BRÜKSEL (AA) – Rutte, NATO Ankara Zirvesi’nin ikinci gününde, devlet ve hükümet başkanlarını “Kuzey Atlantik Konseyi Toplantısı”nda bir araya getirecek ana oturumun öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, Türkiye Hükümeti’ne ve Ankara sakinlerine teşekkür ederek, “Bunu gerçekten takdir ediyoruz. Bu önemli bir zirve. Sizler çok nazik ev sahiplerisiniz.” dedi.
Rutte, geçen sene yapılan Lahey Zirvesi’nin tamamen planlama ve hedef belirlemeyle ilgili olduğunu, Ankara Zirvesi’nin ise uygulama ve bu hedefleri gerçekleştirmekle ilgili olduğunu vurguladı.
İttifak genelinde harcama kapasitesinin, savunma sanayisi yatırımlarının arttığına işaret eden Rutte, Zirve’nin ilk günüyle ilgili, “Dün büyük bir başarıydı. Büyük bir çıkış yapıldı, çok sayıda yeni sözleşme, çok sayıda yeni taahhüt açıklandı.” diye konuştu.
ABD açısından bakıldığında müttefikler arasında savunma harcamalarını daha dengeli hale getirme hedefinin gerçekleştiğini belirten Rutte, şunları kaydetti:
“Yüzde 5 hedefi doğrultusunda bu yıl zaten yüzde 4’e ulaştık ki, bu gerçekten olağanüstü bir gelişmedir. Bu elbette yalnızca Başkan Donald Trump sayesinde olmadı. Rusya’dan kaynaklanan tehdit de bunun önemli nedenlerinden biridir. Ancak dürüst olmak gerekirse, Başkan Trump’ın Avrupa’daki müttefikleri ve Kanada’yı bunu yapmaları yönünde teşvik etmesi gerçekten yardımcı oldu ve bunun sonuçları görülüyor.”
“Sonuç olarak çok daha güçlü bir NATO ve daha güçlü bir NATO’nun içinde çok daha güçlü bir Avrupa ortaya çıkıyor.” diyen Genel Sekreter, bugünkü oturumla ilgili beklentilerini şöyle dile getirdi:
“Bugün müttefiklerin iki konuyu açıkça teyit etmelerini bekliyorum. Birincisi, İran’ın hiçbir zaman nükleer silah kapasitesine sahip olmaması gerektiğidir. İkincisi ise seyrüsefer özgürlüğü ilkesidir. Hürmüz Boğazı’nın yeniden tamamen açık olması stratejik açıdan son derece önemlidir. Bu, 32 müttefikin tamamı için hayati öneme sahiptir.”
Rutte, sonuç bildirisinde Rusya’ya dair yer alacak ifadeye ilişkin, “Bugün de müttefiklerin ortak şekilde Rusya’nın NATO topraklarına yönelik uzun vadeli tehdit olduğunu kabul etmelerini bekliyorum. Rusya’nın uzun vadeli tehdit olduğunun açıkça kayda geçirilmesini bekliyorum.” diye konuştu.
Rutte, ABD’nin İran’a yönelik son saldırılarıyla ilgili bir soruya, “Bence bu kesinlikle gerekliydi. Çünkü bir ateşkes yürürlükteyken İran’ın esasen bu ateşkesi ihlal ettiğini görüyoruz. Dün gemilere yönelik saldırılarda neler yaşandığını gördük. Bu nedenle ABD’nin güçlü ve kararlı bir şekilde karşılık vermesi son derece önemlidir.” yanıtını verdi.
