İSTANBUL (AA) – Şirketlerin yaptığı yapay zeka yatırımlarının karşılık bulabileceğine yönelik tahminler ve ABD ile İran arasındaki gerilimin diplomatik yollarla hafifleyebileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesi küresel piyasaları destekliyor.
Teknoloji ve yarı iletken şirketlerinin yeni ürünlerini piyasaya sürmeye devam etmesi bu ürünlere talebin devam edeceğine dair öngörüleri güçlendirdi. Bu gelişme söz konusu şirketlerin hisselerinin yükselmesini sağladı.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York’a gelmesi beklenen İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olduğunu belirtmesi jeopolitik tansiyonun düşebileceğine ilişkin umutları artırdı.
Diğer taraftan Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında yapılacak görüşmeden yapıcı sonuçların çıkabileceğine yönelik iyimserlik de küresel piyasalardaki risk iştahını destekliyor.
Bu arada ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yapay zeka geliştiricilerinin faaliyetlerinin sonuçlarından sorumlu olması gerektiğini belirterek, federal hükümetin bu şirketlere hukuki sorumluluk koruması sağlamayacağını söyledi.
Bessent, son dönemde Çinli yetkililerle gümrük vergileri, ekonomi ve yapay zeka konularını görüştüğünü ifade etti.
İran’la çatışmanın ne kadar süreceği konusunda bir tahminde bulunamayacağını belirten Bessent, “23 Eylül’de bütün İran hava yolu şirketlerinin dünya genelindeki faaliyetleri durdurulacak.” dedi.
Bessent, faiz oranlarının İran’la çatışmaların sona ermesinin ardından düşmesini beklediğini kaydetti.
Suudi Arabistan’ın Basra Körfezi’ndeki petrol yüklemelerinin hafta sonu keskin bir artış gösterdiğine dair haberler de enerji maliyetlerinden kaynaklı enflasyonist baskıların azalabileceğine dair umutları artırdı.
Bu gelişmelerle dün yüzde 3,4 azalışla 100,3 dolara kadar gerileyen vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde 101 dolar seviyelerinin üzerinde dengelendi. Petrol fiyatlarında görülen gerilemenin etkisiyle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan azalışla yüzde 4,92’ye indi.
Tahvil faizlerindeki gerileme, riskli varlıklara yönelik iştahı destekledi.
Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, merkez bankasının tekrarlanan ve kalıcı hale gelen arz şoklarını görmezden gelemeyeceğini ve ekonomik sıkıntılara yol açabilecek bir yanıt vermek zorunda olduğunu vurguladı.
St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem de kalıcı talep ve tekrarlayan arz kaynaklı etkenlerin enflasyon risklerinin yüksek seyretmesine katkıda bulunmaya devam ettiğini belirterek, enflasyonun yüzde 2’lik hedefe ulaşması için ilave faiz artırımlarının gerekebileceğini kaydetti.
Söz konusu açıklamaların faiz oranlarının uzun süre yüksek seviyelerde kalabileceği beklentisini güçlendirmesinden dolayı altının onsu önceki kapanışın hemen altında 4 bin 342 dolardan işlem görüyor.
Dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 100,3 seviyesinde seyrediyor. Yatırımcıların riskli varlıklara yönelmesiyle dün 87 bin 370 dolarla sekiz ayın en yüksek seviyesini gören bitcoin, yeni günde önceki kapanışın yüzde 1,7 altında 85 bin 474 dolar seviyesinde seyrediyor.
New York borsası yükselişle kapandı
New York borsası, petrol fiyatları ve tahvil getirilerindeki gerileme ile yapay zeka hisselerindeki yükselişin etkisiyle haftanın ilk işlem gününü yükselişle tamamladı.
Çip şirketlerinin hisseleri yükselirken, Intel’in hisseleri yüzde 12,1, Advanced Micro Devices’ın (AMD) hisseleri yaklaşık yüzde 10 ve Micron Technology’nin hisseleri yüzde 2,8 değer kazandı. AMD’nin piyasa değeri 1 trilyon dolara ulaştı.
Meta’nın hisseleri de yüzde 11,4 arttı.
Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,71, S&P 500 endeksi yüzde 1,49 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,26 yükseldi. Nasdaq endeksi 27.183,93 puanla tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü.
ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.
Avrupa borsaları diplomasi iyimserliğiyle pozitif seyretti
Avrupa borsaları, jeopolitik risklerin azalacağı beklentisiyle dün pozitif seyretti. Özellikle teknoloji hisselerindeki yükselişler Avrupa borsalarındaki alış ağırlıklı seyirde etkili oldu.
Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) raporunda, Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle artan enerji maliyetlerinin etkisiyle ülkede enflasyonun bir süre daha yüksek kalacağı bildirildi.
Söz konusu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,75, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,92, İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 1,6 ve Almanya’da DAX 40 endeksi ise yüzde 1,07 değer kazandı.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.
Asya borsaları pozitif seyrediyor
New York borsasındaki pozitif seyir yeni günde Asya piyasalarına da taşındı. Teknoloji hisselerindeki yükselişler bölgede risk iştahının artmasında etkili oldu.
SK Hynix yüzde 0,3, Samsung Electronics’in hisseleri yüzde 2, Alibaba’nın hisseleri yüzde 2,9, Baidu’nun hisseleri yüzde 1,8, Tencent’in hisseleri yüzde 6,6 arttı.
Öte yandan Çin’de ülkeyi yöneten Çin Komünist Partisi (ÇKP) parti teşkilatlanması ve ideoloji ile bağlantılı konuları ele alacağı 5. oturumunu 26-29 Ekim’de başkent Pekin’de yapacak.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,4 yükseldi.
Borsa günü yükselişle tamamladı
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,40 değer kazanarak 13.337,69 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,5 arttı.
Dolar/TL dün günü yüzde 0,1 artışla 48,7960’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,8170’ten işlem görüyor.
Öte yandan Borsa İstanbul’un bu yılın dördüncü çeyreği için açıkladığı dönemsel revizyonlar kapsamında, BIST 30’da bir, BIST 50’de 6, BIST 100’de ise 27 şirket endeks dışı kaldı.
Analistler, bugün yurt içinde tüketici güven endeksi ile finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde tüketici güven endeksi ve ABD’de Richmond Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.500 ve 13.600 puanın direnç, 13.200 ve 13.100 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler ve gelişmeler şöyle:
10.00 Türkiye, eylül ayı tüketici güven endeksi
14.00 Avro Bölgesi’nde ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması
14.30 Türkiye, temmuz ayı finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri
17.00 Avro Bölgesi, eylül ayı tüketici güven endeksi
17.00 ABD, eylül ayı Richmond Fed imalat sanayi endeksi
Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu
