İSTANBUL (AA) – Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Sepetçiler Kasrı’nda düzenlenen “Yeşilay ile İş Birliği Protokol İmza Töreni”nde yaptığı konuşmada, bağımlılıkla mücadelede aileyi merkeze alan, sosyal hizmetleri geliştiren ve sahadaki ihtiyaçlara daha hızlı cevap veren yeni bir çalışma dönemini başlattıklarını söyledi.
Bakan Göktaş, bağımlılık meselesinin sadece bireysel bir sağlık sorunu olarak görülmediğini, aile ilişkilerini, eğitim hayatını, çalışma düzenini, sosyal uyumu, güvenliği ve toplumsal refahı etkileyen çok boyutlu bir risk alanı olarak değerlendirildiğini belirtti.
Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ), bağımlılıkların önlenmesi ile tedavisinde kamu sağlığı odaklı, çok disiplinli ve kurumlar arası çalışmanın ne kadar önemli olduğunu vurguladığına dikkati çeken Göktaş, “Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi’nin ‘Bağımsız Gelecek, Sağlıklı Nesiller’ vizyonu, bu mücadeleye güçlü bir ivme kazandırdı. Nitekim, Yeşilayın 2026’yı ‘Bağımsızlık Yılı’ ilan etmesi bu vizyonun sahada daha güçlü bir karşılık bulmasını sağladı.” diye konuştu.
Göktaş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, bağımlılıkla mücadelenin insanı, aileyi ve toplumu birlikte koruyan güçlü bir devlet politikası haline getirildiğini vurgulayarak, şöyle devam etti:
“Hiç şüphesiz, evlatlarımızı zararlı alışkanlıklardan korumayı ve ailelerimizin yanında durmayı milli bir sorumluluk olarak görüyoruz. Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Eylem Planımızla, bu milli sorumluluğu sahada karşılık bulan somut adımlara dönüştürüyoruz. ‘Sosyal Uyum Süreci Danışmanlığı’ modeliyle, 18 yaş üstü bağımlı bireylerin ailesiyle birlikte topluma güçlü şekilde katılmasını sağlıyoruz. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitimleri’yle toplumun farklı kesimlerine bağımlılık konusunda farkındalık kazandırıyoruz. Bu eğitimlerle 81 ilimizde 2,5 milyondan fazla vatandaşımıza ulaştık. Dijital farkındalık atölyeleri, dijital detoks kampları ve rehber materyallerle ailelerin dijital riskleri erken fark etmelerini ve çocuklarını güvenle desteklemelerini sağlıyoruz.”
Dijital çağın imkanlarının doğru kullanımının önemine işaret eden Göktaş, bu inançla 15 yaş altı kişilere yönelik sosyal medya düzenlemesini hayata geçirdiklerini, bu kapsamda, sosyal ağ sağlayıcılara ve oyun platformlarına çocukların korunmasını esas alan yükümlülükler getirdiklerini kaydetti.
Bakan Göktaş, böylece evlatların zihin dünyasını tehdit eden algoritmaların önüne set çekeceklerini, çocukların filtre balonlarının içine hapsolmasına fırsat vermeyeceklerini bildirdi.
“Sosyal Risk Haritaları”yla bağımlılık riskini hane, mahalle ve ilçelerde “Aile Rehberi” ve “Çocuklar Güvende” sistemiyle takip ettiklerini dile getiren Göktaş, aynı zamanda bu haritalarda Yeşilayın mahalle bazlı veri paylaşımının olduğunu, Bağımlılıkla Mücadele Yüksek Kurulunun kararıyla ikisi yetişkin, biri çocuklarla ilgili hazırladıkları üç sosyal risk haritasını tamamladıklarını söyledi.
Batman’da pilot uygulama olarak başlattıkları Bağımlılıkla Mücadele Projesi kapsamında ekiplerin bugüne kadar 1092 haneye ziyarette bulunduğunu aktaran Göktaş, “Bağımlılık riski taşıyan bireylere ve ailelerine ulaştık. Bu süreçte gördük ki bağımlılık, sadece kişinin hayatını değil. Ailesini, sosyal çevresini, eğitimini, çalışma hayatını ve geleceğe dair umudunu da etkileyen ağır bir yük olarak karşımıza çıkıyor. Saha verilerimiz özellikle bağımlıların yüzde 98’nin 25-34 yaş aralığında genç yetişkin erkeklerde riskin yoğunlaştığını gösterdi.” bilgisini paylaştı.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Göktaş, madde kullanımına başlamada arkadaş çevresinin belirleyici etkisinin olduğunu vurguladı.