ABD’nin NATO’ya bağlılığı
Rutte, Trump’ın “ABD askerlerini Avrupa’dan çekebileceği ve Grönland’ı yeniden kontrol altına almak istediği” yönündeki söylemleriyle ilgili değerlendirmesinin sorulması üzerine, şunları söyledi:
“Kendisi, ABD’nin NATO’ya bağlılığı konusunda tamamen kararlıdır. Bu konuda hiçbir şüphem yok. Ancak geçmişte olduğu gibi bugün de belli ölçüde bir beklenti vardı ve hala var. Buna rağmen ABD’nin NATO’ya bağlılığı kesindir. Çünkü NATO, ABD’nin kendi çıkarları açısından da gereklidir. Örneğin Rusya’nın nükleer denizaltılarının ABD kıyılarına ulaşmasını önlemek için NATO büyük önem taşımaktadır. Amerika’nın güvenliğini sürdürebilmesi için Atlantik’i, Avrupa’yı ve Arktik bölgesini güvence altına alması gerekir. Bu nedenle ABD’nin NATO’ya bağlılığı tamdır. Şimdi ise iyi haber şu ve bugünün en büyük kazanımı da budur. Bu durum (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin açısından bir kayıp, Başkan Trump açısından ise bir kazançtır. Çünkü Avrupalılar ve Kanadalılar tam da kendisinin uzun süredir talep ettiği şeyi yapıyorlar.”
Ukrayna’ya destek
Rutte, Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesinin son derece önemli olduğuna dikkati çekerek, “Bugün müttefiklerin yeniden çok yıllı taahhütlerde bulunmasını bekliyorum. Tam olarak nelerin açıklanacağını göreceğiz ancak beklentim Ukrayna’yı desteklemeyi sürdürmeye yönelik güçlü bir taahhütle buradan ayrılacağımız yönündedir.” diye konuştu.
Rusya’ya mesajı
Rutte, Putin’e ne tür bir mesaj vermek istediğinin sorulması üzerine, “Avrupa’da, Kanada’da ve Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan 1 milyar insanın oluşturduğu bu ittifak, topraklarımızın her bir santimini savunacaktır. NATO’yu yenemezsiniz. Biz savunma amaçlı bir ittifakız. Hiç kimseye saldırmayacağız. Biz yalnızca yaşam tarzımızı, demokrasimizi, demokrasilerimizi ve topraklarımızı savunacağız. Bu yüzden bizimle uğraşmayın. Bizimle oynamaya kalkmayın.” ifadelerini kullandı.
NATO Ankara Zirvesi
Türkiye’nin ev sahipliğinde dün başlayan NATO Ankara Zirvesi’ne 32 üye ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik’teki bazı NATO ortaklarının liderleri ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy gibi çeşitli davetliler katılıyor.
36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ilk gününe, NATO Savunma Sanayi Forumu damga vurdu.
Forumun açılışında konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın yeni projelerini duyururken, forumda, NATO’nun “Uzay ve Gözetleme”, “Taarruz Kabiliyetleri” ve “Entegre Hava ve Füze Savunması” alanlarındaki yeni projelerine taraf olan ülke ve şirketlerle toplu imza töreni de yapıldı.
Forumda ayrıca, Ukrayna Devlet Başkanı Volodomir Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de konuşma yaptı.
Zirveye katılacak liderlerin Ankara’ya varması dün gün boyu devam ederken, liderler bugün de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Devlet ve Hükümet Başkanları Zirve toplantısına katılacak.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yoğun temasları
Zirveye katılmak için dün Ankara’ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, öncesinde Türkiye’ye resmi ziyarette bulundu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde baş başa görüşmelerinin ardından heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.
Ardından düzenlenen ortak basın toplantısında bir soru üzerine Trump, Türkiye’ye yönelik ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımlarını kaldırabilecekleri mesajını verdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan da F-35 konusunda Liderler Zirvesi’nden hayırlı bir karar çıkacağına inandığını vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, gün içinde, NATO Ankara Zirvesi kapsamında Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Kanada Başbakanı Mark Carney ile de bir araya geldi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan ayrıca, zirveye katılan liderler ve eşleri onuruna, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde akşam yemeği verdi.
Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nin kış bahçesinde de resepsiyona ev sahipliği yaptı. Resepsiyona, NATO üyesi ülkelerin yanı sıra AP4 (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore) ülkeleri ile davetli devlet ve hükümet başkanları katıldı.
Muhabir: Selen Valente Rasquinho
