihinin en yüksek seviyesinde olduğunu belirterek, yeni bilgiler ortaya çıktıkça listelerin gözden geçirilip güncellendiğini kaydetmişti.
Gazetecilerin 5’te 1’i hayatını kaybetti
Filistin Gazeteciler Sendikasından yapılan açıklamada, öldürülen gazetecilerden 27’sinin kadın olduğu, yaklaşık 500 gazetecinin ise yaralandığı bildirildi.
Açıklamada, Gazze Şeridi’ndeki gazeteci sayısının yaklaşık 1200 olduğu belirtilerek, bunun soykırım sürecinde basın mensuplarının 5’te 1’inden fazlasının öldürüldüğü anlamına geldiği vurgulandı.
Gazze’de hayatta kalan gazetecilerin yüzde 60 ila 75’inin evlerini kaybettiği veya zorla yerinden edildiği aktarılan açıklamada, bu durumun 700 ila 900 gazeteciyi kapsadığı ifade edildi.
Ayrıca, medya ofisleri ve kurumlarının yüzde 80’inden fazlasının tamamen veya kısmen yıkıldığı, elektrik, internet, koruyucu ekipman ve kamera eksikliğine rağmen gazetecilerin çadırlarda, yerinden edilenlerin sığındığı alanlarda ve hastane çevrelerinde çalışmak zorunda kaldığı kaydedildi.
İsrail soykırımı basını hedef aldı: 2023 yılı
Basın Evi Kurumu Genel Müdürü Bilal Cadallah, Kasım 2023’te Gazze kentinde aracını hedef alan İsrail bombardımanında öldürüldü.
Cadallah, Sava Haber Ajansı’nın kurulmasına katkıda bulundu, gazetecilerin eğitilmesi ve mesleki güvenlik ekipmanlarının sağlanması alanında çalıştı.
Anadolu Ajansı ile 2014 yılından bu yana telifli çalışan kameraman Muntasır es-Savvaf, kardeşi Mervan ile birlikte Aralık 2023’te Gazze kentinin güneyinde düzenlenen İsrail saldırısında hayatını kaybetti.
Muntasır, katlinden iki hafta önce ailesinin evine düzenlenen ve anne-babası ile birden fazla kardeşinin yaşamını yitirdiği İsrail saldırısından kurtulmuş, o dönemde gözünden ve burnundan yaralanmasına rağmen sahadaki çalışmasına devam etmişti.
1990 doğumlu, evli ve iki çocuk babası olan Muntasır, Aksa Üniversitesinde gazetecilik ve medya eğitimi almıştı. Muntasır’ın kardeşi Mervan ise belgesel film yapımı alanında çalışıyordu.
Al Jazeera kanalı kameramanı Samir Abu Dakkaa, 15 Aralık 2023’te Han Yunus’ta düzenlenen İsrail bombardımanı sonucu hayatını kaybetti.
Ebu Dakka, saldırının ardından ambulans ekiplerinin kendisine ulaşamaması nedeniyle yaklaşık 6 saat yaralı halde kaldı. Ailesi Belçika’da ikamet etmesine rağmen Ebu Dakka, gazetecilik görevini sürdürmek amacıyla Gazze Şeridi’nde kalmayı tercih etti.
İsrail soykırımı basını hedef aldı: 2024 yılı
Hamza ed-Dahduh ve Mustafa Süreyya, Ocak 2024’te Han Yunus’un batısında araçlarını hedef alan İsrail bombardımanında öldürüldü.
Hamza, Al Jazeera kanalının Gazze Büro Müdürü Vail ed-Dahduh’un oğluydu. Dahduh, Ekim 2023’te Nuseyrat Mülteci Kampı’nda ailesinin kaldığı evi hedef alan İsrail bombardımanında annesini ve kardeşlerini kaybetti.
Foto muhabiri Hasan Hamad, Ekim 2024’te Gazze Şeridi’nin kuzeyinde çok sayıda medya kuruluşuyla çalıştığı sırada düzenlenen İsrail bombardımanında hayatını kaybetti.
