İSTANBUL (AA) – Teknoloji şirketlerine ilişkin gelişmeler, Fed’e ilişkin beklentiler ve jeopolitik gelişmeler küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. ABD’li çip üreticisi Nvidia’nın CEO’su Jensen Huang, biri Çin adına istihbarat topladığı iddia edilen bir kadınla olmak üzere evlilik dışı iki ilişki yaşadığına dair haberlerin ardından istifa etti.
Nvidia’dan yapılan açıklamada Nvidia’nın başkan yardımcısı ve finans direktörü Colette Kress’in geçici CEO olarak görev yapmayı kabul ettiği belirtildi. Öte yandan Huang’ın, ABD’nin ulusal güvenliğine yönelik tehditlerin ele alınacağı kapalı oturumda ifade vermeyi kabul ettiği bildirildi.
Söz konusu gelişmeler teknoloji şirketlerinin üzerindeki satış baskısını artırdı. Diğer taraftan ABD Başkanı Donald Trump, Nvidia’da CEO’luk görevine Jensen Huang’ın yerine Apple Yönetim Kurulu Başkanı Tim Cook’un geçmesi gerektiğini belirtti.
Söz konusu gelişmeyle dün Nvidia hisseleri yüzde 4,3 değer kaybetti. Trump, İran’ın parasını ve Hürmüz Boğazı’nı aldıklarını savunarak “İran ile anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geçti.” değerlendirmesinde bulundu.
Orta Doğu’da çatışmaların devam etmesi ABD ile İran arasında anlaşma sağlanabileceğine ilişkin iyimserliğin azalmasıyla dün yüzde 3,3 artarak 95,8 dolara çıkan ocak vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde 95,5 dolar seviyelerinde dengelendi.
Bu gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, Fed’in yıllardır enflasyon hedefinden uzak olduğuna işaret ederek, enflasyonu düşürmek için kısıtlayıcı bir para politikasına geçilmesi gerektiğini vurguladı.
Hammack, Fed’in faiz artışlarının daha küçük ve istikrarlı olmasının ekonomi üzerinde daha az sarsıcı etki yapacağını belirtti. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de enflasyonun hedefin oldukça üzerinde seyrettiğini ifade ederek, Fed’in politika seçeneklerini tartışması için önünde geniş bir alan bulunduğunu kaydetti.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, yapay zeka nedeniyle iş gücü piyasasında yaşanabilecek aksaklıklar riskine hazırlıklı olunması gerektiğini söyledi. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly de yapay zekanın körüklediği fiyat baskıları konusunda şüphe bulunmadığını ancak enflasyonun temel itici gücünün yapay zeka olmadığını ifade etti.
Fed’in enflasyonu düşürmeye odaklanması gerektiğini belirten Daly, ne zaman ve ne kadar sıkılaştırmaya gidileceğine ise şu an karar vermeleri gerekmediğini dile getirdi.
ABD’de açıklanan enflasyon verisinin beklentilerin üzerinde gelmesi, artan enerji maliyetleri ve Fed üyelerinin şahin açıklamalarıyla faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentisi doları ve tahvil getirilerini desteklerken altın üzerindeki baskıyı artırıyor.
Söz konusu gelişmeyle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,10 seviyesinin üzerine çıktı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi böylece haftalık bazda 25 baz puandan fazla arttı. Dün 103,24’le 19 ayın en yüksek seviyesini gören dolar endeksi daha sonra 103,1 seviyelerinde dengelendi.
Dün 3 bin 852,6 dolarla 1 yılın en düşük seviyesini gören ve günü yüzde 6,8 azalışla 3 bin 875,5 dolardan tamamlayan altının onsu bugün gelen tepki alımlarıyla yüzde 1 artışla 3 bin 915 dolardan işlem görüyor. Öte yandan Fed, 26-27 Ekim 2027’de yapılacak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında, geniş kapsamlı para politikası stratejisi konularının tartışılacağını ve politika kararı açıklanmayacağını bildirdi.
Bu arada Uluslararası Para Fonu (IMF) Sözcüsü Julie Kozack, ABD’de enflasyonun yüzde 2 hedefine 2028’in ortasında gerileyeceğini tahmin ettiklerini bildirdi.
