LONDRA (AA) – Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik yoğunlaşan saldırılar ve Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a saldırılarını artırmasının ardından Kızıldeniz’de gemi geçişlerine ilişkin endişeler nedeniyle Orta Doğu’nun ham petrol ve petrol ürünleri ihracatında son bir haftada önemli düşüşler görüldü.
Yemen’de hükümet güçleriyle Husiler arasındaki çatışmalar son dönemde şiddetini artırırken İran destekli Husiler, kendilerine saldırı düzenlendiğini öne sürerek Suudi Arabistan’ı balistik füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alıyor.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırılarıyla başlayan savaş ve devamında ABD’nin uyguladığı deniz ablukası nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri büyük oranda kısıtlayan İran, boğazdan izinsiz geçmek isteyen gemileri hedef almaya devam ediyor.
Hürmüz Boğazı’nda gemilere yönelik saldırılar son bir haftada bu yıl görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ve uluslararası deniz güvenliği kaynaklarının verilerine göre, 5-12 Ekim’de Hürmüz Boğazı ve çevresinde en az 14 saldırı, saldırı girişimi ve engelleme vakası kaydedildi. Boğazda sadece 12 Ekim’de 6 gemi saldırıya uğradı.
ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan savaş sonrası bölgeden petrol, petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatında görülen sert düşüş, ülkelerin alternatif rotaları devreye alma çabaları ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere yönelik diplomatik müdahalelerle kısmen toparlanma eğilimi göstermişti.
Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere yönelik yoğunlaşan güvenlik riskleri ve Husilerin Suudi Arabistan’a saldırılarını artırması sonrası Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan Babülmendeb Boğazı’ndan geçişlere yönelik endişeler, Orta Doğu’nun petrol ve petrol ürünleri ihracatını yeniden baskı altına aldı.
AA muhabirinin veri analitik şirketi Kpler’den edindiği bilgilere göre, Orta Doğu’nun Hürmüz Boğazı ile birlikte Umman Körfezi’nden yüklemeler ve Kızıldeniz çıkışlı ham petrol, petrol ürünleri ve kimyasal sıvı ürünleri ihracatı 8 Ekim’deki günlük 21,1 milyon varil seviyesinden 11 Ekim’de 6,7 milyon varil, 12 Ekim’de 10,4 milyon varil ve 13 Ekim’de 8,3 milyon varile geriledi.
Söz konusu ihracat 7 günlük ortalamada 17 milyon varil seviyesinde seyrederken bu rakam savaş öncesinde günlük 23,3 milyon civarında olan ihracat hacminin altında kalmaya devam ediyor.
Söz konusu keskin azalışta Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin 22 Temmuz’dan beri görülen en düşük seviyeye gerilemesi belirleyici rol oynadı.
Hürmüz Boğazı’ndan 12 Ekim’de sadece 6 ticari gemi geçiş yaptı. Boğazdan 8 Ekim’de 32, 9 Ekim’de 24, 10 Ekim’de 11 ve 11 Ekim’de 12 ticari gemi geçişi kaydedilmişti.
Kızıldeniz’den geçişlere yönelik endişeler artarken Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan Babülmendeb Boğazı’ndan ticari gemi geçişlerinde dalgalı seyir görülüyor.
Babülmendeb Boğazı’ndan 8 Ekim’de 35 ticari gemi geçiş yaparken, bu rakam 9 Ekim’de 41, 10 Ekim’de 39, 11 Ekim’de 46 ve 12 Ekim’de 32 olarak kaydedildi.
Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası girişimi ve Babülmendeb Boğazı’nın kontrolünü ele geçirme çabalarının ABD-İsrail/İran Savaşı’nda yeni bir boyut oluşturduğu değerlendiriliyor.
Uzmanlar, Husilerin Kızıldeniz ve Babülmendeb Boğazı üzerindeki saldırı ve kontrol girişimlerinin küresel deniz ticareti ve enerji arzı için önemli risk oluşturduğuna dikkati çekerken, Babülmendeb Boğazı’nda Hürmüz Boğazı ile aynı anda meydana gelebilecek büyük çaplı arz kesintilerinin piyasaları daha büyük baskı altına alabileceği uyarısında bulunuyor.
Muhabir: Nuran Erkul Kaya
