NEW YORK/WASHINGTON (AA) – ABD Çalışma Bakanlığı ve çeşitli kurumların yayımladığı son raporlar, ülke genelinde istihdam piyasasının gücünü koruduğuna işaret ediyor. Ülkede tarım dışı istihdam ekimde 165 bin kişi artarak beklentileri aşarken, profesyonel ve ticari hizmetler, ulaştırma ve depolama ile sağlık hizmetleri sektörlerindeki artışlar öne çıktı.
İşsizlik oranı ise ekimde 0,1 puan azalarak yüzde 4,1’e inerken, işsiz sayısı 41 bin düşüşle 7 milyon 68 bine geriledi.
Özel sektör istihdamında da benzer bir tablo görüldü. ADP Araştırma Enstitüsünün verilerine göre özel sektör istihdamı ekimde 86 bin kişi artarak piyasa beklentilerini geride bıraktı.
İşten çıkarmalar 2023’ten bu yana en düşük seviyesinde
Çalışma Bakanlığının eylül ayı JOLTS verilerine göre, ülkede açık iş sayısı 333 bin artarak 7 milyon 523 bine, işe alım sayısı ise 131 bin artarak 5 milyon 402 bine ulaştı. Aynı dönemde işten çıkarma ve işten ayrılmaların toplam sayısı 127 bin azalarak 1 milyon 641 bine geriledi ve Mart 2025’ten bu yana en düşük seviyesine indi.
İşten çıkarmaları takip eden Challenger, Gray & Christmas’ın verileri de bu eğilimi destekledi. ABD merkezli işverenlerin ekim ayında duyurduğu 43 bin 994 kişilik işten çıkarma sayısı, Ekim 2025’e kıyasla yüzde 71 azalarak 2023’ten bu yana kaydedilen en düşük ekim ayı seviyesi oldu.
Makro verilerdeki bu olumlu tabloya rağmen hanehalkı beklentilerinde karışık bir seyir görüldü.
ABD Merkez Bankasının (Fed) New York Şubesi’nin ekim ayı Tüketici Beklentileri Anketi’nin sonuçlarına göre, işsizlik oranının bir yıl sonra daha yüksek olacağına ilişkin beklenti 1,4 puan artarak yüzde 45,3’e yükseldi. Böylece söz konusu oran, Nisan 2020’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Gelecek 12 ay içinde işini kaybetme olasılığı beklentisi 0,4 puan artarak yüzde 13,9’a çıkarken, yeni iş bulma olasılığına ilişkin beklentinin de 0,4 puan artışla yüzde 46,5’e yükselmesi dikkati çekti. İş bulma beklentisi böylece Kasım 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Teknoloji sektörü işten çıkarmalarda başı çekiyor
İş gücü piyasasında genel tablo olumlu olsa da özellikle teknoloji sektöründeki dev şirketler, yapay zekanın getirdiği otomasyon imkanları ve verimlilik arayışıyla on binlerce personeli kapsayan işten çıkarma kararları aldı.
Microsoft, Amazon, Meta, Oracle, Uber gibi ABD’nin önde gelen teknoloji şirketlerinin bu yıl aldığı büyük ölçekli işten çıkarma kararları dikkati çekti.
Amazon, ocak ayında dünya genelinde yaklaşık 16 bin çalışanı işten çıkarma kararını duyurdu. Şirket temmuz ayında da yapay genel zeka biriminde bazı çalışanların işine son verdiğini açıkladı.
Meta’nın da yaklaşık 8 bin çalışanını işten çıkarma kararı aldığı, 7 bin kişiyi yapay zeka odaklı yeni pozisyonlara kaydırmayı planladığı bildirildi.
Microsoft, değişen sektör dinamikleri ve müşteri ihtiyaçları doğrultusunda küresel iş gücünün yaklaşık yüzde 2,1’ine denk gelen 4 bin 800 pozisyonu sonlandırmaya karar verdi. Şirket ayrıca ABD, Kanada, Hindistan ve Birleşik Krallık’ta yaklaşık 60 bin çalışana yönelik gönüllü işten ayrılma teklifi programı başlattı.
Araç çağırma platformu Uber, karar alma süreçlerini hızlandırmak için çalışan sayısını yaklaşık yüzde 10 azaltacağını duyurdu.
Çevrim içi açık artırma hizmeti sunan e-ticaret şirketi eBay, dünya genelindeki iş gücünün yüzde 6’sına denk gelen 800 pozisyonu tasfiye edeceğini açıkladı.
Snap de çalışanlarının yüzde 16’sına karşılık gelen yaklaşık 1000 kişiyi işten çıkaracağını duyururken, şirketin Üst Yöneticisi (CEO) Evan Spiegel kararda yapay zekadaki hızlı ilerlemelerin etkili olduğunu kaydetti.
Ağ teknolojileri şirketi Cisco Systems, yatırımlarını yapay zeka ve ilgili büyüme alanlarına kaydırmayı amaçlayan yeniden yapılanma planı kapsamında yaklaşık 4 bin kişiyi işten çıkaracağını belirtti.
