İSTANBUL (AA) – Küresel ekonominin gidişatını etkileyen faktörler ve iklimsel olaylar bu yıl pamuk fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici oluyor. Pamuğun libre fiyatı ocak ayında yüzde 1,7 değer kaybetmişti. Jeopolitik risklerin artması ve hava durumu kaynaklı endişelerle takip eden aylarda dalgalı bir seyir izleyerek yükselen pamuk fiyatları ağustos ayında 0,9374 dolara kadar çıktı.
Pamuğun libre fiyatı eylül ayında yüzde 15,7 azalışla eylül 2022’den bu yana en hızlı aylık düşüşünü kaydetti. Pamuk, eylül 2022’de yüzde 24,6 değer kaybetmişti.
Böylece yıla 0,60 dolardan başlayan pamuğun libresi eylül ayını 0,7852 dolardan tamamladı. Bu dönemde pamuk fiyatları yüzde 30 değer kazandı.
Fed’in faiz artırımı pamuktaki düşüşte etkili oldu
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, “Pamuk fiyatlarındaki düşüşün en büyük sebeplerinden bir tanesi küresel ekonomik büyümeye yönelik endişeler. Faiz oranlarının yüksek seviyelerde bulunmasının ekonomik büyümeyi yavaşlatacağı beklentisi pamuk talebini de azaltacağı endişelerini beraberinde getirdi.” dedi.
Ergezen, pamuk fiyatlarındaki düşüşün zamanlamasına bakıldığında ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımı yaptığı döneme denk geldiğini vurguladı.
Her ne kadar eylül ayında sert satışlar görülse bile bu yıl pamuk fiyatlarının yüksek seviyelerde seyrettiğini belirten Ergezen, bunun en büyük sebebinin petrol fiyatlarının yüksek kalmasıyla polyester yerine pamuk talebinin artacağı beklentisi olduğunu ifade etti.
Ergezen, El Nino etkisi ve Hindistan’da muson yağışlarının azalmasının pamuk arzını da olumsuz etkilediğini dile getirerek, bunun etkilerinin de aslında sene başından beri görüldüğünü söyledi.
Bunun bir kar satışı olduğunu belirten Ergezen, küresel büyüme endişelerinden dolayı endüstriyel alanda çok fazla kullanılan pamuk gibi bir ürünün talebine yönelik endişelerin öne çıktığını kaydetti.
Ergezen, talebin azalacağı beklentilerinin fiyatlamalarda geri çekilmeye yol açtığını belirtti.
Rabobank Kıdemli Tahıllar ve Yağlı Tohumlar Analisti Owen Wagner de “Talep cephesinde, pamuk talebinin sürdürülebilmesi için küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’da (GSYH) yüzde 3’lük bir büyüme gerektiği genel kabul gören bir kuraldır. Yüksek enerji fiyatları göz önüne alındığında, uluslararası kuruluşların öngörüleri, bu yıl pamuk talebinde kayda değer bir artış görülmesinin zor olacağına işaret etmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.
Yükselen petrol fiyatları pamuğun sentetik elyaflara karşı rekabet gücünü artırdı
Saxo Capital Emtia Strateji Başkanı Ole Hansen, pamuk fiyatlarının petrol ve petrokimya ürünlerindeki fiyat artışları, ABD’de pamuk mahsulünün kötüleşen durumu ve Çin’in yeniden alım yapacağı beklentisiyle son aylarda yükseldiğini belirterek, petrol ve petrokimya ürünleri fiyatlarındaki artışın pamuğun sentetik elyaflara karşı rekabet gücünü artırdığını ifade etti.
Ancak eylül ayında fiyatların sert şekilde düştüğünü kaydeden Hansen, “Daralan iplik üretim marjları, zayıf siparişler ve uygun fiyatlı Brezilya pamuğunun bol miktarda bulunması nedeniyle tekstil üreticileri yüksek fiyatlardan alım yapmakta isteksiz kaldı. Çin’den gelen talebin beklentileri karşılayamaması, pamuk fiyatlarındaki baskıyı daha da artırdı.” ifadelerini kullandı.
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
