BRÜKSEL (AA) – Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı (SACEUR) Alexus Grynkewich’in Varşova’da kamuoyuyla paylaştığı “zafer teorisi”, ittifakın herhangi bir saldırıyı “engelleme, etkisini kırma ve sona ermemesi durumunda saldırıyı düzenleyen kuvvetleri etkisiz hale getirmeye” hazır olduğunu ortaya koydu.
Grynkewich, üç aşamalı plana göre NATO’nun ilk olarak hava, deniz, siber ve uzay kabiliyetleriyle desteklenen kara birlikleriyle olası bir saldırıyı durdurmayı, saldıran güçleri hedef alarak toprak ele geçirmelerini engellemeyi amaçladığını belirtti.
İkinci aşamada sensörler ve otonom sistemler gibi kabiliyetlerle düşman birliklerinin ve ilerleyişinin etkisiz hale getirileceğini kaydeden Grynkewich, son aşamada ise gerekmesi halinde yüksek hassasiyetli mühimmatlar ve insansız sistemler kullanılarak “düşmanın savaşma sisteminin ve bunu destekleyen her şeyin çökertilmesinin” hedeflendiğini ifade etti.
“Amaç, güvence vermek”
NATO’nun en üst düzey askeri yetkilisinin esasen gizli olarak hazırlanan bir “askeri planlamayı” kamuoyuyla paylaşması da planın kendisi kadar dikkati çekti.
Grynkewich, uzun süredir üzerinde çalışılan “zafer teorisinin” neden şimdi kamuoyuyla paylaşmaya karar verildiğini güvenlik ortamıyla ilişkilendirerek “Sabotaj ve kundaklama olayları başta olmak üzere, yaşanan yoğun faaliyetler nedeniyle ittifakımız genelindeki halkların bir miktar tedirgin olduğunu düşünüyorum. Benim yapmak istediğim, ittifakımızın 1 milyar vatandaşına güvence vermek. Bu durumun üstesinden gelebiliriz.” diye konuştu.
NATO üyesi ülkelerin vatandaşlarına güvence vermenin yanı sıra NATO topraklarına saldırmaya kalkışacak kadar “akılsız” davranma ihtimali olanlara da mesaj vermek istediğine işaret eden Grynkewich, “Bize zarar vermeyi düşünen diğer tarafların da bunu bilmesini istiyorum. İttifaka karşı herhangi bir saldırıda bulunmamaları gerektiğini anlamalılar.” ifadelerini kullandı.
İttifakın amacının herhangi bir saldırıyı durdurmak ve karşı tarafın NATO topraklarını ele geçirmesini engellemek olduğunu ifade eden Grynkewich, gerginliği tırmandırmayı hedeflemediklerinin altını çizdi.
“Üstünlüğü korumak”
“Zafer teorisi”ne ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulunan NATO yetkilisi, “SACEUR’un zafer teorisi basit: NATO’nun üstünlüğünü korumak. NATO tamamen savunma odaklı bir ittifaktır. Saldırganlığı caydırmak için sürekli çalışıyoruz ancak bir saldırıya uğramamız halinde üstün gelmemizi sağlamamız gerekiyor.” ifadelerini kullandı
“Güvence verirken hasımları caydırmak”
German Marshall Fund Başkanı’nın Danışmanı ve Kıdemli Uzman Ian Lesser da NATO’nun genel stratejisinin iki unsuru bulunduğunu anımsatarak bunun, caydırıcılık ve güvence vermek olduğunu kaydetti.
SACEUR’ün özellikle güvence verme bağlamında bu teoriyi açıklamanın doğru zaman olduğunu düşündüğünü aktaran Lesser, “Savaşların yürütülmesine ilişkin teknolojide yaşanan gelişmeler, Ukrayna’dan çıkarılan dersler, ABD’nin Avrupa güvenliğine katılımının geleceği ve Avrupa’nın savunma harcamalarını artırması gibi pek çok gelişme yaşanıyor. Tüm bu unsurlar uzun süredir gündemdeydi ancak SACEUR, NATO’nun bu konulara tamamen odaklandığını hem müttefiklere hem de müttefik ülkelerin kamuoylarına daha açık biçimde anlatmanın doğru zamanı olduğunu düşündü.” ifadelerini kullandı.
“Zafer teorisi” unsurlarının NATO planlamalarının uzun zamandır bir parçası olduğuna işaret eden Lesser, yeni olan temel unsurun “ileri savunmaya” yapılan vurgu olduğunu ifade etti.
Lesser, “Yani NATO’yu yalnızca sınırlarında savunmak yerine, bir hasmın toprak ele geçirmesine izin verip daha sonra bu toprakları geri alabileceğimize güvenmekten kaçınmak. Ukrayna’daki savaş, özellikle de şu anda savunmanın sahip olduğu olağanüstü avantaj düşünüldüğünde, bunun ne kadar zor olabileceğini açıkça gösteriyor. Dolayısıyla hiçbir toprağı kaybetmek istemezsiniz. Bu, NATO içinde güvence sağlamak açısından da siyasi olarak önemli bir unsur.” değerlendirmesinde bulundu.
Özellikle Baltık bölgesindeki NATO müttefiklerinin Rusya’yla doğrudan askeri bir çatışma yaşanması ihtimalinden endişe duyduğuna işaret eden Lesser, “Buradaki amaç, geri alınmasının zor olabileceği topraklardan hiçbir şekilde vazgeçmemek.” diye konuştu.
Lesser, SACEUR’un parametrelerin sürekli değiştiği bir dönemde “zafer teorisiyle” verdiği mesajın anlamlı olduğuna dikkati çekerek “Bu açıklama, hasımları caydırmak kadar müttefiklere güvence vermekle de ilgili.” dedi.
Muhabir: Şerife Çetin
