DARÜSSELAM (AA) – Gezer, AA muhabirine, Türkiye ile Tanzanya arasındaki diplomatik ilişkilerin 1964 yılında başladığını ve süreç içerisinde ivme kazanarak, Sahra Altı Afrika’da Türkiye’nin öncelikli diplomatik bağlarından biri haline geldiğini söyledi.
Türkiye’nin, Tanzanya ile ticaret, eğitim, savunma sanayii ve turizm gibi çeşitli alanlarda verimli işbirliği kanallarının bulunduğunu kaydeden Gezer, “Özellikle Sayın Cumhurbaşkanımızın 2017’de Tanzanya’yı ziyareti ve 2024’te Tanzanya Cumhurbaşkanı Dr. Samia Suluhu Hassan’ın ülkemizi ziyareti esnasında akdedilen metinler ve aynı dönemde gerçekleşen Türkiye-Tanzanya İş Forumu neticesinde ilişkilerimiz güçlendirilmiş, kıtadaki milli yaklaşımımız çerçevesinde manevra alanımız genişlemiştir.” diye konuştu.
Gezer, birçok Türk şirketinin Tanzanya’da halihazırda altyapı, gemicilik, ulaşım ve turizm alanlarında önemli projeler üstlendiğini, yeni projeler kapsamında girişimlerin de devam ettiğini belirterek, şunları kaydetti:
“Mayıs ayının başında gerçekleştirdiğimiz Türkiye-Tanzanya I. İkili İşbirliği Ortak Komisyonu çerçevesinde, Dışişleri Bakanlığımız başta olmak üzere çeşitli kurumlarımızın temsilcileri ile Tanzanya hükümetinden yetkililer arasında doğrudan iletişim imkanı yaratılmış, Maliye Bakanlığımız ile Tanzanya Finans Bakanlığı arasında ülkemizden yatırımcılara yönelik büyük avantajlar kazandırmasını beklediğimiz Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması imzalanmış, önümüzdeki dönemlerde eğitim, savunma, yatırım, turizm, kültür, madencilik gibi birçok alanda atılması öngörülen adımlar hususunda mutabakat sağlanmıştır.”
Türkiye’nin, kendi coğrafyasında olduğu gibi Tanzanya’da da istikrar ile dayanışmayı savunduğunu ve desteklediğini, bu amaçla, 8 bölge ülkesini kapsayan Doğu Afrika Topluluğu ile ilişkileri geliştirmek üzere adımlar atıldığını vurgulayan Gezer, “Artık bir marka haline gelmiş olan arabuluculuk kapasitemiz ile her zaman Tanzanya’nın yanında olduğumuzu da gerek ikili gerekse çoklu görüşmelerde dile getiriyoruz. Diğer taraftan, Türk firmalarının Tanzanya’da gerçekleştirdiği projeler bölgede ve kıtada bağlantısallığa katkıda bulunmakta, uzun mesafelerde ulaşım imkanlarını kolaylaştırmaktadır.” ifadelerini kullandı.
“Ekonomik kalkınmaya katkı sağlayan bir ortak olarak öne çıkmaktayız”
Gezer, ticaret alanında yürütülen işbirliği sayesinde Darüsselam Limanı’ndan tüm Doğu Afrika’ya yayılan ticaret ağlarının beslendiğini kaydederek, “Biz, ticaretin ve ikili ilişkilerin geliştiği ortamlarda sorunların daha azalacağına inanıyoruz.” dedi.
Türkiye ile Tanzanya arasındaki dış ticaret verilerine bakıldığında, son yıllarda dikkat çekici bir artış yaşandığına işaret eden Gezer, şöyle devam etti:
“Türkiye’nin Tanzanya’ya ihracatı 2024 yılında yaklaşık 216,3 milyon dolar seviyesindeyken, 2025 yılında 274,4 milyon dolara yükselmiştir. Aynı şekilde iki ülke arasındaki toplam dış ticaret hacmi de 283,3 milyon dolardan 353,7 milyon dolara çıkarak önemli bir artış kaydetmiştir. Ancak tüm bu olumlu gelişmeye rağmen, mevcut rakamların hedeflerimizin henüz gerisinde olduğunu da açıkça ifade etmek gerekir. 2024 yılında Tanzanya Cumhurbaşkanı Samia Suluhu Hassan’ın Türkiye ziyareti sırasında iki ülke Cumhurbaşkanları tarafından ortaya konulan 1 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi düşünüldüğünde, bugün ulaştığımız seviyenin bu büyük vizyon için henüz başlangıç niteliğinde olduğunu görmekteyiz.”
