İSTANBUL (AA) – ABD, Kanada ve Meksika’dan ithal edilen mallara yüzde 25, Çin’den ithal edilen mallara getirilen yüzde 10 tarifeye ek yüzde 10 tarife uygulamasının bugünden itibaren geçerli olacağını duyurdu.
Bu gelişmelerin yanı sıra Trump, Truth Social hesabından yaptığı bir paylaşımda “ABD’nin büyük çiftçilerine: ABD içinde satılacak çok sayıda tarım ürününü üretmeye hazırlanın. 2 Nisan’da dışarıdan gelen ürünlere tarifeler uygulanacak.” ifadelerini kullanarak, karşılıklı tarifelerin 2 Nisan’da başlayacağını tekrar anımsattı.
Ayrıca, Trump’ın, cuma günü Oval Ofis’te Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yaşadığı tartışmanın ardından ABD’nin Ukrayna’ya yaptığı askeri yardımları da geçici olarak askıya aldığı bildirildi.
Analistler, ABD’nin uygulamaya başladığı ticari tarifelerin ticaret savaşlarına yönelik endişeleri artırdığını ifade ederek, fiyatlamaları zorlaştırmaya devam ettiğini söyledi.
Tarifelere karşın etkilenen ülkelerin açıklamaları da takip edilirken, Kanada Başbakanı Justin Trudeau, Kanada’nın bugünden itibaren ABD’den ithal edilen ürünlere yüzde 25 gümrük vergisi uygulayacağını duyurdu.
Trump’ın korumacı ticaret politikasına ilişkin haber akışının yanı sıra makroekonomik verilerin de yatırımcıların odağında bulunduğunu ifade eden analistler, başta cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam raporu olmak üzere iş gücü piyasasına ilişkin hafta boyu açıklanacak verilerde ekonominin durumuna ilişkin ipuçlarının aranacağını belirtti.
Dün açıklanan verilere göre Tedarik Yönetim Enstitüsünün (ISM) imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), şubat ayında 50,3 ile piyasa beklentilerinin altında gerçekleşmesine rağmen sektörde genişlemeye işaret etti.
S&P Global tarafından açıklanan imalat sanayine ilişkin nihai PMI verilerine göre de imalat sektörü PMI şubatta 52,7 ile tahminlerin üzerinde gerçekleşti. Endeks, art arda ikinci ayda imalat sektöründe genişlemeye işaret ederken, 32 ayın en yüksek seviyesini kaydetti.
Söz konusu gelişmeler ve açıklanan veriler sonrasında para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in yılın ilk faiz indirimine haziran ayında gideceği ve politika faizini 25 baz puan indireceğine kesin gözüyle bakılıyor.
Ekonomik belirsizliklerin güvenli liman varlıklara olan talebi artırmasıyla ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi düşüşünü sürdürerek yüzde 4,15’e inerken, dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 106,6 seviyesinde dengelendi.
Dün yüzde 1,1 yükselişle 2 bin 891 dolardan kapanan altının ons fiyat, şu sıralarda yatay seyirle 2 bin 890 dolardan işlem görüyor.
Brent petrolün varil fiyatı ise güne önceki kapanışın yüzde 0,4 altında 71 dolardan başladı.
New York Borsası’nda dün, S&P 500 endeksi yüzde 1,76, Nasdaq endeksi yüzde 2,64 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,48 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif bir seyirle başladı.
Avrupa borsalarında dün pozitif bir seyir izlenirken, Avrupa Birliğinin (AB) savunma harcamalarını artıracağını yönelik beklentiler piyasaların yönü üzerinde etkili oluyor.
Dün açıklamalarda bulunan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa’nın savunma harcamalarında büyük bir artışa ihtiyaç duyduğunu, hazırladıkları yeniden silahlanma planını üye ülkelere ileteceğini söyledi.