E-ticaret platformu Etsy de yeniden yapılanma planı kapsamında iş gücünü yaklaşık yüzde 12 azaltacağını duyurdu.
Finansal teknoloji ve kripto
Finansal teknoloji alanındaki şirketlerin aldığı işten çıkarma kararları da dikkati çekti. Ödeme sistemleri şirketi Visa verimliliği artırmak amacıyla iş gücünün yüzde 7’sine denk gelen 2 bin 600 pozisyonu azaltacağını açıkladı.
Vergi ve finans yazılımı geliştiren Intuit, organizasyon yapısını sadeleştirmek ve daha hızlı bir şirket haline gelmek için tam zamanlı çalışan sayısını yüzde 17 azaltacağını bildirdi.
Kripto para borsası Coinbase, piyasa koşulları ve yapay zeka dönüşümünü gerekçe göstererek çalışanlarının yaklaşık yüzde 14’ünü işten çıkaracağını belirtti. Coinbase Üst Yöneticisi Brian Armstrong, yapay zekanın küçük ve odaklı ekiplerle daha fazla iş yapılmasını mümkün kıldığını ifade etti.
Hisse senedi alım satım platformu Robinhood, çalışan sayısını yüzde 10 azaltarak “yetenek yoğunluğunu” artırmayı hedeflediğini, mobil ödeme ve finans uygulaması Cash App’in sahibi olan Block da 4 binin üzerinde çalışanını işten çıkaracağını duyurdu.
Finansal teknoloji ve ödeme şirketi Fiserv, geçen hafta haziran ayından bu yana çalışan ve yüklenici sayısını 3 bin azalttığını, buna üst yönetimin yüzde 10’dan fazla küçültülmesinin de dahil olduğunu açıkladı.
Perakende, üretim ve finans devleri
Teknoloji dışındaki sektörlerde de stratejik işten çıkarmalar birbirini izledi. American Express, artan maliyetleri kontrol altına almak, inovasyonu hızlandırmak ve operasyonel verimliliği sağlamak için küresel iş gücünü yaklaşık yüzde 5 azaltacağını bildirdi.
Süpermarket zinciri Kroger, fiyatları düşürmeye ve doğrudan müşteriye hizmet veren mağaza çalışanlarına kaynak ayırmaya odaklanmak amacıyla gelecek 3 yıl içinde kurumsal kadrosunu yaklaşık 3 bin kişi azaltacağını duyurdu.
PepsiCo’nun da yiyecek ve içecek bölümünde yaklaşık 1000 kişilik istihdama son vereceği bildirildi.
ABD’li havacılık şirketi Boeing, ticari uçaklar birimindeki iş gücünü yaklaşık yüzde 5 azaltmayı planladığını açıkladı.
Spor giyim şirketi Nike, küresel operasyonlarında temeli güçlendirmek ve uzun vadeli karlı büyüme modeline geçmek için büyük bölümü teknoloji alanında olmak üzere yaklaşık 1400 kişiyi işten çıkaracağını belirtti.
Kimyasal üretim şirketi Dow Inc da ocak ayında yaklaşık 4 bin 500 kişiyi işten çıkarmayı planladığını, maliyetleri düşürmek ve verimliliği artırmak için iş süreçlerinin otomasyon ve yapay zeka ile iyileştirileceğini kaydetti.
Elektrikli araç üreticisi Lucid ise karlılığa ulaşma ve pozitif nakit akışı yaratma sürecini hızlandırmak amacıyla ABD’deki mevcut iş gücünü yüzde 18 azaltacağını duyurdu.
Detroit merkezli araç üreticisi General Motors (GM), yazılım ve hizmetler birimindeki belirli ekipleri azaltacağını ifade ederken, ABD basınında çıkan haberlerde, şirketin söz konusu birimlerde 1000’den fazla maaşlı çalışanın işine son vereceği aktarıldı.
Medya
Yayın platformu Netflix, küresel iş gücünün yaklaşık yüzde 6’sına denk gelen 1000 civarında çalışanın işine son vermeyi planladığını duyurdu. Bu, şirketin 2022’den bu yana en büyük işten çıkarma dalgası olarak dikkati çekti.
ABD’de eğlence endüstrisinin en büyük şirketlerinden Walt Disney’in bazı yöneticilerinden yıllık giderlerini yüzde 20 azaltmalarını istediği bildirildi. Ülke basınında, bu tasarrufun büyük bir bölümünün binlerce kişinin işten çıkarılması yoluyla sağlanacağı kaydedildi.
Pazarlama, reklamcılık ve kurumsal iletişim alanlarında faaliyet gösteren Omnicom Group, Interpublic Group’u satın alması ve entegrasyon sürecinin ardından yaklaşık 15 bin kişilik istihdam azaltımına gideceğini duyurdu. Şirket geçen yıl da 4 bin kişiyi işten çıkarmıştı.
Muhabir: Sevgi Ceren Gökkoyun, Dilara Zengin Okay
