ANKARA (AA) – Zırhlı kara aracı üreticisi FNSS, 35 yıl önce ZMA-15 ile başlayan yolculukta zırhlı muharebe aracından (ZMA) Türkiye’nin ilk orta sınıf tank ihracatına, ilk yerli zırhlı amfibi hücum aracından otonom ve hibrit çözümlere uzanan başarılar kaydetti.
Modern muharebe sahasında askerler, bataklıktan karaya, çöl kumundan kayalık araziye, akarsudan kıyı şeridine kadar her koşulda hareket edebilen ve ağır yükleri zırh koruması altında taşıyabilen platformlara ihtiyaç duyuyor.
Paletli zırhlı araçlar, ağırlığı geniş temas yüzeyine yayan tasarımları sayesinde her türlü arazide yüksek manevra kabiliyeti sunuyor. Tanklarla omuz omuza ilerleyerek müşterek harekatın temposunu belirleyen paletli zırhlı araçlar, hava savunma sistemleri, ağır kuleler, havanlar ve tanksavar füzeleri gibi yüksek faydalı yük isteyen görev sistemlerinin paletli gövdelerin sunduğu taşıma kapasitesi sayesinde etkin şekilde görev yapıyor.
Günün değişen tehditleri bu denklemi daha da zorlaştırıyor. İnsansız hava araçları, dolanan mühimmatlar, el yapımı patlayıcılar ve hassas güdümlü silahlar, paletli platformlardan daha çevik tasarım, daha geniş durumsal farkındalık ve yeni nesil görev donanımlarına hızlı uyum bekliyor.
Dünyada coğrafyaya göre yeniden yazılan doktrinler uyarınca yüksek ağırlığa neden olan yüksek koruma seviyesine talep azalıyor. Faydalı yük dengesi, koruma seviyesine karşın drona karşı koyma/koruma yönünde olmayan programlar gözden geçiriliyor. Modern ordular, çevik, yüksek hareket kabiliyetine sahip, kolay nakledilebilen ve hızlı üretilebilen sistemlere yöneliyor. Hareket kabiliyeti, koruma, ateş gücü ve lojistik sürdürülebilirlik arasında bu hassas dengeyi kurmak için ise uzun yılların birikimine ihtiyaç duyuluyor.
KUNDUZ’dan KAPLAN’a farklı ihtiyaçlara uygun çözümler
Türk Silahlı Kuvvetlerinin paletli zırhlı araç ihtiyacını 1989’dan bu yana karşılayan FNSS, 35 yılı aşkın tecrübesi ve göreve özel tasarladığı platformlarla paletli zırhlı araçlarda Türkiye’nin lider firması konumunda bulunuyor.
ZMA-15’lerle başlayan yolculuk, dünyanın ilk ve tek amfibi zırhlı paletli iş makinesi KUNDUZ, 30 ton sınıfı ZPTP hava savunma platformlarından deniz piyadesi için tasarlanan zırhlı amfibi paletli hücum aracı ZAHA’ya, paletli silah taşıyıcı KAPLAN-10’dan Türkiye’nin ilk orta ve hafif sınıf tank ihracatı KAPLAN MT’ye ve KAPLAN ZPT’ye uzanıyor.
Zırhlı muharebe araçlarında en zorlu mühendislik çözümlerine imza atan FNSS, bu çabalar sonunda bugüne kadar 4 bin 500’ün üzerinde paletli aracı başta Türk Silahlı Kuvvetleri olmak üzere 6 dost ve müttefik ülkenin envanterine kazandırdı.
FNSS, 1990’larda ürettiği ilk araçtan bu yana Türk Silahlı Kuvvetlerine 2 bin 200’ün üzerinde ZMA ve geliştirilmiş zırhlı personel taşıyıcı (GZPT) aracın üretimini o dönem yaklaşık yüzde 80 yerlilik oranıyla gerçekleştirdi. “Türk Malı” ilk paletli zırhlı araç olan ZMA’lar, NATO ve BM operasyonlarında kullanıcısının güvenini kazanan ZMA-15’ler, bugün halen Türk piyadesinin bel kemiğini oluşturuyor.
Paletli araçlardaki bu yetkinlik, kısa sürede sınırların ötesine taşındı. ZMA ve GZPT’ler, Türkiye’nin yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri, Malezya, Suudi Arabistan, Bahreyn ve Filipinler ordularının envanterine girdi. 1997’de Birleşik Arap Emirlikleri’ne gerçekleştirilen ZMA ihracatı, Türk savunma sanayisinin ilk komple savunma sistemi ihracatı olarak tarihe geçti. FNSS, Körfez pazarını Türk savunma sanayisine açan bu projenin ardından bölgedeki varlığını 20 yılı aşkın süre entegre lojistik destek hizmetleriyle sürdürdü.
Suudi Arabistan ve Bahreyn’deki modernizasyon programları, Malezya’da envantere giren 250’den fazla araç ile ADNAN Projesi, Filipinler’e ihraç edilen KUNDUZ ve Endonezya’da hayata geçirilen ve Türkiye’nin ilk orta ve hafif sınıf tank ihracatı olan KAPLAN MT Programı ve aynı ortaklıkla devam eden 30 ton sınıfı KAPLAN ZPT Programı, FNSS’nin yerel üretim ve teknoloji transferine dayanan kalıcı ortaklıklar kurmasını sağladı. Haziran 2026’da CSG ile imzalanan çerçeve anlaşma ise KAPLAN platformundan türetilen KARPAT orta tankının Avrupa’da üretilmesinin yolunu açtı.
