İSTANBUL (AA) – Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilimler, yükselen enerji fiyatlarının tetiklediği enflasyon endişeleri ve Fed’in sıkı para politikasını sürdürebileceğine yönelik beklentiler fiyatlamalarda belirleyici olurken değerli metallerde sert kayıplar, enerji ürünlerinde ise güçlü yükselişler dikkati çekti.
Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar, altında yüzde 4, platinde yüzde 4,9, gümüşte yüzde 5,3 ve paladyumda yüzde 6,5 azaldı.
Altının onsu temmuz ayından bu yana ilk defa 4 bin doların altına indi. Gümüşün onsu 53 dolarla Kasım 2025’ten bu yana, paladyumun onsu 1039,55 dolarla Haziran 2025’ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.
Analistler, yükselen petrol fiyatlarının enflasyonu artırarak merkez bankalarını sıkı para politikasını sürdürmeye yöneltebileceği beklentisinin, başta altın olmak üzere değerli metalleri baskıladığını belirtiyor.
Yüksek faiz oranlarının endüstriyel alanda talebi olumsuz etkileyeceğine dair endişeler de özellikle gümüş fiyatlarındaki sert düşüşte etkili oldu. Dünya Platin Yatırım Konseyinin, platine dair yatırımların zayıf kalacağı beklentisi de platin fiyatlarını aşağı yönlü etkiledi.
Yüksek borçlanma maliyetlerinin otomotiv endüstrisini etkileyebileceğine yönelik tahminler ise paladyumda talep endişelerinin artmasına neden oldu.
Baz metallerde bakır negatif ayrıştı
Baz metallerde ise bu hafta tezgah üstü piyasada fiyatlar bakırda yüzde 0,8 gerilerken çinkoda yüzde 1,2, alüminyumda yüzde 1,3, kurşunda yüzde 1,5 ve nikelde yüzde 3,3 yükseldi.
Londra Metal Borsası’nda bakır stoklarının arttığına dair haberler bakırda arz endişelerini hafifletti ve fiyatlarda düşüşe neden oldu. Alüminyum fiyatları ise Orta Doğu’da artan jeopolitik risklerin alüminyum arzına ilişkin endişeleri artırmasıyla yükseldi.
Endonezya’daki Çinli nikel üreticilerinin üretim kesintisine gidebileceğine dair haberlerle nikel fiyatları yükseldi. Çin’deki yerli çinko konsantresi üretiminin azalması da çinkoda arz endişelerine neden oldu.
Uluslararası Kurşun ve Çinko Çalışma Grubunun, bu yıl kurşun ve çinkonun küresel maden üretiminde düşüş olabileceğine dair tahminlerde bulunması da bu iki üründe yükselişi tetikledi.
Enerji grubuna bakıldığında ise bu hafta aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,5 arttı. Orta Doğu’da süren çatışmalar nedeniyle petrol fiyatlarında sert yükselişler devam ediyor.
Hollanda merkezli TTF’de kasım vadeli kontratlarda doğal gazın megavatsaat fiyatı, Hürmüz Boğazı üzerinden deniz taşımacılığında aksamaların sürmesi ve kış öncesi depo doluluk seviyesinin düşük kalmasının getirdiği baskılarla haftayı yüzde 7,3 artışla tamamladı.
TTF’de kasım vadeli kontratlarda doğal gazın megavatsaat fiyatı, 94 avroya yükselerek Aralık 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Rusya-Ukrayna iyimserliğiyle buğday ve mısır fiyatları geriledi
Bu hafta Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 5,4, mısırda yüzde 3,9 gerilerken soya fasulyesinde yüzde 0,7 ve pirinçte yüzde 1,2 arttı.
Buğdayın kile başına fiyatı 6,21 dolarla, mısırın kile başına fiyatı 4,53 dolarla temmuz ayından bu yana en düşük seviyeyi gördü.
ABD’de Intercontinental Exchange’de libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 0,1, pamukta yüzde 0,4 yükselirken şekerde yüzde 2,8 düştü.
Kakaonun ton başına fiyatı ise bu hafta yüzde 1,5 geriledi.
Rusya ve Ukrayna arasında barış sağlanabileceğine yönelik iyimserlikle buğday ve mısır piyasasında arz endişeleri azalmaya devam ediyor.
The Economist, ABD’li yetkililerin Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesine yönelik Donbas’ta askerden arındırılmış bir bölge oluşturulması, Moskova’ya yönelik yaptırımların hafifletilmesi ve Ukrayna’nın NATO üyeliğinden vazgeçmesi gibi maddeleri içeren plan hazırladığını öne sürdü.
Öte yandan, Çin’den gelen güçlü talep soya fasulyesi fiyatlarındaki yükselişte etkili oluyor. Avrupa’da ve Japonya’da kahve stoklarının gerilemesi ise kahve fiyatlarında yükselişe neden oldu.
Batı Afrika’da kakao stoklarının artmasıyla kakao fiyatları düştü. Hindistan hükümetinin devlete ait akaryakıt perakendecilerine 1 Kasım’dan itibaren şeker kamışından üretilen etanol alımını durdurmaları yönünde talimat vermesiyle de şeker fiyatları düştü.
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