Gezer, “Mevcut artışı önemli bir adım olarak değerlendirirken, bunu yeterli görmemek ve çok daha güçlü bir ekonomik işbirliği için kararlılıkla ilerlemek gerekmektedir. Türkiye ve Tanzanya’nın sahip olduğu potansiyel göz önüne alındığında, bu hedefe ulaşmanın mümkün olduğunu ifade etmek isterim.” ifadesini kullandı.
Türkiye’nin, Afrika açılım politikası doğrultusunda Tanzanya’yı Doğu Afrika’ya açılan önemli bir kapı olarak gördüğünü belirten Gezer, “Tanzanya ile artan dış ticaret hacmimizin yanı sıra, Türk firmaları olarak Tanzanya’da altyapı ve üstyapı projelerinde aktif rol almakta, sadece ticari değil aynı zamanda ekonomik kalkınmaya katkı sağlayan bir ortak olarak öne çıkmaktayız. Bu doğrultuda ilişkilerimizi karşılıklı fayda ve sürdürülebilir kalkınma ilkesi üzerine kurmayı amaçlamaktayız.” şeklinde konuştu.
Gezer, yalnızca ürün satışı değil, aynı zamanda yatırım, istihdam ve bilgi paylaşımı gibi alanlarda da işbirliğini geliştirmeyi hedeflediklerini kaydederek, “Tanzanya, Türk iş dünyası için hem üretim hem de hizmet sektörlerinde değerlendirilebilecek çok yönlü fırsatlar sunmaktadır.” dedi.
“Tanzanya halkı ülkemizi ve halkımızı çok sevmektedir”
Gezer, Türk dernekleri, STK’ler, Türk Kızılayı ve Türkiye Diyanet Vakfı gibi kuruluşların, bölgede özellikle kurban faaliyetleriyle öne çıktığını anlatarak, “Tanzanya, kurban bağışlarında Afrika’daki ilk 3 ülke arasında yer almaktadır. Kıyafet, gıda kolisi, eğitim materyalleri bağışları, yetimhane yardımları ve su kuyusu açılışları gibi faaliyetler, Tanzanya toplumunun refah ve kalkınmasına önemli katkı sağlamaktadır. Büyükelçilik açısından söz konusu faaliyetlerin eşgüdüm içerisinde ve ihtiyaç sahiplerine ulaşacak şekilde gerçekleştirildiğinden emin olmak önceliklerimiz arasındadır.” diye konuştu.
Tanzanya ile Askeri Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İş Birliği Mutabakat Muhtırası (Çerçeve Anlaşması), Askeri Eğitim İş Birliği (ASEİŞ) Anlaşması ve Savunma Sanayii İş Birliği Anlaşmasının imzalandığını kaydeden Gezer, şu değerlendirmede bulundu:
“Tanzanya ile 4 defa Savunma Sanayii İşbirliği Toplantısı icra edilmiş, son toplantı 13-17 Nisan tarihleri arasında Türkiye’de icra edilmiştir. Savunma sanayii alanında Tanzanya ile ilişkilerimizde ciddi bir ivme kazanılmıştır. Ancak, ülkemizin savunma sanayisinde ulaşmış olduğu bilgi birikimi ve kapasiteyi göz önüne aldığımızda Tanzanyalı dostlarımızla önümüzdeki dönemde çok daha ileri seviyede işbirliği potansiyelimizin olduğunu söyleyebilirim. Başka bir ifadeyle, mevcut işbirliğinin önümüzdeki dönemde artarak devam edeceğini ifade edebilirim.”
Gezer, Tanzanya ile Türkiye’nin ikili ilişkilerinin gün geçtikçe artarak devam ettiğini vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Tarihsel süreç içerisinde geçmişimizde Tanzanya’ya yönelik sömürgeci bir tutum veya düşmanca bir tavrımızın olmamış olması, bugün elimizi güçlendiren çok önemli bir faktördür. Tanzanya halkı, ülkemizi ve halkımızı çok sevmektedir. Bunda tarihi Türk dizilerinin de etkisi büyüktür. Ayrıca, Tanzanya hükümetinin ülkemize karşı açık ve davetkar tutumu takdire şayandır. İşbirliğimizin önümüzdeki dönemlerde daha da artacağına inanıyoruz. Kıtadaki önceliklerimiz için önemli bir ortak olan Tanzanya ile gerçekleştirmeyi düşündüğümüz projelerin iki ülke ve iki halkın refahına hizmet edeceğini düşünüyoruz.”
Muhabir: Ali Osman Kaya
