İSTANBUL (AA) – ABD’deki seçim süreci, Orta Doğu’daki gelişmeler ve makroekonomik veriler varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili olmayı sürdürürken, bu gelişmeler küresel merkez bankalarının gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin beklentilerin şekillenmesinde belirleyici oluyor.
ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) geçen ayki toplantılarında faiz oranlarını değiştirmeyerek bekle-gör yaklaşımına devam etti.
Bu kararlar, faiz artışlarının sona erdiği şeklinde yorumlanmazken, enflasyonun kalıcılığı ve enerji fiyatlarındaki yükseliş yeni sıkılaşma adımlarının önünü açabilecek gelişmeler olarak sıralandı. Para piyasalarında, aralık ayında 3 banka için faiz artışı ihtimali güçlü biçimde fiyatlanıyor.
Petrol fiyatları ve enflasyonist ortam Fed’i sıkılaşmaya itiyor
Dünya genelinde merkez bankalarının enflasyonla mücadelesi devam ederken, ABD’de ekonominin sıcaklığını koruduğuna işaret eden veriler, Fed’in yol haritasında “şahin” tahminleri ön plana çıkarıyor.
Ülkede beklentilerin üzerinde gelen büyüme verileri ve fiyat artışlarının sürdüğünü gösteren kişisel tüketim harcamaları verileri Fed’in politika alanını daraltan etmenler arasında yer alıyor.
Bununla birlikte Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin petrol fiyatları kaynaklı enflasyonist ortam oluşturması bankanın yakın dönemde sıkı duruşunu muhafaza edebileceği öngörülerini destekledi.
ABD’de enflasyonun hedeflenen seviyenin üzerinde seyretmesi, Fed’in faiz artırımına yönelik beklentilerin güçlenmesinde etkili oluyor. Banka, 28 Ekim’deki toplantısında politika faizini yüzde 3,75-4,00 aralığında sabit tutarken, Fed Başkanı Kevin Warsh enflasyonun yüksek seviyesini koruduğuna işaret etti.
Kararın 10’a karşı 2 oyla alınması ve iki üyenin faiz artırımından yana görüş bildirmesi, para politikasında sıkılaşma eğiliminin bankanın karar mekanizmasında da karşılık bulduğunu gösterdi.
Fiyatlamalara göre, Fed’in 9 Aralık’taki toplantısında 25 baz puanlık faiz artışı ihtimali yüzde 73 seviyesinde bulunurken, bankanın gelecek yıl en az bir artış daha yapacağı tahmin ediliyor.
BoE’nin faiz artırması bekleniyor
Avrupa tarafında ise enerji maliyetlerindeki yükseliş, ECB’nin para politikası görünümünde belirleyici olmaya devam ediyor. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş, üretim ve taşımacılık maliyetleri üzerinden enflasyonist baskıları artırırken, ECB’nin de fiyat istikrarını sağlamak amacıyla daha sıkı para politikası uygulama ihtiyacını güçlendiriyor.
Banka, son toplantısında 3 temel politika faizini değiştirmezken, enerji fiyatlarındaki yükseliş enflasyon görünümünde yukarı yönlü, ekonomik büyüme görünümünde ise aşağı yönlü risk oluşturmaya devam etti. Piyasalarda, ECB’nin aralık toplantısında faiz artırımına gidebileceği ihtimali yüzde 87 olarak fiyatlanıyor.
Öte yandan ECB Başkanı Christine Lagarde, Avro Bölgesi’ndeki artan enflasyon risklerine dikkati çekerek, aralık ayında yeni faiz artışının masada olduğunun sinyalini verdi.
Buna ek olarak ECB’den yapılan açıklamada, normal şartlarda görev süresi Ekim 2027’de dolacak olan Lagarde’ın, 7 Şubat 2027 itibarıyla görevini bırakacağı duyuruldu. Lagarde’ın görevden erken ayrılışı, Avrupa para politikasının kritik sürecinde liderlik belirsizliği oluşturdu.
İngiltere Merkez Bankasının (BoE) perşembe günü açıklayacağı faiz kararı da piyasaların odağında bulunuyor.
Bankanın politika faizini 25 baz puan artırması beklenirken, para piyasalarındaki fiyatlamalar aralık ve gelecek yılın şubat aylarında da ilave faiz artışlarına gidilebileceğine işaret ediyor.
“Şahin BoJ” beklentileri masada
Benzer enflasyonist baskılar Japonya’da da etkisini gösterirken, BoJ’un aralık ayı itibarıyla para politikasındaki sıkılaşmayı artırması bekleniyor.
BoJ, 30 Ekim’deki toplantısında politika faizini yüzde 1,25 seviyesinde sabit tuttu. Banka, yıl sonu için büyüme beklentisini yukarı yönlü güncellerken, enflasyon tahminlerinde sınırlı değişikliğe gitti.
BoJ, yıl sonunda ülkenin enflasyondan arındırılmış büyümesini yüzde 0,6-0,7 bandından yüzde 0,7-0,8 aralığına yükseltti. Yıl sonu çekirdek enflasyon tahmininin orta noktasını yüzde 2,5’te koruyan BoJ, tahmin aralığını yüzde 2,4-2,6’ya daralttı.
Bankanın son toplantısına ilişkin politika metninde, Japonya ekonomisinin, Orta Doğu’daki durumun etkileri nedeniyle yer yer zayıflıklar görülse de genel olarak ılımlı toparlanma kaydettiği belirtildi.
Ayrıca BoJ Başkanı Kazuo Ueda’nın aralık toplantısında faiz politikasının yeniden değerlendirileceğine yönelik açıklamaları, bankanın yakın dönemde yeni bir faiz artışına gidebileceği beklentisini destekledi.
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
