KUDÜS (AA) – İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, dün akşam ateşkes ve esir değişimine ilişkin yaptığı konuşmada, bu kapsamda serbest bırakılacak Filistinlilerin ülke dışına çıkarılacağını söylemişti.
Filistinli esirlerden “katiller” diye bahseden Netanyahu, “Katiller Batı Şeria’ya değil, Gazze Şeridi’ne veya ülke dışına gönderilecek.” ifadesini kullanmıştı.
İsrail Adalet Bakanlığının dün sabah yayımladığı listede, ilk grup İsrailli esirlerin serbest bırakılması karşılığında 735 Filistinlinin salıverileceğini ve bunlardan 180’den fazlasının ülke dışına sınır dışı edileceği belirtilmişti.
Esir değişimi ve ateşkes anlaşmasında, Filistinli esirlerin hangi ülkelere sınır dışı edileceğine ilişkin bir madde yer almazken, İsrail Kamu Yayın Kuruluşu KAN da dahil olmak üzere İsrail basını, söz konusu tutukluların Katar veya Mısır gibi başka ülkelere gönderileceğini duyurdu.
Ancak bu ülkelerin hiçbiri şu ana kadar Filistinli esirlerin serbest bırakılmasının ardından sınır dışı edilmeleri durumunda kabullerine ilişkin açıklama yapmadı.
Anlaşmaya göre, Gazzeli tutuklular serbest bırakıldıktan sonra Gazze Şeridi’ne geri dönecek. Bununla beraber İsrail’in listesinde, İsraillileri öldürmekle suçlananların çoğunun ülkeden kalıcı olarak sınır dışı edileceği belirtiliyor.
İsrail’in serbest bırakılacak ve ülke dışına gönderilecek Filistinli esirler listesinde öne çıkan bazı isimler şöyle:
1- Filistinli esirlerin lideri lakabıyla bilinen ve 45 yılı aşkın süredir tutuklu bulunan Nail el-Bergusi
2- Hamas’ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları komutanlarından ve 31 yılı aşkın süredir tutuklu bulunan Osman Bilal
3- Kudüs’te 2015’te düzenlediği silahlı saldırıda 22 İsraillinin ölümüne ve yaralanmasına yol açtığı iddia edilen Bilal Ganım
4- Hamas liderlerinden ve 30 yılı aşkın süredir tutuklu bulunan Abdunnasır İsa
5- Aksa Şehitleri Tugayının liderlerinden Zekeriya Zübeydi
6- Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) yöneticilerinden eski milletvekili Halide Cerrar
İsrail, esirlerin serbest bırakıldıktan sonra ülke dışına sınır dışı edilmesinin, bu esirlerin Batı Şeria’ya geri dönmeleri halinde oluşturabilecekleri “güvenlik risklerini” azaltma kapsamında gerçekleşeceğini iddia ediyor.
Yediot Ahronot gazetesinin haberinde, Tel Aviv’in, İsraillileri öldürmekle suçlanan tutukluları “gelecekte bir güvenlik tehdidi oluşturdukları” gerekçesiyle ülke dışına sınır dışı etme kararı aldığı belirtildi.
İsrail’in Kanal 13 televizyonunun haberinde, İsrail güvenlik kaynaklarına dayanılarak, bu esirlerin sınır dışı edilmesinin, özellikle dış dünya ile koordinasyon sağlama yetenekleri göz önüne alındığında, faaliyetlerine geri dönmelerini engellemeye yetmeyebileceği ileri sürüldü.
Buna karşın, Hamas, Filistin Kurtuluş Örgütüne (FKÖ) bağlı Filistin Esirler Heyeti veya arabulucular, şu ana kadar en azından ilk aşamada serbest bırakılması planlanan Filistinli esirlerin isimlerini resmi olarak açıklamadı.
Ancak FKÖ’ye bağlı Filistin Esirler Heyeti Başkanı Kaddura Faris, dün, Gazze’deki ateşkes ve esir takası anlaşmasının ilk aşaması kapsamında 1737 Filistinlinin serbest bırakılacağını söylemişti.
İsrail ile Filistinliler arasında 77 yılda 40’a yakın esir takası anlaşması yapıldı.
İsrail ile Hamas arasındaki ateşkes ve esir takası anlaşması
Arabulucu ülkelerden Katar, 15 Ocak’ta İsrail ile Hamas arasında Gazze’de ateşkes ve esir takası konusunda anlaşmaya varıldığını duyurdu.
Anlaşma, 19 Ocak Pazar günü itibarıyla yürürlüğe girecek. 3 aşamadan oluşacak ateşkes anlaşmasının ilk 42 gününde İsrailli 33 esir serbest bırakılacak.
Anlaşma, Gazze Şeridi’ne insani yardımların kapsamlı şekilde ulaşmasının yanı sıra yerinden edilen Filistinlilerin bölgelerine geri dönebilmelerini içeriyor.
İkinci ve üçüncü aşamaların detayları, birinci aşamanın tamamlanmasıyla açıklanacak.
Muhabir: Said Amori,Esat Fırat
