İSTANBUL (AA) – Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Avrupa Sigara ve Tütün Önleme Ağı (ENSP) tarafından Türkiye Yeşilay Cemiyeti ve Uluslararası Yeşilay Federasyonunun ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenen Yeşilay 11. Avrupa Tütün Kontrolü Konferansı’nda konuşan Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan adına katılımcıları selamladığını söyledi.
Avrupa’nın dört bir yanından temsilcileri 11. kez bir araya getiren bu konferansın tütünle mücadelede uluslararası dayanışmayı güçlendirdiğini vurgulayan Yılmaz, “Bu yıl, ‘çocukları nikotin bağımlılığından korumak’ teması, çocuklarımızın erken yaşta nikotinle karşılaşmasını önlemek ve onları bağımlılık riskinden korumak açısından özel bir önem taşımaktadır. Bağımlılık, insanımızın sağlığına ve iradesine zarar veren, aile hayatından eğitime, çalışma yaşamından toplumsal huzura kadar geniş bir alanda ciddi sonuçlar doğuran bir tehdittir.” diye konuştu.
Tütün, alkol ve uyuşturucunun yanı sıra teknoloji, dijital oyunlar, çevrim içi bahis ve kumar gibi bağımlılık türlerinin de çocuklar ve gençler için tehdit oluşturduğunu belirten Yılmaz, bu risklere karşı önleyici ve koruyucu tedbirlerin alınması gerektiğini vurguladı.
Yılmaz, 2019 Türkiye Uyuşturucu Raporu’na göre, uyuşturucu kullananların yüzde 86,8’inin uyuşturucu kullanmaya başlamadan önce tütün kullandığını belirterek, bu verinin tütünle erken yaşta karşılaşmanın taşıdığı riskleri ortaya koyduğunu dile getirdi.
Tütün kullanımının dünya genelinde her yıl 8 milyondan fazla insanın ölümüne neden olan en ciddi halk sağlığı tehditlerinden biri olduğunu ve çocuklar üzerindeki etkisinin de endişe verici olduğunu dile getiren Yılmaz, şunları kaydetti:
“Tütün kullanan kişilerin yarısından fazlası, kullanmaya 18 yaşında veya daha küçükken başlamıştır. Tütün endüstrisi ise değişen ürünleri ve pazarlama yöntemleriyle gençleri hedef almaya devam etmektedir. Türkiye İstatistik Kurumunun Türkiye Sağlık Araştırması, 15-24 yaş grubunda tütün kullanımının 2012 ile 2025 yılları arasında yüzde 44 arttığını göstermektedir. Tabii ki bu bizim için alarm verici bir rakam. Dolayısıyla geleceğimizi korumak için buna odaklanmamız gerekiyor. Gençlerin ilgisini çekmek üzere tasarlanan aromalar ve dijital platformlar aracılığıyla nikotin kullanımını yaygınlaştırmayı amaçlayan stratejilere karşı teyakkuz halinde olmalıyız. Nikotin gelişmekte olan beynin dikkat, öğrenme, bellek ve dürtü kontrolü gibi işlevlerini olumsuz etkileyebilir.”
Tütün dumanının çocukların ve aile bireylerinin sağlığını tehdit ettiğini belirten Yılmaz, çocukların nikotinle erken yaşta karşılaşmasını önlemek, bağımlılık risklerini erken tespit etmek ve gençlere zamanında destek sağlamak için proaktif stratejiler geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Yılmaz, bağımlılıkla mücadelenin kamu kurumları, aileler, okullar ve sivil toplumun işbirliğini gerektiren ortak bir sorumluluk olduğunu belirterek, bu alandaki çalışmaları Başkanlığını yürüttüğü Bağımlılıkla Mücadele Yüksek Kurulu aracılığıyla koordine ettiklerini söyledi.
