ANTALYA (AA) – Forbes, Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından AA’nın “Global İletişim Ortaklığı”nda Antalya’da düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi’nde AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
Uzayla alakalı ve uzay alanı dışındaki şirketler arasındaki ortaklıklarla ilgilendiklerini, Ay ve uzay ekonomisi ile ticari stratejiye dair düzenli raporlar yayımladıklarını anlatan Forbes, Ay’ın ticarileştiği iddiaları ve Artemis misyonlarına ilişkin, “artık ikinci uzay çağında olunduğu” değerlendirmesinde bulundu.
Forbes, ilk uzay çağının ABD ve Sovyetler Birliği egemenliğinde geçtiğini ancak ikinci çağın daha çok “hükümetlere hizmet eden ticari şirketlerce domine edildiğini” söyledi.
Hükümetlerin ana müşteriler olduğuna işaret eden Forbes, bu ticari şirketlerin, Dünya’ya fayda sağlayacak ortak ve sürdürülebilir altyapı inşasına katkıda bulunduklarını dile getirdi.
“Ay’da altyapı açısından çeşitlilik ortaya çıkıyor”
Forbes, bu misyonların roketlerden keşif araçlarına, güç sistemlerinin altyapısından iletişime birçok alanı kapsadığına işaret ederek, “Dolayısıyla ticari şirketlerin öncülüğünde Ay’da altyapı açısından muazzam bir çeşitlilik ortaya çıkmaya başlıyor.” dedi.
Teknolojik gelişmelerin ve yapay zekanın uzay çalışmalarına etkisine ilişkin Forbes, robotik ve yapay zeka teknolojisinin Ay’da elverişsiz ve kötü koşullara adapte olması gerektiğine dikkati çekerek, bunun da robotların pek çok farklı senaryoyla baş edebilmesi ve bağımsız olabilmesi için hızla geliştirilmesi gerektiği anlamına geldiğini söyledi.
Forbes, Ay’da çok tehlikeli görevlerde yardımcı olacak yeni robotik teknolojilerin geliştiğine işaret ederek, böylece bu görevleri astronotların yapmak zorunda kalmayacağını ve bu robotik teknolojinin yeryüzüne de gelebileceğini anlattı.
“Temel iş modellerinden biri, temelde Ay’ın yakıt istasyonu olarak kullanılması”
Uzay şirketlerinin artışıyla Ay’a dair çalışmaların ilerleyip ilerleyemeyeceğine ilişkin Forbes, “Ay’da bu altyapının daha fazla inşa edilmesiyle en temel iş modellerinden biri, temelde Ay’ın yakıt istasyonu olarak kullanılması. Esasen bu roketler Ay’a gelecek, yakıt ikmali yapacak ve sonra Mars’a ya da dış Güneş Sistemi’ne veya asteroit kuşağına gidebilecek.” ifadelerini kullandı.
Forbes, ticarileşme ile çok heyecan verici bir zamanda olduklarını belirterek, “Yeni Ay misyonuyla Türkiye, yeni ulus devletlerin bu Ay yarışına katılmasının yanı sıra bunun Dünya’ya sağlayabileceği tüm faydaların da harika bir örneği.” dedi.
Uzayın silahlandırılması olasılığı ve riskine dair Forbes, Ay’ın giderek daha stratejik bir yer haline geldiğine dikkati çekerek, Ay’ın yalnızca yüzde 6’sının su buzu yoğunluğu, güneş enerjisi kaynakları ve düz yapı alanları açısından yaşanabilir olduğunu anlattı.
Forbes, bu verinin aslında tüm varlığın ve stratejik çıkarların büyük çoğunluğunun Ay’ın çok küçük bir kısmında yer aldığını gösterdiğini belirterek, bunun da aslında kriz sebebi olabileceğini dile getirdi.
Ay, sürdürülebilir şekilde ticarileşmeli
Böyle bir krizin yaşanmaması için çok ihtiyatlı olunması gerektiğini vurgulayan Forbes, Ay’ın yalnızca en güçlü ülkeler arasında bölünmesine, yeni ülkelerin ya da şirketlerin erişiminin engellenmesine sebep olacak şekilde askerileşmenin artırılması yerine, sürdürülebilir şekilde ticarileşmesine yönelik gerekli düzenlemelerin yapılması ve yapının inşa edilmesi gerektiğini söyledi.
Forbes, bu nedenle ticari şirketlerin haklarını savunması ve yalnızca ulus devletlerin yaşananlar üzerinde karar almasına izin verilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Ay için en büyük ticari potansiyelin ortak sürdürülebilir altyapı ile mümkün olabileceğine işaret eden Forbes, herkesin aynı anda kullanabileceği bir altyapı olduğunda bunun sürdürülebilir ve büyük çaplı fayda sağlayacağını sözlerine ekledi.
Muhabir: Tuğba Altun