Bu çalışmada, her bir bireyin ihtiyacını ayrı ayrı değerlendirdiklerine dikkati çeken Göktaş, “Tedaviye ihtiyacı olan 246 vatandaşımızı sağlık sistemine yönlendirdik. İhtiyaç duyan ailelerimize sosyal yardım ulaştırdık. İş hayatına katılabilecek durumdaki vatandaşlarımızın istihdam edilmesini sağladık. Risk grubundaki 291 çocuk ve gencimiz için eğitim ve psikolojik destek süreçlerini başlattık. Bu pilot uygulamayı kademeli şekilde ülke genelinde yaygınlaştıracağız.” dedi.
Bakan Göktaş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bugün imzaladığımız protokolle, bağımlılıkla mücadelede daha güçlü, daha koordineli ve etkili bir dönemi başlatıyoruz. ‘Bağımlılıktan Koruyan Aile’ eğitimleriyle ebeveynlere erken belirtileri fark etme, doğru iletişim kurma ve çocuklarını risklerden koruma konusunda desteklerimizi yaygınlaştıracağız. Sosyal Risk Haritası çalışmalarımızla Yeşilayın saha deneyimini birlikte değerlendireceğiz. Afet sonrası süreçlerde de psikososyal destek, yas süreci ve bağımlılıkla baş etme konularında ortak projeler geliştireceğiz. Bu protokolle amacımız bağımlılık riski ortaya çıkmadan önleyici tedbirleri güçlendirmek.”
“Bağımlılığın etkileri yalnızca bireyle sınırlı kalmıyor”
Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç ise bağımlılıklarla mücadelede aileyi merkeze alan bir yaklaşım benimsediklerini anlattı.
Dünyada bağımlılıklarla mücadele çalışmalarının çoğunlukla birey odaklı yürütüldüğünü, kendilerinin ise bireyin yanında aileyi de sürecin merkezine alan bir model geliştirdiklerini dile getiren Dinç, “Bağımlılığın etkileri yalnızca bireyle sınırlı kalmıyor, aileyi ve toplumu da derinden etkiliyor. Özellikle pandemi sonrasında davranışsal bağımlılıklarda ciddi bir artış yaşanırken kumar ve sosyal medya bağımlılığı her yaş grubunu etkileyen önemli risk alanları haline geldi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımızla imzaladığımız bu protokol sayesinde önleme, müdahale, rehabilitasyon ve sosyal uyum çalışmalarımızı daha güçlü bir zemine taşıyacağız. Risk altındaki bireylerin destek mekanizmalarına erişimini kolaylaştıracak, onları yalnız bırakmayacak ve yeniden topluma kazandırılmalarını destekleyeceğiz.” ifadesini kullandı.
Dinç, bağımlılıklarla mücadelede çok daha güçlü ve kapsamlı bir dönemi birlikte inşa edeceklerini, bağımlılık endüstrileri ne kadar organize olursa olsun, insanı korumak için attıkları bu adımların karşılığını alacağına, bugün ektikleri tohumların yarın meyve vereceğine inandıklarını aktardı.
Protokolün kapsamı
Bakanlık ve Yeşilay arasında yapılan protokolle bağımlı veya bağımlılık riski altındaki bireylerin ihtiyaç duydukları destek hizmetlerine erişimlerinin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Yeşilayın önleme, danışmanlık ve rehabilitasyon hizmetlerine yönlendirme süreçlerinin güçlendirilmesi hedeflenen protokolle aynı zamanda bireylerin rehabilitasyon sonrası sosyal uyum süreçlerinin desteklenmesi ve kurumlar arası koordinasyonun artırılması planlanıyor.
Muhabir: Rüveyda Mina Meral