New York borsası negatif seyretti
New York borsası, Nvidia’ya ilişkin gelişmelerin etkisiyle dün negatif seyretti.
Makroekonomik veri tarafında ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 7 Kasım’da sona eren haftada 200 bine yükselerek piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. ABD federal hükümetinin bütçe açığı, 2027 mali yılının ilk ayı olan ekimde, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 42,1 artarak 404,1 milyar dolara yükseldi.
ABD’de ikinci el konut satışları, ekimde aylık bazda yüzde 5,5 azalarak Ağustos 2010’dan bu yana en düşük seviyesine indi. Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi, yüzde 0,36, S&P 500 endeksi yüzde 0,35 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,39 değer kaybetti.
ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne karışık başladı.
Avrupa borsaları İtalya hariç pozitif seyretti
Avrupa borsalarında şirketlerin açıkladığı güçlü bilançoların etkisiyle dün alış ağırlıklı bir seyir izlendi.
Almanya Merkez Bankası (Bundesbank), finansal istikrara yönelik risklerin yüksekliğini koruduğunu bildirerek ülkedeki bankalar için artan tehditlere karşı uyarıda bulundu.
Diğer taraftan İngiltere’de 3. çeyrekte Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) önceki çeyreğe göre yüzde 0,7 arttı ve 2024’ün 1. çeyreğinden bu yana en hızlı artışını kaydetti. İngiltere’de 3. çeyreğe ilişkin GSYH yıllık bazda yüzde 1,9 artarak beklentileri karşıladı.
İngiltere ekonomisinin üçüncü çeyrek büyümesinde yapay zeka ve tüketici harcamaları etkili oldu.
Söz konusu veri İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) faiz artırımına gideceğine yönelik beklentilerin canlanmasına neden oldu.
Öte yandan Trump’ın İran ile anlaşmaya ihtiyacının olmadığını söylemesinin ardından Avrupa’da doğal gaz fiyatları yüzde 7,5 artarak 93,7 avroya, İngiltere’de 2 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,9774’le Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,41, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,34 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,25 değer kazanırken, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 0,27 değer kaybetti.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne negatif başladı.
Asya borsaları karışık seyrediyor
Söz konusu gelişmelerle Asya borsalarında karışık bir seyir izleniyor. Nvidia’nın yönetimindeki değişikliğin şirketle iş ilişkisi bulunan Asyalı şirketleri nasıl etkileyebileceğine yönelik belirsizliklerle bölge piyasalarında risk iştahı törpülendi.
Dün 160 seviyesini test eden dolar/yen paritesi bugün 159 seviyesinde dengelendi.
Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama’nın döviz piyasalarında tek yönlü ve hızlı hareketler görüldüğüne dair açıklamaları Japon yetkililerin yene müdahale edebileceğine yönelik tahminlerin güç kazanmasına neden oldu.
Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 yükselirken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi de yüzde 0,9 geriledi.
Borsa günü yükselişle tamamladı
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,24 değer kazanarak 11.811,19 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,28 değer kaybetti.
Dolar/TL dün günü yatay seyirle 50,2553’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 50,3680’den işlem görüyor.
Yılın dördüncü Enflasyon Raporu’nun tanıtımı dün yapıldı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5 olarak yukarı yönlü güncellediklerini belirterek, “Enflasyonun 2027 yıl sonunda ara hedeflerimiz olan yüzde 21’e, 2028 yıl sonunda yüzde 13,5’e, 2029 yıl sonunda yüzde 9’a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz.” dedi.
Analistler, bugün yurt içinde piyasa katılımcıları anketi ve cari işlemler dengesinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde dış ticaret dengesi ve büyüme ile ABD’de Üretici Fiyat Endeksinin (ÜFE) takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.900 ve 12.000 puanın direnç, 11.700 ve 11.600 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.
AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının eylülde 2 milyar 393,8 milyon dolar fazla vereceği tahmininde bulundu. Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 45 milyar 317 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler ve gelişmeler şöyle:
10.00 Türkiye, kasım ayı piyasa katılımcıları anketi
10.00 Türkiye, eylül ayı cari işlemler dengesi
13.00 Avro Bölgesi, eylül ayı dış ticaret dengesi
13.00 Avro Bölgesi, 3. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH)
16.30 ABD, ekim ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
