ANKARA (AA) – İsrail bağlantılı bazı özel şirketlerin, Fransa’da seçim süreçlerine müdahale ettiği ve Fransız bir kamu yayıncısının izleyicilerin siyasi yönelimlerine ilişkin hassas verileri İsrailli bir şirkete sağlamayı değerlendirdiği yönündeki haberlerin ardından, seçim güvenliği ve seçimlere yabancı müdahale tartışmaları yeniden gündem oldu.
Fransa’da çevrim içi yayın yapan Mediapart gazetesi, 2027 cumhurbaşkanı seçimlerinin yaklaştığı dönemde ülkenin kamu yayıncısı France Televisions’ın (France TV) izleyicilerin siyasi yönelimlerine dair hassas verileri İsrailli e-ticaret şirketine sağlamaya çalıştığıyla ilgili haber yaptı.
France TV Haber Direktörü Philippe Corbe’nin, seçim dönemlerinde adayların katıldığı siyasi programın izleyicilerle interaktif hale getirilmesi önerisi üzerine, izleyicilerin siyasi yönelimlerine ilişkin verileri toplayacak bir içerik ve dijital araç geliştirilmesi gündeme geldi.
Kanal yönetimi, çalışanların veri güvenliği ve dış müdahale risklerine ilişkin endişelerine rağmen projeyi İsrailli e-ticaret şirketi Terrific’e vermeyi değerlendirdi ancak konunun basına yansıyacağını öğrenince kararından vazgeçti. Fransız solcu siyasetçiler ve milletvekilleri ise sosyal medyadan tepki göstererek kamu yayıncısından açıklama talep etti.
İsrail’in Fransa’daki seçimlere müdahalesi, yakın zamanda yerel seçimler için de gündeme geldi. İsrailli BlackCore firmasının, Filistin halkına desteği seçim kampanyasının ana unsurlarından biri haline getiren solcu Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) partili belediye başkan adaylarına ilişkin dezenformasyon yayarak seçimlere müdahale ettiği basına yansıdı.
Fransız hükümeti, martta düzenlenen yerel seçimlere müdahale ettiği şüphesiyle BlackCore firması hakkında yasal süreç başlattı.
Fransa’da kamu yayıncısı ve yerel seçimler üzerinden gündeme gelen müdahale haberleri, İsrail bağlantılı şirketlerin yurt dışındaki siyasi süreçlerle ilişkilendirildiği daha geniş bir tartışmanın parçasını oluşturuyor.
ABD’den Afrika’ya ve Avrupa’nın farklı ülkelerine uzanan araştırmalar, sahte sosyal medya hesaplarıyla yürütülen nüfuz faaliyetlerinden siyasetçileri hedef alan casusluk operasyonlarına kadar farklı yöntemlere işaret ediyor.
ABD’de yapay zeka destekli dijital etki operasyonu
İsrail bağlantılı dijital müdahalelerin öne çıkan örneklerinden biri, ABD’deki siyasetçileri hedef alan çevrim içi kampanya oldu.
The New York Times’ın Haziran 2024’te yayımladığı araştırmaya göre, İsrail Diaspora İşleri Bakanlığı, ABD’de İsrail lehine kamuoyu oluşturmayı amaçlayan dijital etki kampanyası için Tel Aviv merkezli siyasi pazarlama şirketi STOIC’le çalıştı.
Yaklaşık 2 milyon dolarlık bütçeyle yürütüldüğü bildirilen kampanyada, yapay zeka tarafından üretilen içerikler, sahte sosyal medya hesapları ve haber siteleri kullanıldı.
OpenAI ve Meta’nın yayımladığı tehdit istihbaratı raporlarında da İsrail kaynaklı bir etki ağına ilişkin bulgular yer aldı. Meta, STOIC ile bağlantılı ağı, sahte ve ele geçirilmiş hesaplar kullanması nedeniyle platformundan kaldırdığını bildirdi.
Kampanyanın özellikle ABD’deki siyahi Demokrat Kongre üyelerini hedef aldığı ve İsrail’e yönelik geniş bir toplumsal destek bulunduğu izlenimi oluşturmaya çalıştığı belirtildi.
Team Jorge ve seçimlere müdahale
İsrail bağlantılı özel şirketlerin siyasi süreçlere müdahalesine ilişkin bir diğer örnek, eski İsrail askeri personeli Tal Hanan’ın yönettiği “Team Jorge” adlı yapı oldu.
