BRÜKSEL (AA) – AB Komisyonu, üye ülkelere yönelik mali kuralların reformunu içeren düzenleme teklifini açıkladı.
Reform ve yatırımlarla kamu borç sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi, kapsayıcı büyümeyi teşvik etmeyi amaçlayan teklife göre, mevcut mali kurallar günün ihtiyaçlarına göre güncellenecek.
Üye ülkeler artan kamu borç seviyelerini düşürecek.
Yüksek kamu borç oranlarının gerçekçi, kademeli ve sürdürülebilir bir şekilde azaltılmasına yardımcı olunacak.
Kamu borcunun düşürülmesinde temel unsur, ulusal orta vadeli mali yapısal planlar olacak. Üye ülkeler, mali hedeflerini, makroekonomik dengesizlikleri ele alacak önlemleri ve öncelikli reformları ile yatırımları en az 4 yıllık bir süre boyunca belirleyen planlar hazırlayacak. Komisyon tarafından değerlendirilecek planlar AB Konseyi tarafından onaylanacak.
Planın kapsadığı dönemin sonunda, kamu borcunun GSYH’ya oranının, o dönemin başına göre daha düşük olması gerekecek.
Bütçe açığı ve kamu borcu için referans değerler olan yüzde 3 ve yüzde 60 değişmeyecek.
Bütçe açığı yüzde 3’ün veya kamu borcu yüzde 60’ının üzerinde olan her ülke için Komisyon ülkeye özgü bir teknik yol haritası yayınlayacak. Bu çalışma, borcun makul bir şekilde aşağı inmesini amaçlayacak.
Kamu borcu ve bütçe açığı sınırların altındaki ülkelere de referans değerlerin altında kalmaları konusunda teknik destek sunulacak.
Borcun sürdürülebilirliğini sağlamak için ortak önlemler uygulanacak.
Yeni kurallar, gerekli reformları ve yatırımları kolaylaştıracak.
Ülkelerin farklı mali durumları ve zorlukları değerlendirmeye alınacak.
AB veya Avro Bölgesi’nde ciddi bir ekonomik gerileme veya istisnai durumlar ortaya çıkması halinde muafiyet maddeleri devreye girecek. Bu durumlarda harcama hedeflerinden sapmalara izin verilecek.
Söz konusu teklifin yürürlüğe girmesi için üye ülkelerin ve Avrupa Parlamentosu’nun (AP) onayı gerekiyor.
AB kurallarına göre, normal şartlarda üye ülkelerin bütçe açıklarının GSYH’lerinin yüzde 3’ünü, kamu borçlarının da GSYH’lerinin yüzde 60’ını geçmemesi gerekiyor. Bu sınır aşıldığında uygulanacak tedbirlerin AB Komisyonu’na bildirilmesi ve etkin mücadelenin yapılması gerekiyor.
Ancak AB üyesi ülkeler, 2020’de Kovid-19 salgını nedeniyle söz konusu kuralları askıya alma kararı almış, bütçe açıkları ve kamu harcamalarını hızla yükseltmişti. Bu uygulama, Rusya-Ukrayna savaşı ve yaşanan enerji kriziyle de devam etmişti.
AB üyesi ülkeler arasında kamu borcunun GSYH’ye oranının en fazla olduğu ülkeler yüzde 171,3 ile Yunanistan, yüzde 144,4 ile İtalya, yüzde 113,9 ile Portekiz, yüzde 113,2 ile İspanya, yüzde 111,6 ile Fransa ve yüzde 105,1 ile Belçika durumunda bulunuyor.
Muhabir: Ata Ufuk Şeker