Yüksek Kurul kararlarının ulusal düzeyden yerel düzeye kadar her aşamada nasıl uygulandığını izlemek ve değerlendirmek amacıyla il ve ilçe koordinasyon kurullarıyla birlikte çalıştıklarını anlatan Yılmaz, konuşmasına şöyle devam etti:
“Valilerimiz ve kaymakamlarımız bu çalışmaları koordine ediyor. Sahada edindiğimiz bilgiler, desteğe ihtiyaç duyulan alanlar da dahil olmak üzere aldığımız yeni tedbirlere ve bunların uygulanma biçimine yön veriyor. Tütün kontrolü, uyuşturucu kullanımı ile mücadele ve davranışsal bağımlılıklara ilişkin 2024-2028 strateji ve eylem planlarımız kurullarımıza ortak bir yol haritası sunuyor. Politikalarımızı bilimsel veriler, uluslararası deneyimler ve toplumumuzun beklentileri doğrultusunda geliştiriyor, sahada nasıl uygulandıklarını takip ediyoruz. Bugün tütün kontrolü alanında yürüttüğümüz çalışmalar uzun yıllar boyunca edindiğimiz politika deneyimine dayanmaktadır. 2004 yılında Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’ni onayladık. 2008 ve 2009 yıllarında dumansız alanları genişlettik, sigara bırakma hizmetlerini yaygınlaştırdık ve reklam ile tanıtmaya ilişkin düzenlemeleri güçlendirdik.”
Yılmaz, Türkiye’nin 2013 yılında Dünya Sağlık Örgütünün tütün kontrolüne yönelik 6 MPOWER tedbirinin tamamını en üst düzeyde uygulayan ilk ülke olduğunu belirterek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bu alandaki çalışmalarından dolayı Dünya Sağlık Örgütü tarafından 2010 ve 2013 yıllarında özel takdirle onurlandırıldığını söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın tütünle mücadeleyi kişisel bir mesele olarak gördüğünü, bu alandaki çalışmaları her fırsatta destekleyip teşvik ettiğini kaydeden Yılmaz, “Bu yıl Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde bağımsız bir gelecek, sağlıklı nesiller ilkesi doğrultusunda ‘Bağımsızlık Yılı’ ilan edilmiştir. Bu anlamlı adım, bağımlılıkla mücadelede toplumun ortak kararlılığının ve süregelen seferberlik ruhunun güçlü bir simgesidir. Bu seferberlik ruhundan güç alarak özellikle çocuklarımızı tütün ürünlerine maruz kalmaktan korumaya yönelik çabalarımız ve sigarayı bırakmak isteyen vatandaşlarımıza ulaşan hizmetlerimiz sayesinde edindiğimiz deneyimin üzerine yenilerini de ekliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Yılmaz, eğitim programlarına okul çağında başladıklarını, çocuklara yaşlarına uygun içerikler sunduklarını, aileleri ve öğretmenleri de sürece dahil ettiklerini belirterek, tütün kontrol ekipleri ve mobil sigara bırakma poliklinikleri aracılığıyla meydanlarda, parklarda, üniversite kampüslerinde ve pazar yerlerinde 1 milyondan fazla kişiye ulaştıklarını anlattı.
Sigarayı bırakmak isteyen 411 binden fazla vatandaşı Alo 171’e, 236 binden fazlasını ise danışmanlık hizmetlerine yönlendirdiklerini aktaran Yılmaz, sigara bırakma hizmetlerini ülke genelinde yaygınlaştırdıklarını ifade etti.
Yılmaz, 2024 yılından bu yana 1322 yeni poliklinik açarak toplam poliklinik sayısını 1910’a çıkardıklarını belirterek, şunları kaydetti:
“2025 yılından itibaren aile hekimliği birimlerinde de tütün bağımlılığı tedavisi sunmaya başladık. 709 aile hekimliği birimi aracılığıyla hizmet sunarak kırsal bölgelerde de bu hizmetlere erişimi artırdık. Aynı zamanda 81 ilimizin tamamında bulunan 383 çevrim içi merkez aracılığıyla da hizmet veriyor, çevrim içi desteği ceza infaz kurumlarına da ulaştırıyoruz. Tabii ki 18 ergen sigara bırakma polikliniğimiz ergenlere hizmet veriyor. Gebe kadınların sigarayı bırakmalarına destek olmaya yönelik ilk poliklinik de Etlik Şehir Hastanesinde açılmıştır. Alo 171 hattımız günün 24 saati danışmanlık hizmeti sunuyor, sigara bırakma tedavisinde kullanılan ilaçları vatandaşlarımıza ücretsiz olarak temin ediyoruz.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sigarayla mücadeledeki kararlı tutumunun, tütün kullanımını azaltma ve sigara bırakma hizmetlerini yaygınlaştırma çalışmalarına güçlü siyasi destek sağladığını belirten Yılmaz, uzun vadeli hedeflerinin tütün kullanımının azaldığı, sigara bırakma hizmetlerine ülkenin her yerinden erişilebildiği ve temiz hava hakkının korunduğu dumansız bir Türkiye oluşturmak olduğunu ifade etti.