Uluslararası araştırmacı gazetecilik konsorsiyumu Forbidden Stories’in koordinasyonunda yürütülen ve OCCRP, The Guardian, Haaretz ile Le Monde’un da katıldığı araştırmada, Hanan ve ekibinin gizli görüşmelerde dünya genelinde 33 cumhurbaşkanı seçimi kampanyasında çalıştıkları, bunların 27’sinde başarılı oldukları ortaya çıkarıldı.
Araştırmaya göre ekip, AIMS adlı yazılım aracılığıyla çok sayıda sahte sosyal medya profilini yöneterek çevrim içi tartışmaları etkilemeyi, siyasi rakipler hakkında yanıltıcı içerikler yaymayı ve hedeflerin iletişim hesaplarına erişmeyi teklif etti.
Gazeteciler, grubun bazı siyasi aktörlerin Telegram ve Gmail hesaplarına yetkisiz erişim sağladığı ve sahte hesap ağlarını kullanma kapasitesini doğruladığı bulgular elde etti.
OCCRP, grubun Kenya’daki 2022 cumhurbaşkanı seçimlerine müdahale etmiş göründüğünü bildirdi.
Birleşik Krallık’ta siyasi nüfuz tartışması
İsrail bağlantılı siyasi nüfuz gündemi daha önce İngiltere’de de gündeme geldi.
Al Jazeera Araştırmacı Gazetecilik Birimi’nin Ocak 2017’de yayımladığı gizli çekimlerde, İsrail’in Londra Büyükelçiliğinde görev yapan siyasi yetkili Shai Masot’un, İsrail’in Batı Şeria’da yasa dışı yerleşim politikalarını eleştiren bazı İngiliz siyasetçileri siyasi açıdan zor durumda bırakmaya yönelik ifadeleri yer aldı.
Görüntülerde Masot’un, dönemin İngiltere Dışişleri Bakan Yardımcısı Alan Duncan’ı hedef alan konuşmaları da bulunuyordu.
Görüntülerin yayımlanmasının ardından İngiliz siyasetçiler olayın araştırılmasını istedi. İsrail’in Londra Büyükelçiliği, açıklamasında Masot’un görev süresinin yakında sona ereceğini bildirdi.
Büyükelçi Mark Regev de açıklamaları kabul edilemez bulduğunu belirterek Duncan’dan özür diledi. Masot daha sonra görevinden ayrıldı.
Fransa’nın resmi dijital müdahale izleme kurumu VIGINUM’un raporuna göre, BlackCore, yüzlerce koordineli bot hesabıyla İskoçya hükümetini ve Bölgesel Başbakan John Swinney’yi hedef aldı.
Müdahalenin temel amacının, İskoç yönetiminin Gazze’deki askeri operasyonları eleştiren ve İsrail ordusuna teçhizat sağlayan firmalara yönelik destekleri askıya alan politikalarını kamuoyu baskısıyla yıpratmak olduğu belirlendi.
Olayı “demokrasiye açık bir tehdit” olarak niteleyen İskoçya yönetimi soruşturma çağrısı yaparken Birleşik Krallık Kabine Ofisi diplomatik ilişkileri koruma gerekçesiyle ilgili istihbarat dosyalarını açıklamayı reddetti.
Orta Asya’da Predator ve Pegasus tehdidi
Doğrudan kamuoyu manipülasyonunun yanı sıra, İsrail menşeli askeri istihbarat kökenli aktörlerin kurduğu Intellexa firmasının bünyesindeki Predator ile NSO Group’un Pegasus casus yazılımları, Orta Asya ülkelerinde de seçim güvenliğini ve siyasi alanı tehdit ediyor.
Uluslararası Af Örgütü, Citizen Lab ve teknoloji devi Google’ın Tehdit İstihbaratı Grubu (GTIG) verilerine göre, eski İsrail askeri istihbarat subayları tarafından yönetilen Intellexa bünyesindeki Predator casus yazılımı bazı Orta Asya ülkeleri başta olmak üzere bölgede aktif bir gözetim altyapısı olarak kullanılıyor.
Söz konusu yazılımın, Android ve iOS işletim sistemlerine “sıfır gün açıkları” (zero-day), sahte reklam ağları ve WhatsApp üzerinden iletilen bağlantılar yoluyla sızdığı, cihazların mikrofon, kamera, konum ve şifreli mesajlaşma verilerini tümüyle ele geçirdiği saptandı.
Google, Intellexa müşterilerinin hedef aldığı bazı Orta Asya ülkelerinde yüzlerce muhalif, gazeteci ve insan hakları savunucusuna doğrudan “devlet destekli siber saldırı uyarısı” gönderildiğini açıkladı.
Muhabir: Yasin Yorgancı