Zırhlılar modernize ediliyor, ömürleri uzuyor
Aynı zamanda onlarca yıllık mühendislik birikimi ve sahada kanıtlanmış tecrübeyle Türk Silahlı Kuvvetleri ile dost ve müttefik orduların envanterindeki paletli araçlar modernize edilerek yeniden hizmete kazandırılıyor.
Yarı ömür uzatma çalışmalarıyla araçların hizmet süreleri artırılıyor, modernizasyon kapsamında silah sistemleri otonom yeteneklere kavuşturuluyor ve araçlar yeni nesil alt sistemlerle donatılıyor. Böylece ZMA’lar, modern muharebe sahasının gereksinimlerine yanıt veren güçlü platformlara dönüşüyor.
Geleceğin paletli araçları şekilleniyor
Modern muharebe sahasında yaşanan değişimler ve gelecekteki ihtiyaçlar dikkate alınarak öncü çalışmalar da gerçekleştiriliyor.
FNSS tarafından tamamen öz kaynaklarla geliştirilen Gölge Süvari, Türkiye’nin ilk ağır sınıf insansız kara aracı olarak öne çıkıyor. Paletli zırhlı araçlara entegre edilebilen otonomi kiti ise envanterdeki platformlara askerleri riske atmadan görev yapabilme yeteneği kazandırıyor.
FNSS AR-GE Merkezi’nde geliştirilen KAPLAN paletli hibrit araç, muharebe ve keşif senaryolarında FNSS tarafından geliştirilen yeni hibrit dizel elektrikli paletli araç tahrik sistemi sayesinde eklenen sessiz sürüş, uzatılmış sessiz izleme, geliştirilmiş yakıt ekonomisi ve harici yüksek güç çıkışı ile paletli bir araç için çok yüksek saha performansı sunuyor.
Hibrit güç grubu hem yeni paletli araçlara hem de modernizasyon programlarına uyarlanabiliyor. Yeni hibrit paletli araç tahrik sistemi, 20 ton araç ağırlığına kadar uygulanabiliyor, 30-40 tonluk versiyonu da geliştirme aşamasında bulunuyor. Hibrit güç grubu çözümü konvansiyonel transmisyon ihtiyacını ortadan kaldırıyor, seri üretim teslimat takvimlerini de en az 12 ay kısaltıyor.
Geniş paletli araç ailesi
FNSS, mevcut bir gövdeyi her ihtiyaca uydurmak yerine her ihtiyaca yönelik özgün platformlar geliştiriyor. Bu sayede de zaman içinde oldukça geniş özgün paletli araç ailesine ulaşıldı.
Özgün paletli araç ailesinde yer alan araçlar şöyle:
ZMA: Yaklaşık 2 bin 700 ZMA, Türk Silahlı Kuvvetleri de dahil olmak üzere dost ve müttefik dünya ordularının envanterlerinde görev yapıyor. 1991’de teslimatlarına başlanan araçların sonuncusu 2004 yılında son kullanıcılarına teslim edildi.
KAPLAN-10: Silah Taşıyıcı Araçlar Projesi için özgün olarak tasarlanan amfibi tanksavar platformu.
ZPTP: ASELSAN’ın KORKUT ve HİSAR hava savunma sistemlerine tanklarla aynı hareket kabiliyetini ve yüzme yeteneğini kazandıran paletli platform.
KUNDUZ: Dünyada yüzme kabiliyetine sahip ilk ve tek zırhlı istihkam iş makinesi. Türkiye’de kendini kanıtladı, Filipinler’e ihraç edildi.
KAPLAN MT: Endonezya’dan PT Pindad ile geliştirilen KAPLAN MT, Türkiye’nin orta ağırlık sınıfındaki ilk tank ihracatı oldu.
KAPLAN ADA: 30 ton sınıfı tank, muharebe ateş destek aracı (KAPLAN ADA), hem simetrik hem de asimetrik muharebenin taleplerine yanıt verecek şekilde, güncel operasyonel gereksinimlerden esinlenerek geliştirildi.
ZAHA: Türkiye’nin ilk ve tek yerli zırhlı amfibi hücum aracı. ZAHA, TCG Anadolu ile görev yapıyor ve NATO tatbikatlarında Akdeniz’den Baltık’a sahada görev aldı.
CFL-120 KARPAT: FNSS ve CSG Defence stratejik işbirliğinin ilk somut örneği olan 30 ton sınıfı tank, FNSS’nin paletli zırhlı araçlardaki uzmanlığını, CSG’nin Slovakya’daki üretim altyapısını ve Leonardo üretimi HITFACT® MkII kulesinin ateş gücünü tek bir gövdede birleştiriyor.
KAPLAN ZPT: KAPLAN MT’nin başarısıyla Endonezya’nın 30 ton sınıfı paletli personel taşıyıcı programında seçildi, ilk aracın ön kabul testleri Eylül 2026’da tamamlandı.
Muhabir: Göksel Yıldırım, Firdevs Bulut Kartal
