İSTANBUL (AA) – Ticaret Bakanı Ömer Bolat, geçen yıl ortalama kilogram değeri 1 dolar 53 sent olan ihracat birim değerinin eylül sonu itibarıyla 1 dolar 73 sente yükseldiğini belirterek, “Çimento, mermer gibi tonajda çok büyük ama daha düşük değerde olan ihracat kalemlerini düştüğümüzde kilogram ihracatımız 2 dolar 11 sente yükselmiş oldu.” dedi.
Türkiye’nin ve yakın coğrafyanın en kapsamlı inovasyon buluşmaları arasında yer alan Türkiye Innovation Week 2026 (Türkiye İnovasyon Haftası-TIW26) ikinci gününde devam ediyor.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından Ticaret Bakanlığının desteğiyle Haliç Kongre Merkezi’nde düzenlenen TIW26, bu yıl “Humanity 6.0-İnsanlığın Yeni Evresi” temasıyla gerçekleştiriliyor.
Anadolu Ajansının (AA) “Global İletişim Ortağı” olduğu etkinlikte konuşan Bakan Bolat, bu yıl 13’üncüsü düzenlenen Türkiye Innovation Week’te sadece yeni teknolojilerin, ürünlerin ve iş modellerinin konuşulmadığını, dünyanın nereye gittiğini ve Türkiye’nin bu dünyanın neresinde olacağının da konuşulduğunu söyledi.
Bilişim ve teknolojide yaşanan değişime işaret eden Bolat, gelişmenin anahtarının AR-GE, yenilik, marka, tasarım ve katma değer olduğu yeni bir çağın içinde bulunduklarını, Ticaret Bakanlığı olarak TİM ve benzeri tüm kuruluşlarla bu konular üzerindeki çalışmaları teşvik etmek amacıyla bu organizasyonları yaptıklarını dile getirdi.
Bakan Bolat, son birkaç yılın en popüler konuları arasında yer alan yapay zekanın insan hayatını çoktan değiştirmeye başladığını, bilgiye ulaşmanın ve erişimin çok hızlandığını belirterek şöyle devam etti:
“TIW26’nın ana teması ‘Humanity 6.0-İnsanlığın Yeni Evresi’. Niçin bu başlık belirlendi? Çünkü teknolojinin insanın yerine geçmesini hedeflemiyoruz. İnsanın teknolojiyi kullanması ve daha üretken bir hayat ve ekonomik sistem içinde çalışmasını hedefliyoruz. İnsanın yapay zekayı nasıl kullanacağının ve yapay zekanın meydana getireceği zenginliğin nasıl daha adil bir şekilde paylaşılabileceğinin cevabı aranıyor. Bunun için tema İnsanlığın Yeni Evresi.”
“Türkiye, ekonomik istikrarını korudu”
Bakan Bolat, yapay zekanın küresel büyümeye katkısına işaret ederek, “Yapay zekanın 2040 yılına kadar küresel ticareti yüzde 40 artırabileceği düşünülmektedir. Teknolojik dönüşüm ve yapay zeka yatırımları çok hızlanırken tedarik zincirleri değişiyor.” dedi.
Küresel ticarette yaşanan olumsuzluklara, bölgesel çatışmalara, ticaretteki aşırı korumacılığa ve emtia fiyatlarındaki artışların sonuçlarına değinen Bolat, “Bu şartlar altında baktığımızda Türkiye’miz siyasi sıcak savaşların ortasında yer almasına ve 44 yıldır çok büyük kayıplara yol açan bir terörle mücadele sürecinde olmasına rağmen terörle mücadeleyi kazandı, ekonomik istikrarını korudu ve ekonomik gelişmesini devam ettirdi.” diye konuştu.
Bolat, büyümenin 16 yıldır kesintisiz sürdüğünü, 1,7 trilyon dolarlık milli gelire ve 18 bin 300 dolarlık kişi başına milli gelire ulaşmanın çok önemli olduğunu vurguladı.