Brüksel’de 6 Mart’ta düzenlenecek Ukrayna ve savunma konulu olağanüstü zirveye yoğun biçimde hazırlandığını belirten von der Leyen, “AB ülkelerine yarın Avrupa’nın yeniden silahlanması planı hakkında bir mektup göndereceğim.” dedi.
Kalıcı barışın yalnızca güç üzerine inşa edilebileceğine işaret eden von der Leyen, “Güç kendimizi güçlendirmekle başlar. Yarın üye ülkelere sunacağım planın amacı da bu.” ifadelerini kullandı.
Söz konusu haber akışı sonrası Alman savunma tedarikçisi Hensoldt’un hisseleri yüzde 22,3 ve İtalyan Leonardo’nun hisseleri yüzde 16’dan fazla değer kazandı. Fransız Dassault Aviation’ın hisseleri yüzde yaklaşık yüzde 14,8 ve İsveç’in Saab hisseleri yüzde 11,6 arttı.
Fransa’nın Thales ve İngiltere’nin BAE Systems hisseleri de sırasıyla yüzde 16 ve yüzde 14,6 artış gösterdi. Alman silah üreticisi Rheinmetall hisseleri ise günü yüzde 13,7 değer kazanarak günü tamamladı.
Öte yandan, ABD’nin tarife söylemlerine yönelik haber akışı ve AB’nin söz konusu tarife tehditlerine karşı atacağı ifade edilen misilleme adımlarına yönelik haber akışı yakından takip edilmeye devam ediyor.
Dün, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,70, Almanya’da DAX 40 yüzde 2,64, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,09 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,07 yükseldi. DAX 40 endeksi ve FTSE 100 endeksi kapanışta rekor kırdı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni güne karışık bir seyirle başladı.
Asya tarafında yeni işlem gününde negatif bir seyir öne çıkarken, ABD’nin tarife adımları piyasaların yönü üzerinde etkili oluyor.
Artan ticaret savaşı endişeleri bölgedeki ana gündem maddelerinden olmaya devam ederken, Çin’e getirilecek yüzde 10’luk gümrük vergisine karşın Çin’in atacağı adımlar yakından takip ediliyor.
Tarifelere karşın Çin tarafının bazı ABD ürünlerine yüzde 10 ila 15 oranında tarife uygulayacağı ve tarifelerin 10 marttan itibaren geçerli olacağına yönelik haber akışı dikkati çekiyor.
Öte yandan, Yasama organı Çin Ulusal Halk Kongresi (ÇUHK) ile danışma organı işlevini yerine getiren Çin Halk Siyasi Danışma Konferansının (ÇHSDK) eş zamanlı genel kurul toplantıları başkent Pekin’de başladı.
Analistler, toplantılar sonucunda atılabilecek yeni mali ve ekonomik teşvik adımlarına yönelik haber akışının takip edildiğini kaydederek, ABD tarifelerine ilişkin tepkilerin de yatırımcıların odağında olduğu söyledi.
Bugün bölgede açıklanan verilere göre Japonya’da ocak ayına ilişkin işsizlik oranı yüzde 2,5 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 yüzde 1,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 değer kaybetti. Güney Kore’de Kospi yüzde ise yatay seyretti.
Yurt içinde dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,61 değer kazanarak 9.911,07 puandan tamamladı.
Dün açıklanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) şubatta aylık bazda yüzde 2,27 ile öngörülerin altında artarken, yıllık bazda yüzde 39,05’e geriledi.
Dolar/TL, dün yüzde 0,1 düşüşle 36,4394’ten kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında bir önceki kapanışın hemen altında 36,4310 seviyesinden işlem görüyor.
Bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru ve finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde işsizlik oranının takip edileceğini dile getiren analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.000 ve 10.180 puanın direnç, 9.900 ve 9.800 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
13.00 Avro Bölgesi, ocak ayı işsizlik oranı
14.30 Türkiye, şubat ayı reel efektif döviz kuru
14.30 Türkiye, aralık ayı finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri
Muhabir: Mahmut Çil