Yılmaz, konuşmasını şu şekilde sürdürdü:
“Önümüzdeki dönemde 1 milyon vatandaşımızın daha ücretsiz sigara bırakma tedavisine erişmesini sağlayacağız. Bunun yanı sıra her ilde ergenlere yönelik poliklinik hizmetleri sunacak ve gebe kadınlara yönelik özel desteği yaygınlaştıracağız. Okul çevrelerinin, çocuk parklarının ve spor alanlarının dumansız hale getirilmesine, kamu kurumlarında, üniversitelerde ve sağlık kuruluşlarında ise sigara kullanımının belirlenmiş alanlarla sınırlandırılmasına yönelik düzenlemeler üzerinde çalışıyoruz. Gündemimizde ayrıca yeni nesil nikotin ürünlerini mevzuat kapsamına almak, bu ürünlerin satış noktalarındaki görünürlüğünü ve yaş doğrulamasını düzenlemek, çevrim içi platformlardaki tanıtım içeriklerini önlemek de bulunuyor.”
Tütünle mücadeleye yönelik düzenlemelerin etkin şekilde uygulanması ve denetlenmesinin, çocukların sağlığını ticari çıkarların önünde tutma açısından önem taşıdığını belirten Yılmaz, Dumansız Türkiye vizyonunun Türkiye Yüzyılı’nda sağlıklı nesiller yetiştirme hedefinin tütün kontrolü alanındaki yansıması olduğunu ifade etti.
Yılmaz, tütünle mücadelede yürüttükleri çalışmalar dolayısıyla Türkiye Yeşilay Cemiyeti ile gönüllülerine teşekkür ederek, Uluslararası Yeşilay Federasyonu ve Avrupa Sigara ve Tütün Önleme Ağının uluslararası işbirliğine sağladığı katkıların önemini vurguladı.
Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç de sigaranın yasal olmasının zararsız olduğu anlamına gelmediğini söyledi.
Dinç, “Türkiye, tütünle mücadelede önemli bir yol katetti ancak yapacaklarımız henüz bitmedi. Son 3 gün boyunca dünyanın dört bir yanından gelen uzmanlar ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, bilgi ve deneyimlerini İstanbul’a taşıdı. Hepimiz çocuklarımızı tütünden korumak amacıyla bir araya geldik. Yaptığınız iş bir meslekten çok daha fazlası. Her birinize emeğiniz, dostluğunuz ve kararlılığınız için teşekkür ediyorum. Amacımız, gelecek nesilleri tütün bağımlılığından korumak. Bağımlılık çocuklarımıza miras kalmasın.” ifadelerini kullandı.
Avrupa Sigara ve Tütün Önleme Ağı Başkanı Prof. Panagiotis Behrakis de Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a kendileriyle birlikte olduğu için teşekkür etti.
Konferansta tanıtım videoları izletildi. Konuşmaların ardından Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a tablo hediye edildi.
Konferansa katılan öğrenciler de “İyi ki Yeşilay var.” diyerek Yılmaz’a çiçek takdim etti. Yılmaz, daha sonra öğrencilerle hatıra fotoğrafı çektirdi.
Konferans, bugün gerçekleştirilecek oturumların ardından sona erecek.
Muhabir: Melike Gallenkuş Ayfar