Hamad’ın naaşı Kemal Advan Hastanesi’ne parçalanmış halde ulaşırken, cenazesini abisi saçından ve basın yeleğinden teşhis edebildi.
İsrail soykırımı basını hedef aldı: 2025 yılı
Anadolu Ajansı ile serbest haberci olarak çalışan gazeteci Said Ebu Nebhan, 10 Ocak 2025’te Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Nuseyrat Mülteci Kampı’nda gazetecilik ve insani çalışmasını yürüttüğü sırada İsrail keskin nişancısının açtığı ateş sonucu can verdi.
İsrail ordusu, Haziran 2025’te Filistin el-Yevm kanalı muhabiri Süleyman Haccac, kanalın kameramanı İsmail Bedah ve Şems News Ajansı editörü Samir er-Rifai’yi tek bir saldırıda öldürdü.
Aynı gün Vatani el-İlam Ajansı’ndan gazeteci Yusuf en-Nahhale, 31 Mayıs 2025’teki İsrail bombardımanında aldığı yaralar nedeniyle hayatını kaybetti.
İsrail ordusunun 10 Ağustos 2025’te Gazze kentinin batısındaki Şifa Hastanesi yakınındaki bir çadırı hedef alan hava saldırısında Al Jazeera kanalı muhabirleri Enes eş-Şerif ve Muhammed Kureyka’nın da aralarında bulunduğu 6 gazeteci yaşamını yitirdi.
Şerif, İsrail’in saldırıları boyunca Gazze Şeridi’nin kuzeyinde yaşanan bombardıman, kıtlık ve yerinden edilme sahnelerini aktaran önde gelen bir saha muhabiri olarak öne çıktı. Kureyka ise Al Jazeera’ye katılmadan önce yerel yayın kuruluşlarında çalıştı, Mart 2024’te İsrail ordusunun Şifa Hastanesi’ne düzenlediği saldırı sırasında annesini kaybetti.
İsrail ordusunun 25 Ağustos 2025’te Han Yunus kentindeki Nasır Hastanesi’ne düzenlediği hava saldırısında gazeteciler Meryem Ebu Dakka, Husam el-Mısri, Muhammed Selame, Muaz Ebu Taha ve Ahmed Ebu Aziz’i görevleri başındayken yaşama veda etti.
10 Ekim 2025’te yapılan ateşkes dönemindeki kayıplar
Hükümetin Medya Ofisi verileri, hayatını kaybeden Filistinli gazeteci sayısının ateşkes sonrasında 254’ten 263’e yükseldiğini ve 9 gazetecinin daha bu süreçte yaşamını yitirdiğini gösterdi.
Medya Ofisi’nin açıklamasında, 13 Ekim 2025’te ateşkes sırasında öldürülen ilk gazetecinin Salih el-Caferavi olduğunu belgeledi.
Caferavi, Gazze kentinin güneyindeki es-Sabra Mahallesi’nde haber takibi yaptığı sırada İsrail ile bağlantılı silahlı çetelerin açtığı ateş sonucu öldürüldü.
İsrail ordusunun 2026 yılı içinde öldürdüğü gazeteciler arasında nisan ayında Al Jazeera muhabiri Muhammed Vişah, 20 Haziran’da kanalın kameramanı olan kardeşi Ahmed Vişah ile gazeteciler Amal eş-Şimali, Enes Guneym, Abdulrauf Şaat ve Muhammed Kışta yer aldı.
“Duvarsız gazetecilik”
Can kayıplarının yanı sıra soykırım, Gazze’deki gazetecilik çalışma ortamını köklü biçimde değiştirdi.
Evleri, merkezleri ve medya ekipmanları yıkılan çok sayıda muhabir ve kameraman, çadırlardan ve hastane avlularından çalışmak, kalan ekipmanlarıyla aileleriyle birlikte yer değiştirmek zorunda kaldı.
Filistin Gazeteciler Sendikası, yüzlerce gazetecinin evlerini ve ofislerini kaybetmesi ve yerinden edildikleri alanlardan çalışmaya devam etmesi nedeniyle bu durumu “Duvarsız Gazetecilik” olarak adlandırdı.
Muhabir: Mohamed Majed, Ekrem Biçeroğlu
