İSTANBUL (AA) – Bireylerin emeklilik dönemlerinde refah seviyelerinin düşmemesini hedefleyen, aynı zamanda yurt içinde uzun vadeli tasarruf seviyesini yükselterek yarattığı fonlarla ülke ekonomisine katkı sağlayan BES, Türkiye’de 27 Ekim 2003’te başlayarak 23. yılını doldurmak üzere emin adımlarla ilerliyor.
BES’ten emekli sayısı 460 bini aştı
AA muhabirinin Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerinden derlediği bilgilere göre, mart sonu itibarıyla BES’teki katılımcı sayısı 10 milyon 220 bin 358 oldu. Bu dönemde katılımcıların fon tutarı ile devlet katkısı fon tutarının toplam büyüklüğü 2 trilyon 210 milyar 478,2 milyon lira olarak gerçekleşti.
Aynı dönemde OKS tarafında katılımcı sayısı 7 milyon 712 bin 518 olurken, çalışan ile devlet katkısı fon tutarının toplamıyla hesaplanan toplam fon büyüklüğü 139 milyar 61,1 milyon lira olarak kaydedildi.
Böylece, mart sonu itibarıyla BES ve OKS’deki toplam katılımcı sayısı 17 milyon 932 bin 876 olurken, devlet katkısı ile katılımcı fon tutarlarının toplam büyüklüğü 2 trilyon 349 milyar 539,3 milyon liraya ulaştı.
Bu dönemde 18 yaş altı katılımcıların devlet katkısı dahil fon büyüklüğü 95 milyar 559,7 milyon lirayı bulurken, sistemde 1 milyon 678 bin 467 çocuk yer aldı. BES’ten emekli olan kişi sayısı ise 461 bin 407’ye ulaştı.
Fon büyüklüğündeki artış 3 ayda 187 milyar liraya yaklaştı
Geçen yılı BES, OKS ve iki sistemdeki devlet katkıları toplamda 2 trilyon 163 milyar 164,7 milyon lira fon büyüklüğüyle, havuzdaki toplam katılımcı sayısı ise 17 milyon 935 bin 495 ile kapatmıştı.
Yılın ilk çeyreği itibarıyla BES havuzunda katılımcıların fon tutarında, devlet katkısı fon tutarları da dikkate alındığında 186 milyar 374,6 milyon liralık ve yüzde 8,6’lık artış görüldü.
Aynı dönemde BES ve OKS’de toplam katılımcı sayısı ise geçen yılın sonuna göre 2 bin 619 azalış kaydetti. Öte yandan, 18 yaş altı BES katılımcı sayısında 37 bin 485, BES’ten emekli olan kişi sayısında 28 bin 614 artış görüldü.
Martta aylık bazda toplam katılımcı sayısı arttı
Sistemin son bir aylık performansı incelendiğinde, toplam katılımcı sayısında artış görüldü. Mart sonu itibarıyla BES ve OKS’deki katılımcı sayısı şubat sonuna göre 4 bin 607 yükseldi.
Öte yandan, aynı dönemde BES havuzunda toplam fon büyüklüğü azalış kaydetti. Şubat sonunda 2 trilyon 508 milyar 611,2 milyon lirayı bulan fon tutarı, martta 159 milyar 71,9 milyon lira azaldı.
Bu düşüşte, söz konusu dönemde Orta Doğu’daki savaş ortamının etkisiyle kıymetli madenler ve küresel pay piyasalarında görülen satışların etkili olduğu değerlendiriliyor.
Altının ons fiyatı, bu gerilimlerden kaynaklı olarak martta aylık bazda yüzde 11,3 gerileyerek 2008 Küresel Finansal Krizi’nden bu yana en sert aylık değer kaybını yaşamıştı.
Bu dönemde altının onsu 4 bin 99,52 dolara kadar inerek Kasım 2025’ten bu yana en düşük seviyeyi de görmüştü.
Bununla birlikte, gümüşün ons fiyatında da ciddi kayıp görülmüştü. Gümüşün onsu mart ayını aylık yüzde 19,9 düşüşle 75,1 dolardan tamamlamıştı.
“Aksi bir durum olmadıkça BES’in büyüme eğilimi devam edecektir”
BES’in çeyreklik ve aylık performansı ile sistemdeki katılımcı sayılarına ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulunan bireysel emeklilik uzmanı Zeynep Candan Aktaş, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın küresel hisse senedi piyasaları ile kıymetli maden piyasalarında satışlara yol açtığını aktardı.
Aktaş, altının ons bazında 5 bin 200 dolar seviyelerinden 4 bin dolar bandına gerilediğini, gümüşün onsunun da 93 dolar civarından 63 dolar düzeyine kadar düştüğünü belirterek, “Bunun sisteme yansıması BES havuzundaki kıymetli maden ve hisse senedi fonlarının değer kaybetmesi şeklindeydi. Piyasalar tekrar toparlanıyor, katılımcı sayısı artıyor, fakat henüz eski zirveler geçilmedi.” diye konuştu.
Mart ayında toplam katılımcı sayısındaki aylık artışa işaret eden Aktaş, toplumda BES’e yönelik bilinirlik arttıkça hem gönüllü tarafta hem de OKS’de katılımın artış gösterdiğini söyledi.
Aktaş, katılımcıların fonlarını daha doğru yönetmeyi öğrendiğini söyleyerek, “Bu durum, katılımcıların ortalama getirilerinin artmasına, sistemin büyümesine katkı sağlıyor. Çok aksi bir durum olmadıkça BES’in büyüme eğilimi devam edecektir.” dedi.
Yılın ilk çeyreğinde fon büyüklüğünde görülen artışa ilişkin olarak ise Aktaş, “BES’te katılımcılar yılın ilk ve son 3 ayında sisteme maksimum seviyeden ek katkı payı yatırmaya çalışıyorlar. Özellikle emeklilik hakkı yaklaşan veya emeklilik hakkını kullanacak olanlar hem biten hem de yeni başlayan yılın katkı paylarını maksimumdan yatırarak devlet katkılarına en üst seviyeden hak kazanmaya çalışıyorlar. BES havuzundaki hızlı büyümede bu eğilimin etkisi çok güçlü.” şeklinde konuştu.
Muhabir: Bahar Yakar
