CENEVRE (AA) – Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliğinin (BMMYK) Uluslararası Koruma ve Çözümler Biriminde Kalıcı Çözümler ve Saha Koruma Destek Hizmeti Başkanı olarak görev yapan Jackie Keegan, BM Cenevre Ofisinin haftalık basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu.
BMMYK’nin yayımladığı son “Öngörülen Küresel Yeniden Yerleştirme İhtiyaçları” raporuna dair açıklamalarda bulunan Keegan, bu alanda küresel ihtiyaçlar ile mevcut durum arasındaki uçurumun devam ettiğine değinerek, mültecilerin yeniden yerleştirilmesinin acilen genişletilmesinin gerektiğini belirtti.
Keegan, “2027’de dünya genelinde yaklaşık 2,4 milyon mültecinin yeniden yerleştirilmeye ihtiyaç duyacağını öngörüyoruz. Zira bu mülteciler sığınma ülkelerinde hala koruma riskleriyle karşı karşıya ve güvenli bir şekilde evlerine dönemiyorlar. Bu rakam, 2026’ya kıyasla yüzde 6’lık bir düşüşe işaret etse ve 2025’ten beri devam eden bir düşüş trendini sürdürüyor olsa da bu azalma belirli bağlamlardaki özel gelişmeleri yansıtıyor. Bunlardan bazıları umut verici, bazıları ise zorlayıcı.” dedi.
Suriye’de Beşşar Esed rejiminin Aralık 2024’te devrilmesinin, devam eden kırılganlığa rağmen gönüllü geri dönüşlerin önünü açarak bazılarının öngörülen ihtiyaçlarını azalttığını kaydeden Keegan, buna karşılık İran ve Pakistan’daki Afgan mülteciler için öngörülen daha düşük yeniden yerleşim ihtiyaçlarının, olumsuz koşullar altında gerçekleşen geri dönüşlerle bağlantılı olduğunu söyledi.
“Uluslararası toplum 2022’de, 2027 için 130 bin yeniden yerleşim yeri hedefi belirlemişti”
Keegan, “Yeniden yerleşime ihtiyaç duyan en büyük grubu Afganlar oluştururken, onları Güney Sudan, Sudan, Suriye ve Arakanlı mülteciler takip ediyor. Arakanlı Müslüman mültecilerin büyük çoğunluğu Bangladeş’te bulunuyor ve ciddi risklerle ve sınırlı alternatiflerle karşı karşıya kalmaya devam ediyor. Bölgesel olarak, yeniden yerleşime ihtiyaç duyulan bölgeler en yüksek seviyede Doğu ve Güney Afrika’da, daha sonra Asya ve Pasifik ile Batı ve Orta Afrika’da bulunuyor.” diye konuştu.
2025’te, BMMYK’nin yardımıyla dünya genelinde yaklaşık 37 bin mültecinin yeni bir ülkeye göç ettiğini söyleyen Keegan, bu rakamın 2024’teki 116 binden fazla kişiye kıyasla önemli ölçüde düşük olduğunu ve ihtiyaç sahibi olanların sadece küçük bir kısmını temsil ettiğini vurguladı.
Keegan, şöyle devam etti:
“Uluslararası toplum 2022’de, 2027 için 130 bin yeniden yerleşim yeri hedefi belirlemişti ancak azalan kotalar bu hedefe ulaşılmasını olası kılmıyor. Bu durum, hedef ülkelerdeki politika değişikliklerinin, kabul süreçlerinde duraklamalara, daha kısıtlayıcı kriterlere ve işlem gecikmelerine yol açmasının bir yansımasıdır. En fazla sayıda mülteciye ev sahipliği yapan ülkelerin çoğu, uluslararası sorumluluk paylaşımının bir biçimi olarak yeniden yerleştirme programlarının genişletilmesini savunuyor. Düşük ve orta gelirli ülkeler mültecilerin yüzde 68’ine ev sahipliği yapıyor ve çoğu cömertlik göstermeye devam ederken, aynı zamanda yerel kaynakları ve sistemleri üzerinde de baskıyla karşı karşıya kalıyorlar.”
Yeniden yerleşimin, ev sahibi ülkeler üzerindeki baskıyı hafifletmeye, ortaklıkları güçlendirmeye, istikrara katkıda bulunmaya ve tehlikeli sonraki yolculukları azaltmaya yardımcı olduğunu belirten Keegan, yeniden yerleşimin genişletilmesinin acil ve ulaşılabilir bir hedef olduğuna da işaretti.
Muhabir: Muhammet İkbal Arslan
