ANKARA (AA) – Ticaret Bakanlığının Türkiye Ürün İhtisas Borsasında Aracılık Faaliyetleri ile Aracıların Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik’te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’i Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yönetmelik, Türkiye Ürün İhtisas Borsasında faaliyet gösteren aracıların yetkilendirilmesi, faaliyetleri, gözetimi ve denetimine dair usul ve esasları düzenliyor.
Buna göre, aracılar, borsada Elektronik Ürün Senedi’ne (ELÜS) dayalı vadeli işlem sözleşmelerine ilişkin kendi nam ve hesabına işlem yapabilecek.
Aracılar, ELÜS’leri kendi nam ve hesaplarına alıp satamayacak. Bu kapsama dahil olmayacak işlemler, aracıların müşteri işlemlerini gerçekleştirme faaliyetleri sırasında hatalı emir iletimi neticesinde oluşabilecek hatalı işlemlerin düzeltilmesi, borsa düzenlemeleri uyarınca vadeli işlem sözleşmelerinin uzlaşma şekline bağlı olarak aracılara teslim edilen ELÜS’lerin ve Borsa tarafından işlemlere konu edilebilen ELÜS asgari miktarının altında ürünü bulunan müşterilerin talepleri doğrultusunda aracılar tarafından alınıp satılması olarak belirlendi.
Bakanlık tarafından 31 Aralık 2028 tarihinden itibaren ürün piyasaları konusundaki yetkinlik ve tecrübesi yeterli görülen aracı kuruluşlar, Sermaye Piyasası Kurulunun uygun görüşüyle bu yönetmelikte tanımlanan “aracı” tanımı kapsamında yetkilendirilebilecek.
Aracı olarak yetkilendirilen aracı kuruluşlar, borsaya üye olmadan aracılık faaliyetlerine başlayamayacak. Üyelik şartları, başvuru usulü ve izni ile üyelerin faaliyetleri süresince uymaları gereken ilke ve esaslar, borsa yönergeleri ile düzenlenecek. Aracılara faaliyet izni verilmesine ve esas sözleşme ile ortaklık yapısı değişikliğine ilişkin hükümler, bakanlıkça aracı olarak yetkilendirilen aracı kuruluşlar hakkında uygulanmayacak. Aracı kuruluşların tabi oldukları ilgili mevzuat hükümleri saklı olacak.
Taraflar uzlaşma şekliyle de yükümlülüklerini yerine getirebilecek
Bakanlığın Ürün İhtisas Borsasının Kuruluş, Faaliyet, İşleyiş ve Denetim Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’i de Resmi Gazete’de yayımlandı.
Yönetmelik, ürünlerin, ELÜS’lerin, vadeli işlem sözleşmeleri ile bakanlık tarafından uygun görülen diğer sözleşmelerin güven, serbest rekabet ve istikrar içinde şeffaf ve kolay bir şekilde işlem göreceği borsanın kuruluşuna, faaliyetlerine ve bu faaliyetlerin denetimine ilişkin usul ve esasları düzenliyor.
Buna göre, ödeme ve teslimat sürecinin tamamlanması, temerrüt hali ve giderilmesine ilişkin esaslar, borsa yönergeleriyle düzenlenecek. ELÜS işlemlerinde alıcı taraf nakdi ödemekle, satıcı taraf da ürün senedini teslimle yükümlü olacak. Vadeli işlem sözleşmelerinde taraflar, borsa yönergelerinde yer alan uzlaşma şekliyle de yükümlülüklerini yerine getirebilecek.
ELÜS’te ve vadeli işlem sözleşmelerinde gerçekleşen işlemlerle ilgili ortaya çıkan yükümlülüklerin borsa tarafından belirlenen süre ve yöntemlerle borsa üyeleri veya bu üyelerin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşlar tarafından yerine getirilmesi suretiyle taraflar arasında nakit veya varlıkların transferi sağlanacak.
Borsa, üyelerinin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşların müşterilerine karşı olan yükümlülüklerinden ve yükümlülüklerini ihlal etmelerinden doğan zararlardan sorumlu olmayacak.
Muhabir: Hülya Ömür Uylaş
