İSTANBUL (AA) – Anadolu Ajansının “Asırlık Mektepler” dosyasının bu bölümünde, hanedan mensuplarının yaşadığı köşklerden şehit çocuklarının eğitim gördüğü yuva-okula, oradan da mesleki eğitime uzanan 142 yıllık geçmişiyle Zincirlikuyu İSOV Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinin hikayesi ele alındı.
Bugün İstanbul’un en yoğun noktalarından Zincirlikuyu’da yaklaşık 40 dönümlük alana yayılan kampüsün geçmişi, Sultan Abdülaziz’in oğlu Veliaht Yusuf İzzettin Efendi’ye uzanıyor.
Yusuf İzzettin Efendi için 1884’te dönemin tanınmış mimarlarından Sarkis Balyan’a yaptırılan yerleşkede Mabeyin, Harem ve Bendegan olmak üzere üç köşk inşa edildi.
Bir kuyunun çevresinde konumlandırılan köşklere havuzlar ve sera eşlik ederken geniş bahçe, Akdeniz iklimine özgü ağaçlarla donatıldı. Yusuf İzzettin Efendi’nin uzun yıllar yazlık olarak kullandığı Zincirlikuyu’daki yerleşke, İkinci Meşrutiyet’in ardından hayatının son dönemlerini geçirdiği yerlerden biri haline geldi.
Veliahtın 1916’da hayatını kaybetmesinin ardından ailesi, saltanatın kaldırılmasına kadar burada yaşamayı sürdürdü.
Köşkler şehit çocuklarının yuvasına dönüştü
Cumhuriyet’in ilanıyla Zincirlikuyu’daki yerleşkenin yaklaşık 40 yıllık hanedan dönemi sona ererken köşkler bu kez savaşlarda babalarını kaybeden çocukları ağırlamaya başladı.
Balkan, Birinci Dünya ve Çanakkale savaşlarında şehit düşen askerlerin çocukları için 1923’te “Darüleytam” adı altında yuva-okula dönüştürülen yerleşkede ilkokul seviyesinde eğitim verildi.
Bir dönem Yusuf İzzettin Efendi ve ailesinin kullandığı yapılar, böylece Cumhuriyet’in ilk yıllarında şehit çocuklarının eğitim gördüğü ve barındığı mekanlara dönüştü.
Yusuf İzzettin Efendi’nin ailesiyle yaşadığı Harem Köşkü de ilerleyen yıllarda yatılı öğrencilerin kaldığı yatakhane olarak kullanıldı.
Kurum daha sonra Hürriyet-i Ebediye İlkokulu adını alırken bu okulun 1938-1939 eğitim öğretim yılında Mecidiyeköy’e taşınmasıyla Zincirlikuyu’daki yerleşkede yeni bir dönem başladı.
Mesleki eğitimin merkezi haline geldi
Şehit çocuklarına yuva olan tarihi kampüs, 1939-1940 eğitim öğretim yılında Yapı Usta Okulu’nun açılmasıyla mesleki eğitimin merkezi haline geldi.
Yapı ve inşaat alanında meslek insanları yetiştirmeye başlayan okulun 40 dönümlük yerleşkesine ihtiyaçlar doğrultusunda yeni derslik ve atölye binaları eklendi.
Kurum, yıllar içerisinde Yapı Enstitüsü, Yapı Sanat Enstitüsü ve İstanbul Yapı Meslek Lisesi isimlerini alırken mesleki eğitimdeki temel çizgisini korudu. 1970’te Teknik Lise, 1989’da ise Anadolu Teknik Lisesi okul bünyesine katıldı.
İstanbul Valiliği ile İstanbul Sanayi Odası Vakfı arasında 2000’de imzalanan protokolün ardından kurum İSOV İnşaat Anadolu Teknik, İnşaat Anadolu Meslek, İnşaat Teknik ve Yapı Meslek Lisesi adını aldı.
2009’da İSOV Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi olan okulun adı, 2014’te Zincirlikuyu İSOV Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi olarak değiştirildi.
Yaklaşık bir buçuk asır önce Yusuf İzzettin Efendi için yapılan üç köşk, bugün de okul kampüsünün önemli parçaları arasında bulunuyor.
Tarihi yapılardan Mabeyin Köşkü idari hizmet binası olarak kullanılırken yapıda toplantı salonu ve idari odalar yer alıyor.
Yerleşkedeki diğer tarihi yapılardan Bendegan Köşkü, geçmişte burada çalışan hizmetli ve görevlilerin kullandığı mekanlardan biri oldu. Tarihi yapının yeniden ayağa kaldırılmasına yönelik restorasyon çalışmaları sürdürülüyor.
Mesleki eğitime geçilmesinin ardından 1950’li yıllarda yapılan ve tescilli olan yapılar ise bugün okulun derslik ve atölyeleri olarak kullanılmaya devam ediyor. Böylece kampüste 19. yüzyılın köşkleriyle mesleki eğitim için sonraki yıllarda yapılan atölyeler aynı yerleşke içerisinde varlığını sürdürüyor.
Yapı Usta Okulu’nun mesleki eğitim misyonu devam ediyor
Zincirlikuyu İSOV Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürü Arkın Polat, AA muhabirine yaptığı açıklamada, okulun 1939’da Yapı Usta Okulu olarak başlayan mesleki eğitim misyonunun bugüne kadar korunduğuna dikkati çekti.
Polat, “Okulumuzda inşaat teknolojileri, tesisat ve iklimlendirme, harita ve tapu olmak üzere üç alanda eğitim veriyoruz. Baktığınızda ilk 1939’da kuruluşu neyse günümüze kadar aynı misyonla gelmiş.” dedi.
Meslekteki 30 yılın 26’sının idarecilikle geçtiğini ve 5 yıldır bu okulda görev yaptığını belirten Polat, okulun mesleki eğitimdeki misyonunun kendilerine gurur verdiğini dile getirdi.
Polat, “Geleceğe katkıda bulunmak, öğrencilerimizi mesleki eğitime hem başlatmak hem ülkemizin yetişmiş sanayi gücünü, kapasitesini artırmak, öğrencilerimizin de mezuniyetten sonra alanda istihdam edilmesi bizlere çok büyük mutluluk veriyor.” diye konuştu.
Her yıl yaklaşık 250 öğrencinin okuldan mezun olduğunu aktaran Polat, mezunların aldıkları mesleki eğitim sayesinde sektörün farklı alanlarında çalışmaya başladığını ifade etti.
Polat, “Sektörde çok güzel yerlere geliyorlar. Mezuniyetten sonra alanında istihdam oluyorlar. Bu da bizi mutlu ediyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Muhabir: Gökçe Karaköse, Hamdi Dindirek