Eylül ayının ihracat için güzel ve bereketli bir dönem olduğunu dile getiren Bolat, “Yılın 9 ayının 5’inde aylık rekorlar kırdık ve 6 ayında artışlarımız oldu. Eylül itibarıyla ihracatımız yıllıklandırılmış olarak yüzde 5,2 artarak 283,7 milyar dolara ulaştı ve yıl sonu hedefi olan 282 milyar doları 1,7 milyar dolar aşmış durumdayız. Yıl sonu daha güzel rakamlara ulaşmayı birlikte hedefliyoruz.” ifadesini kullandı.
Kilogram başına ihracat fiyatında artış
Ticaret Bakanı Bolat, mal ve hizmetler ihracatında yıl sonu hedefinin 410 milyar dolar olduğunu, eylül itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 409 milyar dolara ulaştıklarını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Burada inovasyonun, teknolojinin, AR-GE’nin katkılarını en çok görebileceğimiz alan orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatımız olmaktadır. 2002’de yüzde 30,4 olan orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatının toplam mal ihracatındaki payı 10 milyar dolardı. Bu rakam geçen yıl sonunda 112 milyar dolara geldi. Bu yıl da ilk 9 ay itibarıyla 86,5 milyar dolara yükseldi. Pay olarak da yüzde 43,7’ye ulaştık. Amacımız geleneksel, emek yoğun ve Türkiye’nin rekabet gücü olan ürünlerdeki ihracatımızı artırma hedefimizi bir kanadımızla devam ettirirken bir kanadımızla da katma değeri, marka değeri, inovasyon değeri ve yüksek teknolojik değeri olan ürünleri artırmak.”
Bolat, Türkiye’nin kilogram başına ihracat birim değerindeki artışa ilişkin şunları söyledi:
“Geçen yıl ortalama kilogramı 1 dolar 53 sent olan ihracatımız bu yıl ilk 9 ay sonunda 1 dolar 73 sente yükseldi. Çimento, mermer gibi tonajda çok büyük ama daha düşük değerde olan ihracat kalemlerini düştüğümüzde kilogram ihracatımız 2 dolar 11 sente yükselmiş oldu. Savunma sanayisinde 61,5 dolar, yani Türkiye ortalamasının 39 katı, ilaç sektöründe 25 dolar, gemi ve yat sektöründe 14 dolar, otomotiv sektöründe 9 dolar. Hatta hazır giyimde 80 dolar, 100 dolara kadar yükselen kilogram değeri olan ihracatımız bulunmakta. Bu rakamlar, Türkiye’nin ihracatındaki inovasyon ve katma değer katkısının nasıl yükseldiğini en çarpıcı şekilde gösteriyor.”
“30 milyar dolar katma değerli üretimi geliştirmeyi hedefleyen yatırımlara tahsis edildi”
Bakan Bolat, son 23 yılda AR-GE harcamalarında, patent başvurularında, teknopark ve nitelikli üretim bölgesi ile sanayi ve tasarım merkezi ile araştırmacı sayılarında yaşanan artışa dikkati çekerek, bu artışların nitelikli ihracata katkısına işaret etti.
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ile HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı’nın detaylarını paylaşan Bolat, “Vergi teşvikleri, hibe destekleri, düşük maliyetli finansman destekleriyle 30 milyar dolarlık bir kaynak Türkiye’nin teknolojisini ve katma değerli üretimini geliştirmeyi hedefleyen yatırımlara tahsis edilmektedir.” dedi.
Bolat, Türkiye’nin inovasyon ve benzeri alanlarda küresel endekslerde kaydettiği ilerlemeye değinerek, ihracatçılara sunulan desteklerle ilgili örnekler verdi. Bakan Bolat, “Son 20 ayda 1,8 trilyon liralık ihracat reeskont kredisi ve ihracat sigortası desteklerimizle ihracatçılarımıza tam 480 milyar liralık bir kolaylık sağladık.” ifadesini kullandı.
Konuşmaların ardından İnovaLİG Ödül Töreni ve Stratejik Partnerler Plaket Takdim Töreni yapıldı.
Muhabir: Uğur Aslanhan
