ANKARA (AA) – Türkiye İstatistik Kurumu ve Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan eylül ayına ilişkin geçici dış ticaret verileri açıklandı.
Buna göre, Genel Ticaret Sistemi (GTS) kapsamında ihracat eylülde geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 15,3 artışla 25 milyar 967 milyon dolara, ithalat yüzde 5,6 yükselişle 31 milyar 130 milyon dolara çıktı.
Dış ticaret açığı, eylülde yıllık bazda yüzde 25,8 azalarak 6 milyar 957 milyon dolardan 5 milyar 163 milyon dolara geriledi.
İhracatın ithalatı karşılama oranı Eylül 2025’te yüzde 76,4 iken geçen ay yüzde 83,4 oldu.
Ocak-eylül döneminde dış ticaret açığı yüzde 5,7 arttı
Ocak-eylül döneminde ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,2 artarak 210 milyar 952 milyon dolar, ithalat yüzde 5,3 yükselişle 281 milyar 919 milyon dolar olarak hesaplandı.
Söz konusu dönemde, dış ticaret açığı yüzde 5,7 artışla 67 milyar 163 milyon dolardan 70 milyar 967 milyon dolara çıktı.
İhracatın ithalatı karşılama oranı Ocak-Eylül 2025 döneminde yüzde 74,9 iken bu yılın aynı döneminde yüzde 74,8 oldu.
Enerji ve altın hariç dış ticaret
Geçen ay enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat, yüzde 10,5 artarak 21 milyar 167 milyon dolardan 23 milyar 385 milyon dolara yükseldi.
Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ithalat, yüzde 6,7 artışla 22 milyar 430 milyon dolardan 23 milyar 926 milyon dolara çıktı.
Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç dış ticaret açığı, eylülde 541 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret hacmi, yüzde 8,5 artışla 47 milyar 310 milyon dolar oldu.
Söz konusu ayda enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 97,7 olarak belirlendi.
Buna göre, ekonomik faaliyetler incelendiğinde, ihracatta eylülde imalat sanayisinin payı yüzde 93,4, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,5, madencilik ve taş ocakçılığının payı yüzde 2,2 oldu.
Ocak-eylül döneminde ise ihracatta imalat sanayisinin payı yüzde 93,8, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,6, madencilik ve taş ocakçılığının payı yüzde 1,9 olarak belirlendi.
Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre, ithalatta eylülde ara malların payı yüzde 69,9, sermaye mallarının payı yüzde 15,4 ve tüketim mallarının payı yüzde 14,6 olarak hesaplandı.
İthalatta, yılın 9 ayında ara malların payı yüzde 71, sermaye mallarının payı yüzde 14,1 ve tüketim mallarının payı yüzde 14,5 oldu.
Almanya ihracatta, Çin ithalatta ilk sırada
Eylülde ülkeler özelinde ihracatta ilk sırayı 2 milyar 46 milyon dolarla Almanya aldı. Bu ülkeyi 1 milyar 913 milyon dolarla ABD, 1 milyar 442 milyon dolarla Birleşik Krallık, 1 milyar 186 milyon dolarla Irak, 1 milyar 128 milyon dolarla İtalya takip etti. Söz konusu ayda ilk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 29,7’sini oluşturdu.
Ocak-eylül döneminde de ihracatta ilk sıra 17 milyar 89 milyon dolarla Almanya’nın oldu. Bu ülkeyi 13 milyar 798 milyon dolarla ABD, 12 milyar 131 milyon dolarla Birleşik Krallık, 10 milyar 309 milyon dolarla İtalya ve 8 milyar 446 milyon dolarla İspanya takip etti. Bu dönemde ilk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 29,3’üne karşılık geldi.
Eylülde ithalatta ilk sırada Çin yer aldı. Bu ülkeden yapılan ithalatın tutarı 5 milyar 264 milyon dolar olarak hesaplandı. Çin’in ardından 2 milyar 246 milyon dolarla Almanya, 1 milyar 848 milyon dolarla Rusya, 1 milyar 776 milyon dolarla ABD, 1 milyar 136 milyon dolarla İtalya geldi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 39,4’ünü oluşturdu.
Ocak-eylül dönemi ithalatta da ilk sıra 41 milyar 319 milyon dolarla Çin’in oldu. Çin’i 27 milyar 956 milyon dolarla Rusya, 20 milyar 317 milyon dolarla Almanya, 15 milyar 147 milyon dolarla ABD, 11 milyar 313 milyon dolarla İtalya izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 41,2’sine tekabül etti.
Yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayisi ihracatı içindeki payı yüzde 4,1 oldu
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, eylülde bir önceki aya göre ihracat yüzde 2,1, ithalat yüzde 2,8 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise eylülde geçen yılın aynı ayına göre ihracat yüzde 15,6, ithalat yüzde 5,6 artış gösterdi.
Teknoloji yoğunluğuna göre dış ticaret verileri, ISIC Rev.4 sınıflaması içinde yer alan imalat sanayisi ürünlerini kapsıyor. Eylülde bu sınıflamaya göre imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 93,4 oldu. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı yüzde 4,1 olarak kayıtlara geçti.
Ocak-eylül döneminde ISIC Rev.4’e göre imalat sanayisi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 93,8, yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ihracatı içindeki payı yüzde 3,7 oldu.
Eylülde imalat sanayisi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 82 olarak hesaplandı. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ithalatı içindeki payı, yüzde 12,7 olarak gerçekleşti.
Ocak-eylül döneminde imalat sanayisi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 80,3, yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ithalatı içindeki payı ise yüzde 12,1 olarak belirlendi.
Özel Ticaret Sistemi verileri
Özel Ticaret Sistemi’ne göre ise eylülde ihracat geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 14,8 artarak 23 milyar 506 milyon dolara, ithalat yüzde 3 yükselerek 28 milyar 852 milyon dolara çıktı.
Eylül ayında dış ticaret açığı yüzde 29,2 azalarak 7 milyar 552 milyon dolardan 5 milyar 347 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı Eylül 2025’te yüzde 73 iken, bu yılın aynı ayında yüzde 81,5’e yükseldi.
Özel Ticaret Sistemi’ne göre ihracat, ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,6 artarak 192 milyar 105 milyon dolar, ithalat yüzde 5,5 yükselişle 264 milyar 676 milyon dolar olarak belirlendi.
Ocak-eylül döneminde dış ticaret açığı yüzde 5,3 artarak, 68 milyar 893 milyon dolardan 72 milyar 571 milyon dolara çıktı. İhracatın ithalatı karşılama oranı geçen yılın 9 ayında yüzde 72,5 iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 72,6’ya çıktı.
Muhabir: Mert Davut, Hülya Ömür Uylaş, Zeynep Duyar
