İSTANBUL (AA) – Resmi Kyodo ajansının haberine göre, Japonya Dışişleri Bakanı İvaya Takeşi, düzenlediği basın toplantısında, Japonya’nın söz konusu toplantıya gözlemci statüsüyle katılması yönünde talepler aldıklarını duyurdu.
İvaya, talepleri değerlendirdikten sonra nükleer silahların tüm dünyada imha edilmesi ve yenilerinin yasaklanmasını amaçlayan TPNW’nin nükleer caydırıcılık prensibiyle “uyumlu olmadığını” belirterek, BM’nin New York’ta düzenleyeceği toplantıya katılmayacaklarını söyledi.
ABD-Japonya ittifakının sağladığı nükleer caydırıcılığın “önemli olduğunu” vurgulayan İvaya, şu ifadeleri kullandı:
“(Nükleer caydırıcılık) İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden bu yana en karmaşık ve ağır güvenlik sorunlarının olduğu ortamda bulunduğumuz göz önüne alındığında, ulusumuzu savunmak için elzem.”
İvaya, “halihazırda devam eden nükleer silahlanma yarışı gerçeğiyle” yüzleşilmesi gerektiğinin altını çizerek, toplantıya katılmanın Japonya’nın güvenliği konusunda “yanlış bir mesaj gönderebileceğini ve problem oluşturabileceğini” aktardı.
Nükleer silah sahibi hiçbir devletin TPNW’ye taraf olmadığını kaydeden İvaya, buna karşın nükleer karşıtı tutum açısından Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’na (NPT) daha fazla ülkenin itibar ettiğini söyledi.
İvaya, “Nükleer silah sahibi devletlerin katılımı olmadan nükleer silahsızlanmayı ilerletmek zor. Hem nükleer silah sahibi hem de nükleer silah sahibi olmayan devletlerin geniş katılım gösterdiği NPT kapsamında, uluslararası nükleer silahsızlanmayı ilerletmenin arzu edilir olmaya devam ettiğine inanıyorum.” değerlendirmesinde bulundu.
2024 Nobel Barış Ödülü’nü kazanan kuruluş Nihon Hidankyo’dan karara tepki
“Dünyanın nükleer silahlardan arındırılmasına” yönelik çalışmalarından dolayı 2024 Nobel Barış Ödülü’ne layık görülen Japon kuruluş Nihon Hidankyo, İvaya’nın açıklamalarına tepki gösterdi.
Kuruluş temsilcisi Tanaka Terumi, devlet televizyonu NHK’ya yaptığı açıklamada, Japon hükümeti için “doğru kararın” konferansa katılmak olacağını bildirdi.
Ülkesinin “nükleer silahlara” karşı duruşunu göstermesi açısından bunun “iyi bir fırsat” olacağını savunan Tanaka, “Katılmama kararından dolayı hayal kırıklığına uğradım. Japon hükümetinin imzacı ülke olarak katılacağını umuyorum ve bunun gerçekleşmesi için ısrar etmeye devam edeceğim.” ifadesini kullandı.
Japonya, TPNW’ye taraf değil
Nükleer silahların tüm dünyada imha edilmesi ve yenilerinin yasaklanmasını amaçlayan Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması, 7 Temmuz 2017’de 193 üyeli BM Genel Kurulu’nda 122 ülkenin onayıyla kabul edilmişti.
Antlaşmanın yürürlüğe girmesi için 50 ülke tarafından onaylanması gerekirken, Honduras, 24 Ocak 2020’de anlaşmayı onaylayan 50’nci ülke olmuştu.
BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, Ocak 2021’de, nükleer silahları yasaklayan ilk uluslararası antlaşmanın yürürlüğe girdiğini belirtmişti.
Japonya, Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması’na taraf değil.
Muhabir: İbrahim Hamdi Hacıcaferoğlu
